Son yıllarda kütüphünelere olan ilgi gittikçe artıyor. Araştırmacıların, öğrencilerin, akademisyenlerin buluşma noktası olan İstanbul’un en iyi kütüphaneleri için küçük çaplı bir araştırma yaptık ve dokuz kişilik jüri ekibimize sorduk: İyi bir kütüphaneyi nasıl tanımlarsınız ve size göre İstanbul’un en iyi beş kütüphanesi hangileri? Coşkun Yılmaz, Prof. Dr. Tuba Karatepe, Prof. Dr. Ümit Konya, Prof. Dr. Bilgin Aydın, Prof. Dr. Handan İnci, yazar İskender Pala, Beşir Ayvazoğlu, Fatma Barbarosoğlu ve Mevlana İdris İstanbul’un en iyi kütüphanelerini zengin koleksiyonu, okur konforu ve erişim kolaylığı açısından değerlendirerek kendi listelerini oluşturdular. En çok tercih edilen kütüphaneler sırasıya İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) Kütüphanesi, Beyazıt Devlet Kütüphanesi ve Taksim Atatürk Kitaplığı olurken Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi, Kadıköy Belediyesi Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi ve Kültür Merkezi (TESAK), İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi ve Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi de peşi sıra geliyor.
SEVGİLİYE KAVUŞMUŞ GİBİ
Bir toplumda en iyi kütüphanenin hangisi olduğunu belirlemek için söylenecek tek cümlenin “Bütün kütüphaneler iyidir!” olacağını belirten yazar İskender Pala, “Bir kütüphanede vakit geçirmenin lezzeti, hazzı ve mutluluğunu tadan insanlar için bir kitabın peşine düşmek, satır aralarında seferlere çıkmak, sayfalarında dünyalar görüp kişilerle tanışmak paha biçilmez bir mutluluktur. Onlar okumayı bir tarz-ı hayat edinmişlerdir. Onlar bir kütüphaneye girdiklerinde dostlarıyla buluşmuş, belki sevgiliye kavuşmuş gibi olurlar” diyor.
TOPLUMUN MEDENİYET SEVİYESİ
Bir toplumu tanımak için ilk olarak kütüphaneleri ve bilimsel birikimine bakmak gerektiğine inanan Medeniyet Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi›nden Prof. Dr. Bilgin Aydın, “Kütüphaneler toplumun medeniyet seviyesini, soyut aklın üretmiş olduğu bütün eserlerini gösteren en önemli mekanlardır» derken yazar Beşir Ayvazoğlu da «Kütüphaneler artık eskisiyle mukayese edilemeyecek kadar iyi derecede. Kütüphane kültür birikimidir. Bu yüzden değerini her zaman koruyacaktır. Bütün kültür medeniyeti, zenginlik, sağlıklı bilgi kütüphanededir” şeklinde konuşuyor.
YAŞAM MERKEZİ
Kitaplara erişmenin temel yolunun kütüphaneler ve kütüphaneciler olduğunu vurgulayan Marmara Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü›nde Prof. Dr. Tuba Karatepe ise “Kitap fişlerinin daktiloyla yazılıp çoğaltıldığı günleri düşündüğümüzde artık kütüphaneler birer “Yaşam Merkezi” olarak tasarlanıyor. Bir taraftan kütüphane kataloglarına, dijital arşiv ve nadir eser koleksiyonlarına 7 gün 24 saat erişebilmenin avantajlarını kullanırken, toplu kataloglarla aradığımız kitabın hangi kütüphanede olduğunu görebiliyor, hatta o kütüphaneye gitmeden de kitabı ödünç almak için talepte bulunabiliyoruz. Araştırma ve üniversite kütüphanelerinin mesai saatleri uzadı, kullanıcılar kütüphanelerde gece yarılarına kadar çalışabiliyorlar” ifadelerini kullanıyor.
TEK BİR TUŞ UZAKLIĞINDA
Geçmişte fazla yayın olmadığı için kütüphanelerin eserleri korumak eğiliminde olduğunu söyleyen İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ümit Konya, “20. yüzyıl itibariyle milli kütüphaneler, üniversite kütüphaneleri, halk kütüphaneleri, özel araştırma kütüphaneleri ve okul kütüphaneleri kullanıcı odaklı hizmet vermeye başlamıştır. 1990›ların başından itibaren elektronik kütüphane kavramını gelişti. Geçmişte bir makaleye ulaşmak için bir ayı aşkın bir süre beklemek gerekirken bugün tek bir tuşa basarak saniyeler içinde tam metin makaleye ulaşmak mümkün hale gelmiştir” diyor.
DİJİTALLER İDEAL
İyi kütüphane için ilk olarak zengin içeriğin gerekli olduğunu söyleyen Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden Prof. Dr. Handan İnci, “İkincisi olarak da erişim kolaylığı önemli. Bir araştırmacı aradığı kitabı kütüphanede buluyor ve erişebiliyorsa artık ötesine bakmaz, gayet mutludur. Bilgisini, belgesini dijitalleştirmiş bütün kütüphaneler idealdir. Şimdilerde kütüphanelerin 24 saat açık olması büyük bir güven duygusu veriyor. Nöbetçi eczaneler gibi. Bir şehirde açık kütüphane varsa rahatça uyuyabilirsiniz demektir” şeklinde konuşuyor.
ZAMANIN RUHUNU YAKALAYABİLMELİ
İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Coşkun Yılmaz ise şu şekilde konuşuyor: “Kütüphane her çağın önemli bilgi kaynaklarından birisidir. Yaşadığımız zamanın ruhuna göre önemi artmakla birlikte fonksiyonellikte mekanın kullanımında bazı değişimler gerçekleşmektedir. Mesele kütüphanelerin her çağın ruhunu yakalayabilecek bir yenilikle gelişmesidir. Şüphesiz insanoğlu var olduğu sürece kütüphane önemi her zaman sürdürecektir.”
- * İSAM Kütüphanesi
- * Beyazıt Devlet Kütüphanesi
- * Atatürk Kitaplığı
- * Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi
- * Marmara Üniversitesi Merkez Kütüphanesi
Mevlâna İdris
* Süleymaniye Kütüphanesi
* Beyazıt Devlet Kütüphanesi
* Âtıf Efendi Kütüphanesi
* Şemsipaşa Kütüphanesi
* Selimiye Çocuk Kütüphanesi
- * İSAM Kütüphanesi
- * Bayezit Devlet Kütüphanesi
- * İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi
- * Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi
- * Üsküdar Selim Ağa ve Beyoğlu Divan Edebiyatı Müze Kütüphanesi
Tuba Karatepe
* Atatürk Kitaplığı
* İSAM Kütüphanesi
* SALT Araştırma Kütüphanesi
* İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi
* TESAK
- * İSAM Kütüphanesi
- * Taksim Atatürk Kitaplığı
- * Sabancı Üniversitesi Kütüphanesi
- * Koç Üniversitesi Kütüphanesi
- * Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi
Handan İnci
* İSAM Kütüphanesi
* Atatürk Kitaplığı
* Bayezit Devlet Kütüphanesi
* İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi
* TESAK
- * Atatürk Kitaplığı
- * Beyazıt Devlet Kütüphanesi
- * İSAM Kütüphanesi
- * Boğaziçi Kütüphanesi
- * Bilgi Üniversitesi Kütüphanesi
Prof. Dr. Ümit Konya
* Atatürk Kitaplığı
* İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi
* Kadıköy Belediyesi Caddebostan Kültür Merkezi Kütüphanesi
* Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi
* İSAM Kütüphanesi
- * İSAM Kütüphanesi
- * Beyazıt Devlet Kütüphanesi
- * İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi
- * Ragıp Paşa Kütüphanesi
- * Türkan Saylan Kütüphanesi