İslam sanatının tarihî eserleri ile günümüz sanatçılarının üretimleri, 2027’de Cidde’de yeniden bir araya gelecek. Diriyah Bienali Vakfı, üçüncü İslam Sanatları Bienali’nin 1 Kasım 2027’de açılacağını ve başküratörlüğünü Nada Raza, William Robinson, Alain Fouad George ile Idries Trevathan’ın üstleneceğini duyurdu. Bienal, Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’ndaki Ağa Han Mimarlık Ödüllü Batı Hac Terminali’nde düzenlenecek.
Dört küratörden dört farklı bakış
İslam sanatı, çağdaş sanat, mimarlık ve kültürler arası ilişkiler alanlarında çalışan dört başküratör, bienal bünyesinde kendi yaklaşımlarını yansıtan ayrı sergiler hazırlayacak.
Ekibin üyelerinden Alserkal Sanat Vakfı Direktörü Nada Raza, özellikle Arap Yarımadası ile Güney Asya arasındaki kültürel bağlara odaklanan çalışmalarıyla tanınıyor. Christie’s müzayede evinin İslam Sanatı Bölümü’nü uzun yıllar yöneten William Robinson ise alanda kırk yılı aşkın deneyime sahip.
Oxford Üniversitesi İslam Sanatı ve Mimarisi Profesörü ve Doha’daki Lusail Enstitüsü Direktörü Alain Fouad George’un araştırmaları, Emevi dönemi sanatı, erken dönem Kur’an yazmaları ve hat tarihi üzerinde yoğunlaşıyor. Kral Abdülaziz Dünya Kültür Merkezi’nin (Ithra) eski başküratörü Idries Trevathan ise İslam sanatını yaşayan bir gelenek olarak ele alan sergi ve araştırmalarıyla biliniyor.
Tarihî eserlerin yanında yeni üretimler
Dünyanın farklı İslam sanatı koleksiyonlarından seçilecek başyapıtları bir araya getirecek bienalde, vakfın sanatçılara özel olarak sipariş ettiği yeni eserler de önemli bir yer tutacak. Tarihî eserler ile çağdaş üretimler arasındaki ilişkiden hareketle, İslam sanatının bugünün dünyasında taşıdığı anlamlar ele alınacak.
Üçüncü edisyonda somut olmayan kültürel mirasa daha geniş yer ayrılacak; toplulukların dayanışması ve zorluklar karşısındaki direnci de sergilerin odakları arasında bulunacak.
İslam sanatı için dijital arşiv
Bienalin uluslararası iş birliği platformu AlMadar’ın da kapsamı genişletilecek. Adı “yörünge” anlamına gelen platform, İslam sanatı ve kültürü alanında koleksiyonlara sahip müzeleri, kurumları ve kişileri buluşturuyor.
2027’de platforma dijital bir arşiv eklenecek. Suudi Arabistan’da ve farklı ülkelerdeki ortak kurumlarda yürütülecek programlarla araştırmaların, bilgi paylaşımının ve uzun vadeli kurumsal iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
İbadet mekânlarına yeni tasarımlar
Bienal kapsamında düzenlenen uluslararası mimarlık yarışması AlMusalla Ödülü de ikinci kez gerçekleştirilecek. İbadet ve tefekkür için uyarlanabilir, esnek mekânlar tasarlanmasını teşvik eden yarışmanın kazanan projesi, Batı Hac Terminali’nin simge niteliğindeki örtüleri altında yer alacak.
İslam kültürünün geleneklerinden beslenerek ibadet mekânlarının geleceğini araştıran bu alanda, çağdaş sanat eserleri ve ziyaretçilere yönelik etkinlikler de bir araya getirilecek.
“İslam sanatı yaşayan bir alan”
Diriyah Bienali Vakfı Mütevelli Heyeti Başkan Yardımcısı Rakan Altouq, İslam medeniyetinin sanatlarını geçmişte kapanmış bir sayfa olarak görmediklerini belirtti. Altouq, bu sanatların gelişmeye ve anlam üretmeye devam eden canlı bir alan olduğunu vurgulayarak, küratörlerin farklı uzmanlıklarının üçüncü edisyona yön vereceğini ifade etti.
Vakıf tarafından hayata geçirilen İslam Sanatları Bienali, bütünüyle İslam sanatı ve kültürünün geçmişine ve bugününe odaklanan dünyanın ilk bienali olma özelliğini taşıyor. Etkinliğin mekânı Batı Hac Terminali ise Mekke ve Medine’ye yolculuk eden milyonlarca hacının giriş noktalarından biri olmasıyla, bienalin inanç ve kültürel mirasla kurduğu bağa ayrı bir anlam katıyor.