Ramazan özel sayfa
  • İFTARA KALAN SÜRE 00:00:00
Yazarlar Fındık fiyatı açıklaması

Fındık fiyatı açıklaması

Ahmet Ulusoy
Ahmet Ulusoy Gazete Yazarı

Birkaç gün önce Cumhurbaşkanı çok önemli ve stratejik bir tarımsal ürün olan fındığın devlet tarafından alım fiyatını açıkladı ve “fındığın dünya piyasalarında hak ettiği değeri sürekli kılmak amacıyla önemli bir adım atmış olduk” dedi.

Açıklanan fiyatın, geçen yıl piyasada oluşan fiyata bakıldığında, mutlak anlamda oldukça iyi bir fiyat olduğunu da belirtmeliyiz.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Ahmet Ulusoy : Fındık fiyatı açıklaması
Haber Merkezi 26 Temmuz 2019, Cuma Yeni Şafak
Fındık fiyatı açıklaması yazısının sesli anlatımı ve tüm Ahmet Ulusoy yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Fındıkla ilgili bazı kısa hatırlatmalar yapıp açıklanan fiyatın neden önemli bir adım olduğunu değerlendirelim.

**

Dünyanın en büyük fındık üreticisi ve aynı zamanda en büyük fındık ihracatçısı ülkeyiz (adeta tekeliz).

Fındığın önemli bir kısmı sanayi hammaddesi olarak kullanılmakta (yüzde 80 civarı), geri kalanı çerez ve yağ olarak tüketilmektedir.

Yaklaşık 400 bin aile fındık üreticiliği yapmaktadır.

Bir taraftan Karadeniz Bölgesi’nin çok önemli geçim kaynaklarından biri, diğer taraftan da çok önemli bir ihracat ürünü olması hasebiyle fındık stratejik öneme sahip bir ürün.

**

İşin açıkçası fındık sorunları (farklı platformlarda dile getirilmiş) uzun yıllardır kısır tartışmalar içerisinde devam etmektedir.

Sektördeki temel sorun kaynağı istikrarlı bir fındık fiyatı tesis edilemeyişidir.

Sektördeki bilgi kirliliği, devletin liberalizm anlayışı içinde piyasaya müdahale etmemesi, sorunları daha da ağırlaştırmış ve içinden çıkılmaz hale getirmiştir.

**

Burada birkaç hususu belirtmekte fayda var.

* Fındık ihraç fiyatları Hamburg borsasında değil, iç piyasada belirlenmektedir (iç piyasada belirlenen fiyatlar ihraç fiyatlarında baz alınmakta, üzerine marj konulup ihraç fiyatı belirlenmektedir). Maalesef fiyatların Hamburg borsasında belirleniyor söylemi şehir efsanesine dönüşmüş, bir türlü düzeltilememiştir.

* İkincisi fındık fiyatını düşük tutarak fındık ihracat gelirini artıramazsınız. Yıllar itibariyle ihracat fiyatı ve miktarı ve toplam ihracat gelirleri karşılaştırıldığında bu durum açık olarak görülebilir. İhracat fiyatları yerlerde süründüğü yıllarda rekor miktarda fındık ihraç etmişiz ama toplam ihraç gelirimiz düşük kalmıştır. Buna karşılık yüksek ihracat fiyatlarının gerçekleştiği yıllarda (don olayı yaşandığı, fındık üretimi düştüğü yıllar) toplam ihracat geliri zirve yapmıştır. Yani, fındık ihracatının dış talep esnekliği düşüktür.

* Üçüncü olarak Fiskobirlik gibi piyasayı yönlendirici (düzenleyici) bir kurum aktif olarak piyasadan çekilince iç piyasadaki fiyatları büyük ölçekli alım yapan birkaç firma (tüccar) belirlemektedir. Tüccarlar olabildiği ölçüde finansman maliyetlerini asgariye indirebilmek için düşük fiyat politikası izlemekteler. Yani tekelci fındık piyasasında belirlenen fiyatların düşük olması bir yandan üretici gelirini, diğer yandan ihracat gelirinidüşük tutmaktadır.

* Fiyatların düşük olması üretim maliyetlerini karşılamadığı için veya karşılamaya ancak yettiği için üreticinin fındığa olan ilgisini (bakım, gübreleme, budama v.s verimlilik artırıcı müdahale) azaltmıştır.

**

Aslında istikrarlı bir fındık fiyatı ile hem ihracat gelirleri yükseltilebilir hem de üreticilerin fındık bahçeleriyle ilgilenmeleri, en önemli sorunlardan biri olan verimlilik sorununun belli ölçüde azaltılması sağlanabilir.

Bugün Türkiye’de bilinçli fındık üretimine geçilerek (devletin, ilgili sivil toplum örgütlerinin-odaların, üniversitelerin maddi ve teknik desteğiyle) verimliliğin 3 kata kadar artırılabileceği belirtilmektedir.

**

Aslında bu bilgileri Cumhurbaşkanı’nın açıkladığı 17 liralık (Levant fındık için 16,5) fiyatın ne kadar önemli olduğunu desteklemek için verdik.

Cumhurbaşkanın fiyat açıklaması çok önemli bir reform adımıdır. Anlamlı olabilmesi için sürdürülebilir bir temele oturtulması gerekir.

Bunun için yapılması gereken ilk şey TMO’nun sadece bu yıl değil, sonraki yıllarda da belli bir taban fiyatıyla fındık almaya devam edeceğinin ilan edilmesidir.

Bir sonraki adım ise devletin fındık fiyatları ile ilgili bir takım kriterler esas alınarak (fiyat endekslerine ya da dolara endekslenerek) her yılın olası fındık fiyatını tahmin edilebilir kılmasıdır.

Bu sayede hem üreticiler hem de alıcılar (ithalatçılar) hangi maliyetlerden fındık alabileceklerini önceden tahmin ederek üretim politikasını daha sağlıklı belirleyebilirler.

Böylece fındığı hammadde olarak kullanan sanayicilerin ikame ürün arayışı olmaz ve gelecekle ilgili planlama yapmaları kolaylaşır.

**

Sonuç olarak, devletin fındık fiyatı belirlemesi ile fındığın hak ettiği değere ulaşabilmesi, üreticilerin önemli bir gelir kaynağı konumuna taşınması ve ihracat gelirlerinin maksimize edilmesi bağlamında çok önemli bir adım atılmıştır. Bu adımı mutlaka sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmak gerekmektedir (ilk adım fındık fiyatı endeksi belirleme olmalıdır).

Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.