Hayat Kahramanlar sineması olarak Yeşilçam

Kahramanlar sineması olarak Yeşilçam

Türk Sinemasında Kahramanlar kitabı, mağrur ve mağdur kahramanların hikâyesi eşliğinde bir toplumsal analiz sunuyor okura. Beyaz perdeye yansıyan; kadın / erkek / anne / baba / doğru / yanlış değişirken, fonda koca bir toplumun zemininin nasıl evrildiğini takip ediyoruz.

Haber Merkezi Yeni Şafak
Türk sineması, uzun yıllar ciddi bir ilgiden mahrum kaldı.
Türk sineması, uzun yıllar ciddi bir ilgiden mahrum kaldı.

AYŞE ADLİ

Türk sineması, uzun yıllar ciddi bir ilgiden mahrum kaldı. İlk ürünlerini geçtiğimiz asrın ilk çeyreğinde veren yerli sinema; uzunca bir süre, ilgili (aslında ilgisizlerce) küçümsenmiş ve halkın eğlence aracı olarak görülmüştü. Batı sineması karşısında girilen bu kompleks, son yıllarda etkisini yitirmeye başlasa da daha yapılması gereken çok iş var. Geçtiğimiz aylarda Küre Yayınları arasından çıkan, Biraz Mağrur Biraz Mağdur Türk Sinemasında Kahramanlar kitabının editörü Tuba Deniz de bu ihmal edilmişliğe dikkat çekerek başlıyor sunum yazısına. Deniz, ‘Üzerine yeterince düşünülmemiş, konuşulmamış konulardan sadece biri’ dediği Türk Sinemasında Kahramanlar kitabının öncelikli motivasyonunun mevcut literatüre katkı sunmak olduğunu dile getiriyor. Çalışmada; 13 yazarın farklı yaklaşımlarla ele aldığı ‘Yeşilçam Kahramanları’ aracılığıyla Türk sineması felsefi, psikanalitik ve sosyolojik yaklaşımlarla analiz ediliyor. Tahlil ve eleştiri elbette mühim ancak bu muhtevada çalışmalar, sıklıkla, ortalama okuru ‘ıskalama’ zaafıyla mâlul olurken kitabın bu problemin üstesinden geldiğini de söylemek gerek. Zira bütün bu bahsettiğimiz felsefi, analitik ve sosyolojik okumalar, seyrine doyamadığımız figürler aracılığıyla yapılıyor. Söz gelimi Türk toplumunun ataerkil ve devletçi bakışının sinemadaki temsili gibi aslında pek de ilgi duyulmayacak bir başlık; sevimli, tonton, babacan Hulusi Kentmen’in şahsında irdelenince işler değişiyor. Ünlü oyuncunun rol aldığı filmler, bu filmlerin konuları ve rol arkadaşlarına dair hatırlatmalar, hoş bir nostalji yaşatırken sayfalar arasında ilerledikçe tatlı sert, otoriter, mesafeli ancak son tahlilde uzlaşmacı ‘baba’nın tarihsel ve kültürel olarak temsil ettiği karakterle de tanışmış oluyoruz. Sinemada babaya biçilen rolü dönemsel geçişlerle takip ettiğimizde, giderek zaaf kazanan ‘babalık’ durumunun Babam ve Oğlum’da günah çıkarmasına şahit oluyoruz. Bir zamanlar olumlanan otoriteye itiraz zirveye çıkıyor ve ‘babalık durumu’ tamamıyla reddedilmese de ehlileşerek tüm çocuklarının huzurunda günah çıkarıyor. Paralel bir okumayla birey / devlet ilişkisine baktığımızda sözü edilen zihniyet dönüşümünün devlet / vatandaş ilişkisinde de karşılık bulduğunu görüyoruz. 80 öncesinin hayata nizam veren ‘ devlet babası’; sorgulanan, itiraz edilen ve nihayetinde vatandaşa hizmet sunmakla sınırlanan bir alana doğru itiliyor aynı yıllar içinde...

Türk Sinemasında KahramanlarnYayına Haz.: Tuba DeniznKüre Yayınların2017n272 sayfa

80 SONRASI KIRILMA YAŞANIR

Yeşilçam filmlerinde, klişeler üzerinden ilerleyen akış boyunca kahramanın başına ne geleceğini en baştan tahmin edilebilir. Senaryoda kime hangi rolün düşeceği bellidir. Polis memuru, olay mahalline son anda yetişse de çözüme imzasını atar. Hulusi Kentmen karakterlerinde olduğu gibi, ülkenin kalkınmasında rol üstlenmiş zenginler son tahlilde müspet karakterlerdir. Anne her zaman masum ve adeta bir melek kadar iyi, baba otoriterdir... Ancak bu prototipler, ömürlerini 1970’li yılların sonunda doldurur. 80 sonrası yaşanan kültürel kırılma, Türk sinemasında da karşılık bulur. Bir sessizlik döneminden sonra ilk örneklerini 90’lı yıllarda veren yeni Türk sinemasının kodları, Yeşilçam’dan tamamıyla farklıdır. Sanayileşme, özgürlük hareketleri, 50’lilerde İstanbul’a akmayan başlayan taşralının artık görmezden gelinemez oluşu... gibi toplumsal mevzular sinemada yeni ifade biçimleriyle karşılık bulur. Melodramların naif kahramanları yerlerini daha gerçekçi, sert ve net karakterlere hatta yer yer antikahramanlara terketmiştir artık. Kitapta; bu kırılma dönemlerinin öncesi ve sonrasında ortaya konan örnekler üzerinden yapılan mukayeseler, toplumun geçirdiği dönüşüme ayna tutmayı sağlıyor. 90 sonrasında Yeşilçam’ın ‘iyi ve kötü’sü arasında oldukça geniş flu bir alan açıldığını görüyoruz.

KUTSAL ANNELİK ÜZERİNE

Postmodern dönem olarak tarif edilen bu yeni dönemde, kavramlar yeni anlamlar kazanırken sinema da bu zihinsel dönüşümden nasibini alıyor. Ve artık hastalıklı, günahkar, ‘ikinci sınıf’ karakterler görmeye başlıyoruz beyaz perdede. Yeşilçam döneminde çoğunlukla ‘kutsal’ ve ‘makbul’ annelikle tasvir edilen kadın, yepyeni bir surette çıkıyor karşımıza. Hilal Turan, özellikle Atıf Yılmaz’ın başını çektiği kadın filmlerinde, Türk sinemasının o güne kadar iyi-kötü ikilemiyle sunduğu kadın temsillerinden farklı olarak; cinsel özgürlükçü, toplumsal değerleri sorgulayan kadın temsillerine geçildiğine dikkat çekiyor. Bu döneme imzasını atan isim de sürpriz değil elbette; Müjde Ar... Turan, “post-Yeşilçam döneminin yeni ikonu” dediği Müjde Ar’ın canlandırdığı karakterleri “Kadın olmaktan doğan haklarının peşinde, mücadeleci bir kadından çok seyredilesi, bakılası, 80’li yılların imaj patlamasına uygun biçimde kışkırtıcı” cümleleriyle tahlil ediyor. Bu yapımlarda, Yeşilçam’ın ‘kötü’ kabul ettiği serbest kadın, normalleşmek bir yana meşruiyyet kazanıyor. Bu dönemde geleneksel rollerle birlikte değer algıları da tartışmaya açılmıştır. Yeni kadın hareketi, o vakte kadar makbul kabul edilen iffet, namus gibi kavramları tartışmaya başlamıştır artık. Haz, zirvedeki yerine doğru yükselişe geçmiştir...

Kitapta yer alan ve içeriklerinden örnekler sunduğumuz; Türk Sinemasında Entelektüel Yabancılaşma, Tarihi ve Avantür Filmlerde Kahraman Miti, Baba; Yere Yığılan Kahraman, Patron Babamızın Tatlı Sert Halleri, Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Kadir İnanır’a Bakış, Yeni Politik Filmlerde Kürt Kimliği, Şaban Karakteri Üzerine Bir Açıklama Denemesi, Post-Yeşilçam’ın Cinsel Özgürlükçü İkonu: Müjde Ar, Biraz Zalim Biraz Melek: Hülya Koçyiğit, Kutsallık ve Murdarlık Arasında Değişen Anne Temsilleri, Güzelleşen Çirkin Kızlar, Türk Sinemasının Hasta Erkekleri ve Başrolde İstanbul başlıklı makaleler, ilgi alanlarını sinemayla sınırlamış olsalar da sundukları tartışma zeminini genişletmek mümkün. Bundan sonrası okurun işi... İyi okumalar!

Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
Adana Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Adıyaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Afyon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ağrı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Amasya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ankara Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Antalya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Artvin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aydın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Balıkesir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bilecik Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bingöl Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bitlis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bolu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Burdur Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bursa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çanakkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çankırı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çorum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Denizli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Diyarbakır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Edirne Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Elazığ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzincan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzurum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Eskişehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gaziantep Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Giresun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gümüşhane Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hakkâri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hatay Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Isparta Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mersin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İstanbul Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İzmir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kars Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kastamonu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kayseri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırklareli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kocaeli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Konya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kütahya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Malatya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Manisa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kahramanmaraş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mardin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muğla Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Nevşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Niğde Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ordu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Rize Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sakarya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Samsun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Siirt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sinop Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sivas Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tekirdağ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tokat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Trabzon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tunceli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şanlıurfa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Uşak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Van Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yozgat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Zonguldak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aksaray Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bayburt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırıkkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Batman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şırnak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bartın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ardahan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Iğdır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yalova Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karabük Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kilis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Osmaniye Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Düzce Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
Adana Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Adıyaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Afyon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ağrı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Amasya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ankara Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Antalya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Artvin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aydın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Balıkesir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bilecik Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bingöl Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bitlis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bolu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Burdur Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bursa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çanakkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çankırı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çorum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Denizli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Diyarbakır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Edirne Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Elazığ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzincan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzurum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Eskişehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gaziantep Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Giresun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gümüşhane Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hakkâri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hatay Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Isparta Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mersin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İstanbul Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İzmir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kars Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kastamonu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kayseri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırklareli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kocaeli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Konya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kütahya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Malatya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Manisa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kahramanmaraş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mardin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muğla Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Nevşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Niğde Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ordu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Rize Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sakarya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Samsun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Siirt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sinop Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sivas Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tekirdağ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tokat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Trabzon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tunceli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şanlıurfa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Uşak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Van Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yozgat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Zonguldak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aksaray Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bayburt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırıkkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Batman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şırnak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bartın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ardahan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Iğdır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yalova Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karabük Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kilis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Osmaniye Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Düzce Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.