Yazarlar Enerjide arz güvenliği

Enerjide arz güvenliği

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Enerji arz güvenliği, hem gelişmiş ülkeler hem de gelişmekte olan ülkeler açısından stratejik öneme sahip bir mesele.

Gelişmiş ülkeler zaten sahip oldukları yüksek GSYH seviyelerini devam ettirmeleri ve sahip oldukları kişi başı gelirlerini sürdürebilmek için yüksek miktarda enerjiye ihtiyaçları var.

Bu da enerji arz güvenliğinin ne kadar stratejik olduğunu gösteriyor.

Enerji arz güvenliğinin gelişmekte olan ülkeler açısından da ayrı bir önemi var. Özellikle de enerjide dışarıya bağımlı olan bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin enerji arz güvenliği, üretim için, ekonomik büyümenin sürdürülebirliği ve dolayısıyla daha yüksek GSYH’ye ulaşmak için çok önemli bir konudur.

Çünkü, enerji arz güvenliğinde sıkıntı olduğunda yani enerji talebini karşılayamayacak kadar enerji arzı olursa, bu durum üretimin kısılmasına ayrıca arzın düşmesi enerji fiyatlarında artışa neden olmasından dolayı bir çok makro ekonomik göstergeler üzerinde olumsuz etkisi olur.

Bu nedenle ekonomik açıdan, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde enerji arz güvenliği olmazsa olmazlardan.

DOĞALGAZ VE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ

Son yıllarda enerji arz güvenliğinde doğalgazın çok önemli rolü var. Doğalgazın elektrik üretiminde kullanılması, konutlarda artan kullanımı ve çevre açısından temiz enerji olarak öne çıkması doğalgazın enerji arz güvenliğinde stratejik önemini artırıyor.

Bir çok ülke enerjide doğalgaz arz güvenliğini boru hatlarıyla, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) olarak ve satın alınan doğalgazın depolanması ile sağlıyorlar.

Ancak, başta Avrupa ülkelerinde 2021 yılında yaşanan doğalgaz arzındaki sıkıntılar ve sonrasında rekor kıran doğalgaz fiyatları enerji arz güvenliğinin ne kadar önemli olduğunu yeniden hatırlatmıştır.

TÜRKİYE’NİN DOĞALGAZDA ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ

Türkiye doğalgaz ihtiyacını hem boru hatlarıyla hem de LNG ile sağlıyor. Türkiye ihtiyacı olan doğalgazın büyük bir kısmını TürkAkım ile Rusya’dan, Tanap ile Azerbaycan’dan ve Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı ile İran’dan boru hatlarıyla ile karşılamaktadır.

Diğer yandan, son yıllarda dünyada olduğu gibi Türkiye de sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ile de enerji arz güvenliğini sağlama çabasında. Türkiye sıvılaştırılmış doğalgazı başta Katar, Cezayir, Nijerya ve diğer ülkelerden sağlamaktadır.

Enerji arz güvenliği için mevcut kaynaklarda sıkıntı olması durumunda başvurulan diğer bir kaynak ise doğalgazın depolanmasıdır. Geçen yıl Avrupa ülkelerinde yaşanan doğalgaz arz sıkıntısının en önemli nedenlerinden birisi de artan talebi karşılayamayan LNG kaynağı ve yetersiz miktarda depolanan doğalgaz oldu.

Çünkü depolanan doğalgaz miktarının fazla olması sayesinde hem meydana gelecek arz güvenliği sıkıntılarının giderilmesinde hem de doğalgaz tedarikinin sağlanması adına zaman kazanılacağı açıktır.

Bu nedenle, doğalgazda dışarıya bağımlı olan bir çok ülkenin doğalgazda depolama kapasitelerini arttırmaları hatta yıllık kullanımlarının yaklaşık yüzde 20-30 oranında doğalgaz depolamaları ülkelerin enerji arz güvenliği için önemli bir avantajdır.

Bu arada, Türkiye’nin Karadeniz’de Sakarya Gaz Sahası'nda keşfettiği yeni kaynaklar doğalgazda enerji arz güvenliğine katkısı önümüzdeki yıllarda tedricen artacaktır. Tahminlere göre, önümüzdeki 4-5 yıl içerisinde doğalgazda en yüksek üretim kapasitesine ulaşılacak ve Karadeniz’de çıkan doğalgaz ile Türkiye’nin doğalgaz talebinin yaklaşık üçte biri karşılanmış olacak.

Bu da enerji arz güvenliği için ciddi bir katkı olacaktır.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.