Hayat İstanbulda bahar rotası

İstanbul'da bahar rotası

Her sene baharın gelişiyle birlikte başta Dolmabahçe Sarayının manolyaları olmak üzere İstanbul’da seyrine doyum olmaz bir gösteri başlar. Avrupa Yakası’nda Fatih Saraçhane Parkı’ndan Emirgan Korusu’na; Anadolu Yakası’nda Beylerbeyi kıyısından Caddebostan’a kadar pek çok noktada manolyaların eşsiz kokusu ve görüntüsüyle mest olmak mümkün. Sizin için manoyla ağaçlarından bir rota belirledik.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi Yeni Şafak
İstanbulda bahar rotası
Manolya

MÜNEVVER CEVİZOĞLU

Uzun yıllar bekledim, hakikat oldu rüyam

Koklamaya kıyamam, benim güzel manolyam

Zeki Müren

Mucize, bu sene de gerçekleşti. Hiç bitmeyecek sandığımız soğuğun kar boranın hemen ardından bir şenliktir koptu. Ağaçlar tomurcuğa durdu, çiçekler birden boy atıp güzel başlarını gösterdiler. Şehrimiz yeni bir elbise giyindi. Gözümüz gönlümüz bahara açıldı. Ağaçlar arka arkaya bahar şarkıları söylemeye başladılar. Boylanıp büyüdüler, yeşillendiler. Şehirlerimizi şenlendiren, baharın habercisi bu harikalardan bir tanesi, hatta en büyüğü Manolya ağacı. Her mevsimde yeşilliğini koruyan manolya ağaçlarına saraylarda, okul bahçelerinde hatta kaldırımlarda bile rastlamanız mümkün. Yayılım alanları bu kadar çeşitlilik gösteren, farklı bir bitki manolya. Gelin, bu zarif ağacı daha yakından tanıyalım…

Kimlik Kartı

Tarihçesi: İsmini, Fransız botanikçi Pierre Magnol’dan (1638-1715) almıştır. Aslında bitkiyi keşfeden bir başka Fransız botanikçi Charles Plumier’dir. Manolyagiller (Magnoliaceae) familyası geniş bir ağaç ailesi. 12 cinsi, yaklaşık 240 türü ve pek çok kültür varyetesi bulunuyor. Manolya ağacının ana vatanı ise Güney Amerika. Ülkemizde daha çok büyük çiçekleriyle dikkatleri çeken magnolia grandiflora ile saray lalesi yahut çıplak manolya olarak bildiğimiz magnolia soulangeana türleri görülür.

İstanbul’da sıklıkla rastladığımız Saray lalesi -çıplak manolya, Paris’te Fransız botanikçi ve asker Étienne Soulange-Bodin (1774–1846) tarafından Magnolia denudata ve Magnolia liliiflora adlı iki türün melezlenmesiyle ortaya çıkmıştır. Kısa zamanda bu tür iri ve gösterişli çiçekleriyle en fazla talep edilen manolya ağacı haline gelmiştir. Saray lalesinin en önemli botanik özelliği, kışın yapraklarını dökmesi ve erken ilkbaharda yapraklanmadan önce; laleye benzer görkemli çiçekler açmasıdır. Ağacın yaprakları ise diğer ağaçların tersine çiçekleri solduktan sonra ortaya çıkar.

Yapısı: Her dem yeşil ağaçlardandır. Yapısal olarak, saçak kök yapısına sahiptirler. Derimsi kalın yaprakları, parlak renkli ve mumsu görünümdedir. Eflatun, mor, sarı, pembe ve beyaz renkli çiçekler açabilen manolyalar; en büyük çiçek açan ağaç türü olarak da bilinmektedir. Çok geniş alana kök dağılımı yapabilen manolya ağaçlarının meyvesi, kapsüle benzeyen odunsu yapısı ile kozalağı andırır. Çiçek boyutunun 10-15 cm’den, 30 cm çapına kadar genişlediği ölçülmüştür. Güzel kokulu, kremsi beyaz renkteki çiçekleriyle birçok böceği çeken güçlü bir koku salgılar. Hayranlık uyandıran görünümünün yanı sıra, iyileştirici özellikleriyle tıp alanında da değerlendirilir. Kabuğundan çıkarılan yağ, hem tedavi amacıyla hem de cildi nemlendirmek için kullanılır.

Anlamı: Güney Amerikalılar için saflığı ve asaleti simgeliyor.

Türkiye’de Manolya Ağacı: Ülkemiz manolya ile 1856 yılında tanışmıştır. Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılan Dolmabahçe Sarayı’nın bahçelerine dünyanın uzak yakın pek çok köşesinden getirilmiş ağaçlar arasında manolya ağaçları da bulunuyordu. Her sene martın üçüncü haftasıyla birlikte başta Dolmabahçe Sarayının manolyaları olmak üzere İstanbul’da seyrine doyum olmaz bir gösteri başlar.

- Zonguldak (1897 yılında demir yollarını işletme hakkını alan Fransız Şirketinin çalışanlarının Fransa’dan getirdikleri manolyalar)

- Rize’nin manolya ağaçları

- Çanakkale İskele Meydanı’ndaki 1933’de dikilmiş manolya

- Giritli Baştopçu Ali beyin, Girit adasından getirdiği tohumlardan yetiştirdiği manolya

- İzmir’de Kültürpark’ın içinde 1936 yılında dikilmiş manolya

-Trabzon Lisesi’nin bahçesindeki 100 yaşını aşmış manolya ağacı. İstanbul Ortaköy’deki meşhur “Taut Evi’nin de mimarı olan Alman mimar Bruno Taut’un (1880-1938) bu ağacı kesmemek için lisenin projesinin yerini değiştirdiği söylenir.

İstanbul Manolya Yürüyüş Rotası

İlkbahar, yürüyüş yapmak için en ideal mevsim. Yürüyüş yaparken, rotanızı ağaçlarla belirlerseniz, çok daha keyifli geçecektir zamanınız. İşte sizlere İstanbul’da yürünebilecek bir Manolya yürüyüş rotası:

Avrupa Yakası

- Fatih Saraçhane Parkı

- Taksim Gezi Parkı’ndan Harbiye TRT Radyoevi ne kadar olan bölge

- Şişli- Osmanbey’den Nişantaşı’na doğru Rumeli caddesine girince yol boyunca

- Dolmabahçe Sarayı Bahçeleri (Beşiktaş-Dolmabahçe)

- Milli Saraylar Resim Müzesi Bahçesi (Beşiktaş-Dolmabahçe)

- Fındıklı’daki Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne ait yol tarafındaki bahçedeki Manolya Ağacı (bir rivayete göre Caddebostan’daki manolyanın değil de, bu ağacın öğrenci iken Zeki Müren’e ilham verdiği söylenir.)

- Ihlamur kasırları, Maiyet Köşkü’nün ön tarafı ve Aslanlı Havuz çevresi (Şişli-Teşvikiye)

- Yıldız Korusu (Beşiktaş-Yıldız)

- Serencebey Parkı (Beşiktaş-Yıldız)

- Vişnezade Mahallesi (Beşiktaş)

- Arnavutköy Korkmaz Yiğit Lisesi Bahçesi (Beşiktaş-Arnavutköy)

- Arnavutköy sokakları

- Bebek Sahil Yolu (Beşiktaş-Bebek)

- Bebek sokakları

- Bebek Parkı

- Bebek İnşirah yokuşu (Beşiktaş-Bebek)

- Boğaziçi Üniversitesi Bahçesi (Beşiktaş-Bebek)

- Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi--Mustafa Reşit Paşa Yalısı (Beşiktaş-Baltalimanı)

- Emirgan Korusu (Sarıyer)

Anadolu Yakası

- Boğaziçi

- Kıraç yalısının bahçesi (Üsküdar-Vaniköy)

- Beylerbeyi Sarayı (Üsküdar-Beylerbeyi)

- Caddebostan’daki Manolya ağacı (Zeki Müren’e ilham verdiği söylenen meşhur ağaç Kadıköy-Caddebostan)

Türkiye’nin En Büyük Manolyaları Nerede?

- Muğla Köyceğiz

- Yalova Atatürk Orman Çiftliği

- İzmir Fuar Alanı

- Dolmabahçe Sarayı

Gelelim Manolya içeklerine…

Büyüklüğüne, ihtişamına karşın manolya çiçekleri pek narin, pek dayanıksızdır. Koklamaya kıyamam sözü de aslında bu hassas yapısına bir işarettir. Çünkü manolya çiçeğine dokunursanız veya koklarken burnunuzu değdirirseniz, temas edilen yer hemen zedelenir ve koyu bir renk alır. İşte o meşhur şarkıdaki koklamaya kıyamamak meselesi de burdan gelir.

Siz de manolya ağacı yetiştirebilirsiniz

Manolya ağacının tohumları kozalaklarında saklıdır. Ekim ayının başından Aralık ayının sonlarına kadar manolya kozalaklarını toplayabilirsiniz. Manolya tohumunun, genellikle 4 ay kadar soğuk katlama denilen işlemden geçmesi gerekir.

Bu işlemin ardından

toprağa ekilebilir.

KAYNAKÇA: Aydın, Salim. “İstanbul Kültüründe İstanbul” İstanbul Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni (2016) https://azbitki.com/manolya, https://www.turkyurdu.com.tr/y...

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.