657 sayılı Kanunun I sayılı Ek Gösterge cetvelinde; Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis,Yüksek Mimar ve Mimar ile Şehir Plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlardan 1 inci dereceli kadroda olanlar için 3600 ek gösterge 8 inci dereceli kadrolarda olanlar için 850 ek gösterge verileceği hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre kadroya atanmadan ek göstergenin alınıp alınamayacağı hususunda yargı mercilerinde değişik kararlara rastlamıştık. Bizim görüşümüz ise "unvanını almış olanlardan" ibaresinden dolayı kadro şartı aranmayacağı yönünde idi ve bu köşede belirtilmişti.
Bu konuyla ilgili olarak son nokta 25.3.2008 tarihli ve 26827 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı ile konulmuştur.
Öncelikle Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararlarının ne anlama geldiğinin açıklanması gerekmektedir. 2575 sayılı Kanunun 40'ıncı maddesinde; Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarelerin uymak zorunda olacakları hükmüne yer verilmiştir.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Esas No: 2005/2, Karar No: 2007/1 nolu Kararında; "…657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 43'üncü maddesinde, ek göstergelerin bir takım görevlerin önem ve niteliklerinden ötürü kabul edildiğini, memura yapılacak aylık ödemenin gösterge tablosundaki rakama bu ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle bulunacak gösterge rakamı üzerinden hesaplanacağını belirten hükümler, bunların kesinlikle göreve bağlı, sunulan hizmetin ve yapılan görevin karşılığı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda ek gösterge, kadro görevini yürüten personele verilen önemin göstergesi, yetki ve sorumluluğunun karşılığıdır. Yetki ve sorumluluk ise, eğitim sonucu elde edilen unvana göre değil, kadro unvanına bağlı olarak kullanılır.
Anılan Kanunun 33'üncü maddesinde ise, kadrosuz memur çalıştırılamayacağının hükme bağlandığı, ek göstergeden yararlanabilmek için cetvellerde karşılığı gösterilen kadroların birine atanmış ve bu görevi fiilen ifa ediyor olma şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, ayrıca 147'nci maddesinde de aylığın hizmetlerin karşılığında kadroya dayanılarak ay itibarıyla ödenen parayı ifade ettiği belirtilmiştir.
657 sayılı Kanunun 33'üncü ve 147'nci maddeleri gereğince mühendis kadrosuna atanmadan mühendisler için öngörülen ek göstergeden yararlanılamayacağı, bu düzenlemelerde görüldüğü üzere, bu Kanuna tabi kurumlarda görev yapan personelin ek göstergelerinin, kadro şartına bağlandığı, bu durumda ek göstergeden yararlanabilmek için salt unvana sahip olmanın yeterli olmadığı o unvana ilişkin görevde (kadroda) bulunmak gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla anılan hükümler dikkate alınmaksızın 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetveli tek dayanak alınmak suretiyle ek göstergenin unvana göre uygulanması gerektiği sonucuna varmak mümkün değildir. Kadro ve bunun karşılığı ödenen parayı ifade eden aylığın ve bunun bir parçasını oluşturan ek göstergenin, başka bir anlatımla memurun parasal haklarını düzenleyen kuralların, yorum yoluyla kapsamlarının genişletilmesi veya boşluklarının doldurulması mümkün değildir.
657 sayılı Kanunun 43'üncü maddesi, ek gösterge konusunda bu Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellere atıf yaptığından, ilgililere uygulanacak ek göstergenin tespitinde söz konusu cetvellerin yanında 43'üncü maddede yer alan düzenlemelerin de (unvana ilişkin görevde-kadroda bulunma koşulunun da) gözönünde bulundurulması gerekmektedir.
Buna göre, Devlet memurlarının fiilen görev yapmakta oldukları kadro unvanları için ek gösterge öngörülmesi halinde bundan yararlanacakları, kadro unvanında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece mezuniyet diplomasında yer alan unvan, başka bir anlatımla tahsil durumu dikkate alınarak ek gösterge uygulamasından yararlanamayacakları sonucuna ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle içtihadın, ek gösterge tespitinde kadro unvanının esas alınacağını öngören Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararları ile Kurulun bozma kararlarına uyulmak suretiyle Onbirinci Dairece verilen kararlar yönünde birleştirilmesine, 7/12/2007 günlü birinci toplantıda Kurul üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verildi."ifadesine yer verilmiştir.
Bu kararla birlikte aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkmaktadır; 1- Bu karara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır. 2- Daha önce Danıştay kararları doğrultusunda unvana göre ek gösterge alanların bu kararla birlikte almış oldukları ek göstergeler, kadrolarının ek göstergelerine indirilecektir. Örneğin 1 inci dereceli kimyager kadrosunda iken emekli olan ancak mühendis unvanı ihraz ettiği için 3600 ek göstergeden emekli olması gerektiği yönünde dava açan ve davayı kazanların durumu yukarıdaki kararla birlikte 3000 ek göstergeye indirilecektir.3- Fazladan yapılan ödemeler bu kararla birlikte geri alınacaktır. Bu ödemeler ikramiye, maaş veya emekli maaşı olabilmektedir. 4- Bu kararla birlikte uygulamada farklılıkların önüne geçilmesi için Maliye Bakanlığınca bir tebliğ yayınlanmasının yerinde olacağını düşünüyoruz.