“Bir çok kişi nasıl çekildiğini merak ediyor. Bunların tamamen dijital yöntem kullanılarak yapıldığını düşünenler var. Tabii bu emeğinizi biraz zedeliyor ama böyle düşünmelerini de normal karşılıyorsunuz.” demesi belki de açıklıyor Tamer Hartevioğlu'nun fotoğrafçılığını.
Günümüz fotoğrafları, bol zumlu ve dijital programlı makinelerle ışığın ve objenin parlaklığını yansıtan, uzuvların net ve ayrıntılı göründüğü dijital kareler, şimdilerin en yaygın fotoğrafçılık tekniği.
50 sene öncesine gidelim… Zorlu ama kıymetli bir uğraştı fotoğraf çektirmek. Erkeklerin ve kadınların özenle seçtiği zarif kıyafetler, renkleri görünmeyeceğini bile bile makyaj yapıp süslendikleri, eşlerini çocuklarını yanlarına alarak dakikalarca verilen cool özenli pozlar… O fotoğraflardaki ahengi ve uğraşıyı görünce bugünün saniyelik çekilen karelerini basit ve ayrıntısız bulabilirsiniz. Eskiden fotoğraf çekmek bir zanaatçılıkken, çekenden çok çekilen objenin ve figürün bir önemi vardı. Şimdilerde ise teknoloji fotoğrafçılığı bir anlamda zehirlese de yine de fotoğraf sanatçıları çıkıyor. Fotoğrafın çekilmesinin kolaylaşması farklı arayışlara neden oluyor, yeni üsluplar, yeni tarzlar beliriyor.
Tamer Hartevioğlu 'Panoramik' fotoğrafçığın öncülerinden. Ezberi bozan bir tarz. İlk durağı Paris olan projenin ikinci durağı Venedik'e uzanıyor. Venedik romantik bir şehir ama burayı daha romantikleştiren bir detay daha var; her yıl şubat ayında düzenlenen karnaval şenlikleri.
İNSAN VE MEKAN UYUMU
Hartevitoğlu Panoramik tarzda çektiği Venedik fotoğraflarını Taksim sanat galerisinde görücüye çıkardı. Beyaz duvarların üzerinde iki metre uzunluğunda birbirine geçmiş görüntülerden oluşan fotoğrafları görünce, fotoğrafçılığın nasıl zamanla sanata dönüştüğünü anlamakta zorlanmadım… Venedik'in tarihi dokusu karnavalla harmanlanmış ve ortaya gökkuşağını andıran bir manzara çıkmış. İlk katta Venedik'in mimarisi üzerinde durulmuş. İkinci katta ise Venedik'in bu mimari ile bütünleşen çeşit çeşit renkli giyimli ve maskeli kimliği belirsiz insanların fotoğraflarından oluşan kompozisyonlar var. Panoramik fotoğraf bir rüya gibi. Bir sokaktan diğerine giriyorsunuz ama hepsi aynı yere çıkıyor ve size bakıyorlar…360 derece derinliği olan görüntüler tekniğin arkasında gizlenmiş değil. Bana kalırsa teknik burada bir hayalin gerçekleşmesine sadece bir araç...
Ama Panoramik'te teknik oldukça dikkat çekiyor ve merak uyandırıyor. Buna karşı Hartevioğlu'nun güzel bir cevabı var; “Burada önemli olan şey kullandığınız teknik ve malzeme değil. O teknikle oluşturduğunuz fotoğrafın değeri, kalitesi, fikridir.”
Hartevioğlu'nun fotoğrafçılık merakı erken yaşlarda başlamış, belgesel ve reklam fotoğrafçılığıyla da uğraşmış. Eşi Selin Atasoy'da onun hem sanat yönetmeni hem de marka danışmanı.
Bu büyük panolara büyük düşler sığdıran çift, şehir şehir gezip insanların ve mekanları 360 derecelik açıyla fotoğraflarını çekiyorlar. Her bir fotoğraf ortalama 24 kareden oluşuyor. Kompozisyon ağırlıklı fotoğraflar neden insandan ve mekandan oluşuyor soruma; “Normalde elinize makine alıp insan çektiğiniz zaman, insan fotoğrafın içinde çok ön planda oluyor. Panoromik fotoğrafta insanı çektiğiniz zaman insan mekanın bir parçası oluyor. Mekan ve insanlar bu fotoğraflarda iç içedir” diyor.
SIRA TÜRKİYE'DE
Bir fotoğraf sanatçısının söyledikleri yaşadıklarını çok azıdır. Doğa şartlarına ve yabancı şehir düzlemiyle verdikleri savaşı gördüğünüzde bu alanın sadece deklanşöre basmakla bitmediğini anlıyorsunuz. Ona fotoğraf çekmenizin zamanla ilişkisi nedir diye sorduğumda; “Fotoğrafı çekmekten ziyada kompozisyonu kurmak uzun sürüyor. Fotoğrafın hem önünü hem arkasını planladığınız için sürekli yer ve obje değiştirmek durumunda kalıyorum. İlk kareye basmam arasında minimum 45 dk geçiyor. Bazen birkaç gün sürdüğü de oluyor” diyor. Paris ve Venedik'ten sonra Türkiye'yi yansıtan, hayal gücünün sınırlarını zorladığı yeni kareler yakın zamanda fotoğraf severlerle buluşacak..