Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile birlikte Avrupa’ya doğalgaz akışı sağlayan
Kuzey Akım 1 ve daha hayata geçmeden doğalgaz akışı durdurulan Kuzey Akım 2 doğalgaz boru hattının devreden çıkmasıyla,
gözler alternatif doğalgaz boru hat
Avrupa ülkelerinin doğalgaz arz güvenliğinde hem Rusya’ya artan bağımlılıkları hem de Rusya’dan gelen doğalgazın boru hatları ile sağlanması nedeniyle, alternatif tedarik şeklinin yine doğalgaz boru hattı olduğu açıktır.
Her ne kadar bir çok ülkeden gelen doğalgaz LNG olarak sağlanıyorsa da, bu ülkelerin
LNG altyapısının yeterli olmaması yüzünden enerji arz güvenliği
için boru hatları daha da önem kazanıyor.
Esas sorulması gereken soru ise; Rusya’ya tam olarak alternatif olmasa da gelecekte hangi ülke kaynağı ya da hangi boru hatları Avrupa’nın doğalgaz arz güvenliğine çare olabilir?
Her ne kadar kuzeyden Avrupa ülkelerine Rusya üzerinden doğalgaz akıyorsa, güneyde de Azerbaycan’dan Türkiye üzerinden akan bir doğalgaz koridoru var. Bu koridorun ismi Güney Gaz Koridoru’dur.
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP),
Kafkasya Boru Hattı (SCP) ve Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) gündemde olan
Koridoru’nun en önemli halkalarını oluşturmaktadır.
Güney Gaz Koridoru'nun amacı, Hazar Denizi'ndeki doğalgaz kaynaklarının Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırmaktır.
ülkelerine
güvenliğinin yanında kaynak ve ülke çeşitlenmesi sağlanmış olacaktır.
Türkiye’ye üzerinden Avrupa ülkelerine doğalgaz taşıyacak olan Güney Gaz Koridoru
nun en önemli ayağını
TANAP oluşturmaktadır. TANAP’dan sağlanan doğalgaz ile Türkiye,
öncelikle kendisinin ve Avrupa
arz güvenliğinin sağlanması açısından kritik bir rol oynuyor.
Güney Gaz Koridoru'nun en önemli ayağını oluşturan TANAP’ın kapasitesinin ilk aşamada yılda 16 milyar metreküp, nihai olarak da 31 milyar metreküp olması hedeflendi.
TANAP’ın Avrupa ayağı olan Trans Adriyatik doğalgaz boru hattı (TAP) ile Azerbaycan doğal gazı,
Türkiye üzerinden Yunanistan’a, Arnavutluk üzerinden Adriyatik Denizi’ne ve
’ya,
’dan da diğer Avrupa ülkelerine doğalgaz taşınacaktır.
TAP için ilk başta planlanan yıllık
10 milyar metreküp doğalgazın, sonradan 20 milyar metreküp doğalgaza çıkarılması beklenmektedir.
Rusya ile Avrupa arasındaki doğalgaz krizi derinleşmesi durumunda
yani Avrupa ülkelerinin Güney Gaz Koridoru’na ihtiyacının artması durumunda Hazar Denizi'ndeki gaz kaynaklarının Avrupa’daki pazarlara taşınması hızlanabilir.
Bu nedenle, Güney Gaz Koridoru’nu oluşturan TANAP ve TAP'ın
, Türkiye ve Avrupa’nın enerji arz güvenliğini sağlayarak bu hatlar üzerinde bulunan ülkeleri birbirine yaklaştırdığı gibi ülkeler arasında işbirliğini artıracağı da beklenmektedir.
Güney Gaz Koridoru’nun özellikle alternatif olması nedeniyle de, bu dönemde tüm Avrupa ülkeleri açısından ne kadar hayati derecede önemli olduğu ortadadır.
Bu koridorun enerji arz güvenliğindeki rolünün artması, Türkiye’nin bölgedeki enerji merkezi olma arayışını da güçlendirecektir.