Yılın son ayı geldi. Pek çok müzik platformu yılın en çok dinlenen şarkılarını açıklarken müzikseverler de Instagram storylerini kişisel Spotify özetleri ile doldurdular. Pek çok kullanıcının #SPOTIFYWRAPPED etiketi ile paylaştığı 2021 yılı kişisel müzik listesinde başı çeken isimler, Hip hop müziğin yeni nesil temsilcileri oldu. Geçmişte “underground” olarak nitelenen Hip hop müzik kültürünün günümüzdeki yükselişini, yeni nesil Hip hop sanatçılarını radarına alan MOB Entertainment’in kurucusu Ünal Yüksel ile konuştuk.
- 90’larda zirveyi kapatan pop müzik sonraki yıllarda popüler kültür içerisinde eskisi kadar popüler kalamadı. Siz de plak şirketini kurarken Hip hop türüne yoğunlaştınız. Bu bir öngörü müydü?
Menajer, yapımcı ve prodüktör olarak trendleri hem yerel hem de dünya ölçeğinde sürekli takip etmeniz gerekir. 2017 de müziğe yatırım yapma kararımız tam da bu öngörü üzerine kurgulanmıştı. Euro Pop - Alaturka karışımı müzik tarzının gerilediğini, alternatif müziklerin daha çok ön plana çıktığını, betonlaşmanın hız aldığı her şehirde olduğu gibi, ghetto tarzını temsil eden Hip hop müziğinin, 90’ larda Cartel ile başlayan varoluş yolculuğunu, 2020 de popüler kültürün bir parçası olarak büyük kitleler tarafından kabul göreceğini sezdik.
ALFA VE Z JENERASYONLARINA ULAŞTIK
- Geçmişte daha “underground” olarak tanımlanan Hip hop müzik şimdilerde ilkokul gösterilerinde tüm çocukların hep bir ağızdan söyleyebileceği kadar biliniyor. Bunu nedeni nedir sizce?
2017’de “Yer altında değil, yıldızlarda operasyon yapmaya geldik” mottosu ile yola çıktığımızda HipHop’u geniş kitlelere yaymak için stratejiler ürettik. Uzi, Motive, Güneş bunların birer örneği. Underground ile hiçbir zaman ilişkimizi reddetmeden popüler olmanın yollarını araştırdık. Sosyal medya ve dijital mecraları daha efektif kullandık. Daha kolay tüketilecek şarkılar ürettik, yalnızca müziği değil, yaşam tarzını ve Hip hop’un beraberinde getirdiği kültürü ön plana çıkardık. Sound olarak dünya ölçeğinde dinlenen müziği örnek aldık ve yerel hikayelerle harmanladık. Bu durum Z jenerasyonu olarak tanımladığımız, YouTube izleyen, bilgisayar oyunu oynayan ve sosyal medya mecralarından beslenen gençlerin tercihi oldu.
Böylelikle büyük kitleler tarafından dinlenen ve tüketilen bir müzik tarzı haline geldi. Bu trendleri geleneksel (diziler, filmler, radyo, reklam sektörü vs.) medya sektörü de fark etti ve Hip hop vagonunu çeken önemli bir lokomotif oldu. Bir diğer önemli lokomotif ise influencer, YouTuber, Gamer diye adlandırılan fenomenlerin, Z ve Alfa jenerasyonlarına ulaşmamızda büyük katkı sağladı ve Rap müziğini icra eden sanatçıların köpürtülmesinde ve çalışmaların viral olmasında önemli bir faktör oldular.
HER GÜN ONLARCA DEMO DİNLİYORUZ
- UZİ, Güneş, Motive, Tuhtan… Son yıllarda müzik listelerinde ilk sıralarda yer almış birçok hip hop yıldızı sizinle çalışmış. Bu isimlere ilk siz mi ulaşıyorsunuz, keşif nasıl oluyor?
Apollon Unity grubuna ait M.O.B Entertainment konsept olarak genç ve tanınmamış veya az tanınmış yeteneklere yatırım yapıyor. Başvuru ve keşif yolu ile adayları seçiyoruz. Bunun için şirket içinde bu işten sorumlu çalışanımız var. Her gün onlarca demo dinliyor ve değerlendirmeye alıyoruz. Ön görüşmeler yapıldıktan ve sözleşmeler imzalandıktan sonra çalışma başlıyor.
Plan, bütçe, repertuar seçimi, prodüktörler, stüdyolar, fotoğraf ve video çekimleri, sosyal medya planlaması, reklam ve pazarlama taktikleri, konserler, iş birlikleri, günlük rutin işlerimiz arasında. Tabi ki bu gençlerin hayat içinde oluşan sorunları ile de ilgileniyoruz, finans planlaması, avanslar, ihtiyaç belirleme ve sorun çözme gibi kişisel ve bireysel olarak farklı sorun ve istekleri olan arkadaşları dinliyor, sorunlarına çözüm üretmeye çalışıyoruz.
- Z kuşağı şüphesiz müzik tüketicilerinin başında geliyor. En çok kimleri dinliyorlar? Bu sizi yönlendiriyor mu?
Z ve Alfa kuşakları sürekli takip ettiğimiz bir kitle. Oradaki trendleri, ihtiyaçları ve ana başlıkları analiz ediyoruz. Spotify, Apple Music, YouTube, Shazam ve buna benzer platformları çok sıkı takip ediyoruz. Her cuma değişen playlistler ve dinleyicilerin tercihleri çok hızlı değişiyor. Bu yaz en çok dinlenen sanatçılar M.O.B Entertainment etiketi ile yayınlananlar oldu.
Uzi, Güneş, Motive, Tuhan bu önde gelen isimlerden bazıları. Türkiye’nin yerli yapımlar sıralamasında birinci sırada yer alarak yerel müzik piyasasını da yönlendirmiş olduk. Bizden çok daha köklü, büyük majör şirketlerini geride bıraktık ve bu birçok kişide şaşkınlık yarattı, bizi de gururlandırdı.
TÜRKİYE MÜZİK İHRAÇ EDEN BİR ÜLKE DEĞİL
- Hip Hop müziğin en ayırt edici özelliği çok dilli bir yapıya sahip olması. Bu anlamda Türkiye’de yapılan pek çok iş globalde de dinlenebilir. Peki siz Türkiye’yi müzik sektöründe nerede görüyorsunuz?
Türkiye maalesef müzik ihraç eden bir ülke değil, biz M.O.B Entertainment olarak bunu değiştirmek istiyoruz. Bu yıl iki projemiz ile global listelerde yer aldık, bunu 2022 de daha fazla geliştirmek istiyoruz. Bunun için çok iyi hazırlık ve projeler geliştirdik. Ön hazırlıklarımızı 2022 de gerçekleştireceğiz ve 2023 itibariyle dünya ölçeğinde kayda değer Türk sanatçılarını dünya sahnelerinde göreceksiniz. İngiltere, Amerika ve Güney Kore gibi ülkeler, müzik ihraç ederek ülkelerinin genel tanıtımına ve ekonomisine büyük katkı sağlıyorlar. Paralı müzik servislerin gelir dağılımında Türkiye maalesef dünya sıralamasının sonlarında yer alıyor.
Bu durum finansal riski artırıyor, yatırım olanaklarını önemli derecede kısıtlıyor. Örnek vermek gerekirse Spotify Türkiye’deki plak şirketlerine 1 milyon dinlemeye (stream) karşın, yaklaşık 600 USD brüt ödeme yapıyor. Bu rakam Suudi Arabistan’da 850 USD, Romanya’da 1.200 USD, İngiltere’de yaklaşık 4.500 USD Almanya’da 4.200 USD Norveç’de ise 5.000 USD. Telif yasalarının daha oturmadığı, nitelikli yöneticilerden yoksun ve kayıt dışı ekonomiden oluşan bu sektörün yapısal reformlarla iyileşeceğini umut ediyoruz. M.O.B Entertainment olarak bu durumu fırsata çevirip, pazarın daha profesyonel olmasın sağlıyor, piyasaya yeni oyuncular dahil ederek taze kan pompalıyoruz.