DVD'de-VCD'de haftanın filmi / Mississippi Yanıyor: Alan Parker'ın kendini aştığı yapıt

Ali Murat Güven
DVD'de-VCD'de haftanın filmi / Mississippi Yanıyor

Mississippi Yanıyor (Mississippi Burning)

1988, ABD yapımı, 128 dakika

Yönetmen

: Alan Parker

Oyuncular

: Gene Hackman, Willem Dafoe, Francis McDormand, R. Lee Ermey

DVD formatında / Üretici Firma

: Tiglon

Piyasada VCD'si de var mı?

/ Hayır

Çocuklarla birlikte izlenebilir mi? / Hayır (Yoğun ırkçı şiddet içeriyor)

Özgün Dili

: İngilizce (DVD'de Türkçe dublaj veya altyazı seçeneği de mevcut)

Filmin www.imdb.com sitesindeki sayfası: http://www.imdb.com/title/tt0095647/

Editörün notu: 1960'lı yılların başları… Biri siyahî renkteki üç insan hakları savunucusu, ABD'nin ırk ayrımcılığında tavan yapmış güney eyaletlerinden Mississippi'deki bir otoyolda ilerlerken, ansızın araçları durdurulur. Ve genç aktivistler o gece esrarengiz bir biçimde ortadan kaybolurlar. Bunun üzerine Federal Soruşturma bürosu FBI, kayıpların akıbetini araştırmaları için New York'tan Ajan Anderson ve Ajan Ward'u bölgeye gönderir. İki görevli, Ku Klux Klan'ın âdeta devlet içinde devlete dönüştüğü bu sabıkalı coğrafyada gemi iyice azıya almış olan ırkçılara merkezî yönetimin otoritesini yeniden hatırlatabilmek için, zaman zaman sinirleri iflas ettiren zorlu bir hukuk savaşına girişirler.

Her karesi Türk nefretiyle bezeli "Geceyarısı Ekspresi" ile sinema tarihinin en ırkçı filmlerinden birine imza atmış olan İngiliz yönetmen Alan Parker, "Ekspres"ten tam on yıl sonra çektiği "Mississippi Yanıyor"da, âdeta geçmişteki o tavrı karşısında günah çıkartıyor. Her ne kadar bu defaki öykü bambaşka bir diyarda geçse de Parker, kara derili Amerikalılara karşı yürütülen acımasız ırkçılık karşısında şaibeli geçmişine göre çok daha sağlıklı bir noktada konumlanmayı başarmakta. Bunu yaparken de hakkı mutlaka teslim edilmesi gereken etkileyici bir sinema diline ulaştığını vurgulamalıyız. Son derece gerçekçi bir dönem atmosferi, birbirinden gösterişli oyunculuklar (özellikle Hackman, Dafoe ve McDormand'ın performansları her türlü övgüye değer) ve baştan sona dek çok iyi anlatılmış, yürek yakıcı bir öykü… Filmi boyunca izleyicileri bu insanlık ayıbı karşısında bolca öfkelendiren yönetmen, sonunda ise onları -bazı mevzî başarılar kazanılsa da ırkçılığın öyle kolay kolay altedilebilecek bir hastalık olmadığının altını ustaca çizerek- gayet itidalli bir "mutlu son"a taşıyor.

Bu arada, dikkatli sinemaseverler için de bir not düşelim: "Mississippi Yanıyor", kariyerinde "Ekspres" gibi utanç verici bir çalışma bulunan yönetmenin, ırkçılığın (bu arada Türklere karşı yapılan ırkçılığın da) insanlık için hayırlı bir tavırlı olmadığına dair kişisel özeleştirisinden oldukça anlamlı bir yansıma içermekte. Clayton Townley adlı ırkçı bir yerel politikacıyı canlandıran aktör Stephen Tobolowsky filmin bir yerinde basının önünde ateşli bir nutuk atarken, "Bu eyalette kara derilileri istemiyoruz" diye bağırıyor ve hemen ardından şu cümleyi ekliyor: "Aynı şekilde Türkleri de, Tatarları da, Arapları da!" Eh, bu da Parker'ın o kibirli İngiliz mantalitesinin yaşlandıkça daha bir evrilip uygarlaştığına dair olumlu bir dışavurum sayılmalı…

Sonuç itibarıyla, her koşulda Sezar'ın hakkını Sezar'a teslim etmek, gerçek bir sinemaseverlerin boynunun borcudur. "Missisippi Yanıyor" da pek çok yönüyle klas bir film; hattâ inişli çıkışlı Parker filmografisinin düpedüz en iyisi. Bunca yıldır eğer hâlâ görülmediyse artık mutlaka görülmeli ve politik-gerilim türünden hoşlanan sinemasever dostlarla da paylaşılmalı. Hele hele, Türkçe seslendirme ve altyazı içeren DVD'si bu denli ucuzlamışken, bir an önce arşivlere katmakta yarar var.

Fiyatı: 10 YTL Kredi kartıyla satın alabileceğiniz sanal video-marketler: www.selsus.com , www.ideefixe.com (Fiyatlar farklı satış noktalarında küçük çaplı değişikliklere uğrayabilir)