Zamanın eskitemediği bir gelenek 'çeyiz sandığı'

Eski çağlardan bu yana kullanılan çeyiz sandıkları Anadolu kültüründe yerini koruyor. Genç kızların ve gelinlerin en önemli eşyalarından olan çeyiz sandıkları Kayseri'de büyük talep görüyor

Hatice Ertürk
Zamanın eskitemediği bir gelenek 'çeyiz sandığı'

Sandık deyip geçmeyin. Sandığın adı daha çok 'çeyiz sandığı' şeklinde anılıyor. Sandıklar eski çağlardan bu yana kullanılan çok eski bir ev eşyası olarak önemini bugünde koruyor. Modern teknolojinin ilerlemesiyle sandığın cazibesini yitirdiğini düşünmeyin. Sadece çeyiz için değil süs, aksesuar ve antika meraklılarının da sandık hala gözdesi. Osmanlılar, Mısırlılar, Yunanlılar ve Romalılar tarafından kullanılan sandık, en eski mobilyalardan biri sayılıyor. Ortaçağda göçebe yaşamın zorunlu kıldığı koşullara uygun olarak, bir yerden bir yere giderken hem dolap hem iskemle hem de yüklük işini gören sandığın çok önemli bir yeri var. Yıllardan beri kumaşlar, arşivler, sofra takımları, mücevher ve silahlar sandıklara yerleştiriliyor. Önceleri dövme demirden kollu menteşelerle tutturulmuş ağır meşe levhalardan oluşan sandık daha sonraları bir mobilya olarak ince marangozluğun geçirdiği evrimi izledi. 13. ve 16. yüzyıllar arasında İtalyan sandıkları oyma, kakma ve boyama süslemeler verilen önemiyle dikkati çekerken 15. yüzyılda da Rönesans dönemininin sanatçılarınının ilgi odağı haline gelmişti. Dolapların henüz seyrek görüldüğü 17. yüzyılda da sandık önemini korudu.

ÇEYİZLERİN BAŞI HALA SANDIK

Kayseri'de yıllardır sandık yapımında uzman firmalardan olan Demirçalı'nın sahibi Metin Demirçalı, günümüzde hala sandığa yoğun talebin olduğunu belirterek, sandığın çeyizin başı olduğunu söylüyor. Çeyiz sandığı olmadan düğünün olmadığını ifade eden Demirçalı, her evde en az bir sandığın mutlaka olduğunu belirterek, sandığı olup da buna aksesuar eklettirenlerin de olduğunu söylüyor. Demirçalı, sandık malzemelerinin ağaç başta olmak üzere MDF ve sunta gibi malzemelerden yaptıklarını, günlük sandık yapım kapasitelerinin 25-100 arası olduğunu belirtiyor. Üretim aşamasında modern teknolojiyi de kullandıklarını belirten Demirçalı Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa gibi ülkelere satımlarının olduğunu vurguluyor. Sadece evlere sandık satımlarının olmadığını, otel lobisi gibi yerlere de aksesuar amaçlı sandık satımlarının olduğunu dile getiren Demirçalı, el işçiliğine de bağı olarak sandık fiyatlarının 45-900 YTL fiyat aralığında olabileceğini ifade ediyor. Öte yandan 2004'ten bu yana her yıl mobilya fuarlarına katıldıklarını hatırlatan Demirçalı, genel olarak sandığa talebin olduğunu ancak 2006'da organizasyon sorunlarıyla ilgili olarak fuara ilginin az olduğunu ve bu yıl fuarın olmadığını söyledi.