Taç kapıları, çinileri ve taş işçilikleriyle öne çıkan bu yapılardan üçü; Sahip Ata Külliyesi, İnce Minareli Medrese ve Karatay Medresesi'dir. Zengin ve kaliteli bir taş dekorasyona sahip abidevî taç kapılarıyla dikkat çeken bu eserlerden ilk ikisi, Selçuklu'nun güçlü veziri Sahib Ata Fahrettin Ali tarafından yaptırılmış. Her ikisinin de mimarı Kölük bin Abdullah'tır. 1258- 1276 yılları arasında inşa edilen Sahib Ata Külliyesi'nin birimi olan caminin; hatlar, geometrik ve bitkisel motiflerle bezeli ihtişamlı bir taç kapısı var. Selçuklular'ın olduğu kadar Anadolu Türk mimarisinin de başta gelen sanatçılarından olan Kölük bin Abdullah, bu taç kapıyla sebilli ve çifte minareli portal geleneğini başlatmış. Portalin iki yanında “emzikli” tekniğiyle yapılmış birer orijinal sebil bulunuyor. Daha önce portalin iki köşesinde de yine bir Sahib Ata eseri olan Sivas Gök Medrese'de olduğu gibi birer minare yükseliyormuş. Ancak bunlardan sağdaki ayakta kalabilmiş.
İnce Minareli Medrese
Alâaddin Tepesi'nin yakınında yükselen İnce Minareli Medrese, 1260- 1265 yılları arasına tarihleniyor. Zarif minaresine istinaden İnce Minare olarak adlandırılmış. Medresenin, Selçuklu taş işçiliğinin abidevî örneklerinden olan taç kapısı tam bir tasarım harikası. Türk süsleme sanatının en parlak ve orijinal örneği. Yasin ve Fetih sureleriyle taçlandırılan bu portalde, İbrahim Hakkı Konyalı'nın ifadesiyle, “taş, ipek bir kordela”ya dönüştürülmüş. “Beş Şehir”in yazarı Ahmet Hamdi Tampınar ise Konya bahsinde İnce Minareli Medrese'nin muhteşem taş işçiliğinin önemine değinirken, yazı ve süslemeleri için; “Bu emsalsiz taş işçiliği bazen de heykel zevkinin yerine kitap sahifesini, yahut kitap gibi dokunmuş kilim veya şalı koyuyordu“ diyor ve İnce Minareli'nin cephesini “tiftikten dokunmuş bir sultan çadırına” benzetiyor.
Karatay Medresesi
Alâaddin tepesi'nin eteğinde yer alan karatay medresesi, selçuklu sultanı 2. İzzettin keykâvus zamanında yapılmış. Bânisi emir celâlettin karatay'dır. 1251-1252 Tarihli medrese, büyük portal mimarisinin gelişimi açısından önemli bir örnek. Beyaz mermerden yapılan taç kapı selçuklu devri taş işçiliğinin şaheserlerinden. Yazı ve zengin desenlerle süslenmiş kapının mukarnaslı kavsarasının herbirinde farklı desenler bulunuyor. Portal nişinin üç kenarında da zarif bordürlerle çevrelenen kitabe bantları bulunuyor. Tek tek her zemini çevreleyerek kapatan ve farklı desenlere sahip olan bordürler de titiz bir çalışmanın ürünü olarak dikkat çekiyor.