Kendi bölgesinde cesur ve sıra dışı bir fantastik deneme
Pek çok sahnesinde dar bir bütçenin olumsuz izlerini taşıyan 'Bendeyar', Amerikalı yönetmen Joel Leang'in Türkiye'nin kültürel iklimini yeterince tanımaması, yanı sıra da zayıf bir kast ve eksik imkânlarla hareket etmesinden kaynaklanan irili ufaklı kimi zaaflarına rağmen, meramını neredeyse ilk kez 'aralıksız konuşmak' yerine 'hareket ederek' anlatmayı denediği farklı bir 'beyaz sinema' örneği ortaya koyması vesilesiyle belli ölçüde ilgi ve desteği de hak ediyor.
Uygulayıcı Yapımcılar: Emre Balık, Numan Karakuş, Mehmet Akten
Oyuncular: Ümit Olcay (Bendeyar), Yasemin Balık (Leyla), Haşim Akten (Akçakoca), Şemsa Deniz Tolunay (Sarah), Kazım Çarman (George),Yaşar Alptekin, Senai Demirci, Mehmet Ali Tuncer, Uğur Kıvılcım, Yusuf Duru, Yavuz Çetin, Tolga Öz, Ezgi Mutlu, Erdem Karadeniz, Hasan Mavi, Merve Şengül, Can Ahmet Akten
Yapımcı: Haşim Akten
Yapımcı Şirket: Gözyaşı Film Prodüksiyon
Dağıtıcı Şirket: Özen Film
İçerik Uyarıları: Her yaştan izleyici kitlesi için uygun bir yapımdır. Fakat, içerdiği bazı şiddet sahneleri nedeniyle 13 yaşından küçük çocukların bir yetişkin gözetmen eşliğinde izlemesinde yarar vardır.
Ailece izlenebilir mi? / ŞARTLI EVET (Bir yetişkin gözetmen eşliğinde olmak şartıyla)
Yeni Şafak-Sinema Puanı: * * 1/2 (4 üzerinden 2,5 yıldız)
Yakın geleceğin 'si… Ülkemiz, gitgide artan jeo-politik önemi, hem siyonist İsraillilerin, hem de onlarla kolkola ABD'li ajanların karanlık çıkar hesapları nedeniyle topraklarında cirit attığı bir yere dönüşmüştür. Devletin istihbarat örgütünde görevli gözüpek gizli ajanlardan biri olan , sürüp giden bu kanlı hesaplaşmalardan birinde, kendisi gibi istihbaratçı olan eşi 'yı Amerikalı katillere kurban verir; ardından da yine bir komplosu sonucu gözaltına alınıp cezaevine atılır. Tutsaklığı sırasında karşılaştığı adlı ak sakallı bir bilge kişi, olanca soğukkanlılığı içinde, ona düşmanla denk koşullarda savaşabilmesi için bazı gizli ilimleri, en başta da sanatını öğretecektir.
Kendisini düşman karşısında eskisinden daha güçlü kılan bu özel yeteneklerle donanmış durumdaki kahramanımız, yeniden özgürlüğüne kavuştuğunda siyonist çetenin iki önde gelen ismi ve ile yarım kalan hesabını görmek üzere harekete geçer. Bu mücadelesi sırasında ona bir grup cesur ve yetenekli istihbaratçı arkadaşı da yardımcı olacaktır.
artık, doğu coğrafyasının mazlum insanları için ya da seçeneklerden birini temsil eden, son derece stratejik bir ölüm-kalım arenasına dönüşmüş durumdadır.
::::::::::::::::::::::::
/resim/site/bendeyar143d7803b43d2c240by.jpg
Meksika asıllı ABD'li yönetmen Joel Leang'in ilk uzun metrajlı çalışması “Bendeyar”, geçen ilkbaharda temellerinin atıldığı ilk günlerden itibaren oldukça yakından takip etme fırsatı bulduğum cesur bir projede, kısmen vasatî çizginin üzerine çıkmayı başarabilmiş bir sonucu temsil ediyor. Kuşkusuz ki hakkında bunca şey bildikten ve hangi zor koşullarda çekildiğini bire bir takip ettikten sonra, bu filme “ulusalcı” bir sinema yazarının her türlü anlayış ve merhametten özenle arındırılmış buz kesen bakışları eşliğinde yaklaşacak hâlim yok. Hiç merak etmeyin, bu büyük eksiklik, içinde bulunduğumuz hafta sonunda zaten fazlasıyla giderilecek ve belli başlı bazı gazetelerin sinema sayfaları (ki o da hazretler yazmaya tenezzül ederlerse) kendi özel koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bu mütevazı filmi yerden yere vuran yorumlarla dolup taşacaktır!
/resim/site/bendeyar343deeea643d2c244by.jpg
Herşeyden önce şunu altını çizerek belirtmek gerekiyor; “Bendeyar”, özgün senaryoda anlatılan iddialı hikâyenin, onunla birebir örtüşen bir görsellik içinde beyazperdeye yansıtılabilmesi için uluslararası standartlara göre en az 30-40 milyon dolara gereksinim duyan bir projeydi. Ancak, Haşim Akten liderliğindeki “Gözyaşı Geceleri” tiyatro ekibi, eşine ve benzerine ancak geçmişte Yılmaz Atadeniz ya da Çetin İnanç filmlerinde rastlanacak bir çılgın cesaretiyle, böylesine iddialı bir fütüristik bilim-kurguya, şirketlerinin kasasındaki (tiyatro gösterilerinden kıt kanaat biriktirilmiş) bir milyon dolar, hattâ belki de ondan çok daha az bir bütçeyle giriştiler. Çekim öncesindeki aşamada (bir süredir Türkiye'de yaşayan) 31 yaşındaki Chicagolu özel efekt uzmanı ve video-klip yönetmeni Joel Leang ile tanışmaları da muhtemelen Rabb'in kendilerine bahşettiği bir lütuftu. Kişisel bazı bilgi ve yetenekleriyle, Avrupa'dan en az bir düzine özel efekt uzmanı getirtilmesi ve kamyon dolusu para harcanmasını gerektiren pek çok görsel cambazlığı görece daha ekonomik yöntemlerle çözmeyi başaran Leang, kendisinin de sıkı bir anti-kapitalist olmasının etkisiyle, Akten'in yazdığı senaryoyu en azından bir noktaya kadar doğru kavramış gözüküyor. Ha, kavrayamadığı yerler yok mu? Var elbette, oralarda da ülkemizde film çeken bütün yabancı yönetmenlerin içine düştüğü klasik handikapları yaşayarak, Anadolu mistisizmine ilişkin (toplu zikir, semâ âyini v.b.) kartpostal görüntülerle simgelenen tipik bir oryantalist bakışa sığınıyor. Belki entelektüel donanımsızlıktan, belki filmin dış piyasada (da) belli ölçüde iş yapmasını hedeflemekten dolayı…
/resim/site/bendeyar543d44b7543d2c23cby.jpg
Kendisini ilk kez 2007'de, Emre Ergül'ün yazıp yönettiği “2 Eylül” adlı bir kısa filmdeki çok başarılı performansıyla tanıyıp sevdiğim, Hilâl TV adına genel koordinatörlüğünü üstlendiğim “Yalnızca Yüreğim, Kameram ve Ben” adlı yarışmanın finalinde elimden bir de ödül alan genç aktör Ümit Olcay, buğulu bakışlarıyla “Bendeyar” karakterinde pek fena durmamış. “Akçakoca”yı canlandıran Haşim Akten deseniz, “Gözyaşı Geceleri” adlı gösteriler vesilesiyle yirmi küsur yıldır şehir şehir dolaşan kıdemli aktörümüzün bu rolü zaten bizzat kendi fizyonomisi ve politik duyarlılıklarını dikkate alarak yazdığını iyi biliyorum. Kolayca tahmin edilebilecek sorunlardan dolayı Türk aktör ve aktristler tarafından canlandırılan Amerikalı ajan ekibi vaziyeti şöyle böyle idare ederken, bir de filme “renk katma” kabilinden dahil olan Senai Demirci, Yaşar Alptekin gibi başka alanlardan popüler isimler var ki onları da zaten aktörlük performanslarından ziyade akışa renk kattıkları için anmaktayız.
/resim/site/bendeyar243d625eb43d2c23eby.jpg
“Bendeyar”, genel hattı üzerinde çoğu kez sağ salim ilerleyen, bazı sahnelerinde ise kendisinden umulanın üzerine çıkmayı başaran sıra dışı, ilginç ve cesur bir gösteri… Belki yapım koşulları itibarıyla bir “B-movie”, fakat alelade bir “trash” olmadığı da kesin… Çünkü, kendisini bu sığ alandan ayrıştıran gayet sağlam bir ideolojik duruşu var. Dahil edilebileceği “beyaz sinema” akımı içinde gerek (Mesut Uçakan'ın 1980'lerdeki ünlü televizyon dizisi “Kavanozdaki Adam”dan sonra) bilim-kurguya meyleden ilk önemli yapım olması, gerekse bu akımın beylik hastalığı konumundaki “bitmez tükenmez tiradlar atma” geleneğine bir son vererek meramını daha ziyade oluşlarla, “aksiyon”la anlatma yönünde ciddi bir çaba sergilemesi takdire şayan… Bir de Tunca Cafri'nin, kendisine çalışmak için çok kısa bir süre tanınmasına rağmen yine de büyük bir maharetle tasarladığı o fütüristik kostümleri es geçmeyelim; filmin kostüm tasarımı da vasatın üzerinde seyretmekte…
/resim/site/bendeyar743e1d11843d2c246by.jpg
Ha, bütün bu olumlu yönlerine karşılık, yapımcı Akten'in varını yokunu ortaya koyarak gerçekleştirdiği bu proje tam anlamıyla olmuş mu?
Eh, bu paraya ve bu kadarcık bir ekiple de olsa olsa bu kadarı olur. Film yapma sanatının kalbi ABD'de bile!
“Beyaz sinema” akımının 2000'lerde gösterime giren bütün örneklerine karşı sergilenen acımasız yaklaşımları, gişede inatla yalnızlığa terk etmeleri falan artık bir kenara bırakıp, bundan daha iyi örneklerin yolunu açmak adına “Bendeyar”ın komplekssizce desteklenmesi taraftarıyım. Başka bir deyişle, “yetmez ama evet!”
(4 Yıldız) Sinemanın sanat kimliğini pekiştiren gerçek bir başyapıt… Kaçırmanız gerçekten de yazık olur.
* * * 1/2
(3,5 Yıldız) Oldukça başarılı bir film. Şartlarınızı zorlamak pahasına mutlaka görmelisiniz.
/resim/site/simge6424532c63f49eb5by.jpg
* * *
(3 Yıldız) Çoğu bölümüyle sanatsal bir derinlik ve lezzet yakalayabilen, kayıtsız kalınmayacak bir film. Ömrünüzden bir kaç saati vermeye değer…
* * 1/2
(2,5 Yıldız) Bazı bölümlerinde iyi bir filmin kalite standartlarına erişmeyi başarabiliyor; fakat bir bütün olarak bakıldığında ise sorunlu ve tam olmamış.
* *
(2 Yıldız) Hiç bir sanatsal değeri ve akılda kalıcılığı yok. Yalnızca zaman öldürmek için tüketilebilir. Ki zamanınıza önem verdiğimiz için bunu da pek önermiyoruz.
* 1/2
(1,5 Yıldız) Kötü bir film ve neden çekildiğini anlamak zor… Görmemeniz yararınıza olacaktır.
*
(1 Yıldız) Sinema sanatı adına utanç verici bir gösteri… Arkanıza bakmadan kaçın, sevdiklerinizi de uzak tutun!