Tasarladığı uzay aracı 2004 yılında Time Dergisi tarafından “yılın icadı” olarak seçilen ve 10 milyon dolarlık ödülün sahibi olan Burt Rutan Özyeğin Üniversitesi'nin davetlisi olarak Türkiye'ye geldi. Üniversitesinin mühendislik fakültesi öğrencilerine bir seminer veren Rutan'a biz de kulak verip başarısının sırlarını öğrenmeye çalıştık. Rutan'ın tasarladığı araç '100 kilometre yüksekliğe 3 kişiyi çıkartıp, geri döndükten en geç iki hafta sonra görevi tekrar yapabilecek' standartta olması nedeniyle bu ödüle layık görülmüştü. “Space-ship-one” adını verdiği uçakla dünyada bu ödülü almayı başaran tek kişi olan Rutan'a göre başarının anahtarı çocuklukta şekilleniyor.
YETENEK LAZIM
Amerika'nın gözde üniversitelerinden birinde okumayan, yeterince akademik bir eğitim alamayan, lise hayatı boyunca da model uçak yarışmaları gibi herkesten farklı şeylerle uğraşan Rutan, eğitim hayatı boyunca akademik bilgi yerine, ilgisini çeken konuları, öğrenmek için çabalamış. Tüm bunları boşuna öğrendiğini düşünmeye başladığı günler ABD'nin uzaya çıkmak için yanıp tutuştuğu, mühendis aradığı günlere denk gelince Rutan'ın zihninde şimşekler çakmış. Rutan, “Uzaya çıkılması gerekiyordu. Ama bence mühendisten öte yeteneğe ihtiyaçları vardı.“ diyor. Uzay aracına ilişkin ilk fikirlerin tomurcuklandığı sıralarda hava kuvvetlerinde uçakların test edilmesi alanında çalışan Rutan, bunu da bir şans olarak görüyor. Rutan, “Önünüze bir uçak geliyor, neresinin iyi olduğunu, neresinin kötü olduğunu not ediyorsunuz böylece yapacağınız icadın sağlamlığı ile ilgili temelleri beyninize atmış oluyorsunuz. Sektörde kalmış olsaydım tüm hayatım F-1 ile geçerdi.” diyor.
Burt Rutan'ın yaptığı hiçbir şey ona haftasonları kendi uçağını yapmak kadar zevk vermemiş. 1972 ile 1980 arasında eğlence amaçlı uçaklar yapan Rutan, uzay aracını tasarlamaya babasından borç aldığı 15 bin dolarla başlamış. Rutan, o yılları şöyle anlatıyor, “12 yıl içinde 15 farklı uçak tasarımı yaptık ve planları sattık, diğer uçaklar için finansman elde ettik. 15 uçak yaptım ve hiçbir kaza olmadı. Scaled Composid Company şirketini 1982'de kurdum. Tarım uçakları üzerinde çalıştık. Ardından helikopterler üzerinde çalıştık, işin komik tarafı bilmeden en yüksek uçan helikopteri icat etmişiz. Yaptığımız uçaklar sapasağlamdı. Üstelik reklam için tek kuruş bile harcamadık, çünkü eğer iyi bir iş yapıyorsanız mutlaka insanlar sizi buluyorlar.” Rutan, prensibini şöyle anlatıyor: “Yeni mühendisleri işe alırken notlarına değil, gözlerine bakarım. Şirkete aldığım kişilerin hobileri de çok önemli. Karşımdaki “İmkansızı başarmak için buradayım!” demeli”
'Niye' diyenle çalışmam
1955'te Mars'ın ziyaret etmek için bugünden çok daha daha ilginç bir yer olduğunu anlatan Rutan, şöyle devam ediyor: “O zaman üniversite kitaplarında Mars'ta ne tür hayvanların yaşayacağı tartışılıyordu ama şimdi insanlar bilet ile uzaya gidip gelecek” Rutan, bunu niye yapıyorsun diyen biriyle asla çalışmayacağını söylüyor.