Yazarlar Küresel vergi savaşı

Küresel vergi savaşı

Ahmet Ulusoy
Ahmet Ulusoy Gazete Yazarı

Küreselleşme artan bir hızla dünyayı yeni mecralara sürüklüyor.

Zaman ve mekan engelleri yok oluşunun son demlerini yaşadığı dünya ekonomilerinde, özellikle sermaye ve emek hareketliliğiçok uluslu şirketlerin gücüne güç katmıştır.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Ahmet Ulusoy : Küresel vergi savaşı
Haber Merkezi 02 Ekim 2019, Çarşamba Yeni Şafak
Küresel vergi savaşı yazısının sesli anlatımı ve tüm Ahmet Ulusoy yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Çok uluslu şirketler ülkeler arası vergi savaşlarından yararlanıp en az vergi ve işçilik maliyetlerinin olduğu yerlere akmakta, kârlarını sürekli katlayarak devasa güce ulaşmaktalar.

Yine küreselleşmeyle tek bir ürün için çok sayıda ülkede üretim yapılıp montaj edilmekte ve nihai ürün satışa sunulmaktadır.

Örneğin, İntel’in 32 şirketinin 30’u farklı ülkelerde üretim yapmaktadır. Şirketin Oregon’da geliştirdiği bir çip, Malezya’da test edilip paketlenmekte ve Arizona’da bir müşteriye satılabilmektedir.

**

Küreselleşmeyle birlikte artan ülkeler arası rekabet kamu politikalarını da bu rekabetin içine taşımıştır. Bu konuda en dikkat çeken kamu politikası vergilendirmedir. Çünkü sermayenin neredeyse sınırsız mobiliteye ulaşması ülkelerin tek başlarına (bağımsız) vergi politikasıuygulamalarını engellemektedir.

Özellikle kurumlar vergisinde ciddi rekabet yaşanmaktadır. Yabancı sermaye yatırımını kendilerine çekmek isteyen ülkelerin yatırımcılara sunduğu vergisel avantajlar vergi rekabetine neden olmaktadır.

Dünyadaki tüm ülkelerin vergi rekabeti içerisinde olması ekonomistler tarafından “ülkelerin dibe doğru bir yarışa (vergi savaşı) sürüklendiği” şeklinde ifade edilmektedir.

Sonuçta kurumlar vergisi ödemekten kaçınma şekline dönüşen vergi rekabeti ülkelerin vergi tabanlarını aşındırmaktadır. Ülkelerin vergi rekabetinden çokuluslu şirketler kazançlı çıkmaktadır. Ekonomiler için son derece yıkıcı (vergi toplayamama-gelir azlığı- bütçe açıkları-borçlanma-faiz ve üretim kaybı) olan bu yönelimden tek başına bir ülkenin alacağı önlemlerle başa çıkması mümkün değildir.

Küreselleşme şirketlere iş faaliyetlerini hareket ettirmeden gelirlerini kağıt üzerinde değiştirme fırsatı veriyor (transfer fiyatlaması ve vergi cennetlerine gelir transferi).

IMF uzmanları tarafından yapılan bir çalışmada özellikle düşük gelirli ülkelerin (en yoksul 150 ülke) vergi rekabeti ve transfer fiyatlaması nedeniyle yılda 200 milyar doların üzerinde gelir (vergi) kaybı olduğu, toplamda bu kaybın 500 milyar dolara ulaştığı tahmin edilmektedir.

**

Konuyla ilgili eski IMF Başkanı Christine Lagarde, kamuoyunda Google, Facebook ve Amazon gibi büyük teknoloji şirketlerinin az vergi ödedikleri algısı oluştuğu, daha fazla vergi ödemeleri için küresel kurumlar vergisi kurallarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Lagarde’ın vurgulamak istediği teknoloji şirketlerinin fiziki bir üretim noktası olmaması nedeniyle kârlarını vergi cenneti diye tabir edilen (hiç vergi alınmayan yada çok cüzi bir miktarda vergi alınan) ülkelere kolayca taşıyabilmeleridir. Böylelikle ilgili şirketleraz bir vergi ödemekte, rekabet avantajı yakalamakta ve bu nedenle ülkelerin önemli vergi kaybı olmaktadır.

**

Küresel ölçekte kurumlar vergisi önerileri gün geçtikçe daha yoğun gündeme gelmektedir. En somut önerilerden birisi asgari kurumlar vergisi oranının yüzde 25 olması ve bunun altına hiçbir ülkenin bir oran belirlememesidir. Bu şekildeki bir vergi sisteminden hem azgelişmiş hem de gelişmiş ülke devletleri kazançlı çıkacaktır. Bu vergi transfer fiyatlamasını da sınırlayacaktır.

Yine, bir başka öneri; sadece kurumsal vergilemeye yönelik çokuluslu bir yapı oluşturulabileceği ve bu kuruma tüm ülkeleri bağlayıcı vergi düzenlemeleri yapma yetkisinin verilmesidir.

İşin açıkçası; küresel ekonomideki değişmeleri daha iyi yansıtan bir kurumlar vergisi, fakir ülkelerin çıkarları da gözedilerek, yeniden dizayn edilmelidir.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.