Yazarlar Ticaret savaşları, Brexit ve İranın yeni taktiği

Ticaret savaşları, Brexit ve İran’ın yeni taktiği

Levent Yılmaz
Levent Yılmaz İnternet Yazarı

Dünya gündemi hiç olmadığı kadar karışık bir hal aldı ve gelişmeleri anlık olarak takip etmeden gündeme ilişkin fikir sahibi olmak imkansız hale geldi. Ticaret savaşları, ambargolar, yaptırımlar, tarifeler, tehditler, tweetler havada uçuşuyor ve tüm bu riskli konulardan etkilenmeyen hiçbir ülke yok.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Levent Yılmaz : Ticaret savaşları, Brexit ve İran’ın yeni taktiği
Haber Merkezi 16 Mayıs 2019, Perşembe Yeni Şafak
Ticaret savaşları, Brexit ve İran’ın yeni taktiği yazısının sesli anlatımı ve tüm Levent Yılmaz yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


ABD – ÇİN GERİLİMİNDE YENİ DÖNEM

Hafta başında ABD’li yazılım şirketi Google bir açıklama yaparak Çin’li Huawei ile donanım, yazılım ve teknik hizmetler alanında iş yapmayı bıraktığını açıkladı. Dahası bu sürece cep telefonlarına çip ve network desteği sağlayan ABD’li şirketler Qualcomm, Broadcom ve Intel’in de katılacağı belirtiliyor. Elbette bu kararın arkasında Trump yönetimi var. Zira Trump karardan bir hafta önce Çinli Huawei’yi kara listeye aldığını açıklamıştı. Hatırlarsanız Huawei’nin sahibinin kızı ve Mali İşler Direktörü Meng Wanzhou geçen yıl Aralık ayında Washington’ın İran yaptırımlarını deldiği gerekçesiyle Kanada’da tutuklanmıştı.

Öte yandan uzunca bir süreden bu yana devam eden ve Obama yönetiminin de yakından takip ettiği konulardan birisi olan Güney Çin Denizi anlaşmazlığı da yeniden alevlendi. Dünya ticaretinin yaklaşık 5,5 trilyon dolarlık kısmı buradan geçiyor ve bu sorun Çin, Vietnam, Filipinler, Endonezya, Singapur, Malezya, Brunei ve Tayvan’ın taraf olduğu tüm Güney Asya’yı ilgilendiriyor. ABD ise tartışmalara müttefikleri üzerinden dahli olmuş durumda.

İRAN TAKTİK DEĞİŞTİRDİ

Ticaret savaşlarının bir diğer tarafı da İran. İran bir süredir dozu giderek artan ABD yaptırımları ile uğraşıyor. Bu yaptırım konularından bir tanesi de İran için kritik öneme sahip olan petrol ticareti. Geçen hafta İran’daki bir haber ajansında çıkan habere göre İranlı bir denizcilik yetkilisi; İran’ın ABD yaptırımlarından dolayı petrol ihracatında yeni taktikler ve yeni destinasyonlar belirlediğini söyledi. Söz konusu yetkili, “İran petrol bakanlığının petrol ihracat taktiği ve petrol ürünleri değişti ve belki de limanlarımızdan çıkan petrol kargolarının varış noktaları da değişmiştir.” diyerek üstü kapalı bir şekilde ABD yaptırımlarına meydan okumuş oldu.

Bu durum iki açıdan büyük önem ifade ediyor. Birincisi, ne kadar sert önlemler alırsanız alın, ticaretin önünü kesmek mümkün olmuyor. Ticaret devam ediyor ancak giderek daha fazla kayıt dışı hale geliyor. İkincisi ise OPEC’in arz miktarı üzerinden izlediği politika ticaret hacmi tahmin edilemediği için sekteye uğramış oluyor ve bu durumdan tüm petrol ihraç eden ülkeler etkileniyor. Özetle yaptırıma tabi olmayan ülke de bu işten olumsuz etkilenmiş oluyor.

OECD DİREKTÖRÜ TEHLİKELERE DİKKAT ÇEKİYOR

Ticaret savaşları alevlendikçe ve çözüme olan inanç her geçen gün ortadan kalktıkça tehlikeler ve endişeler de artıyor. OECD Direktörü Angel Gurria da bu endişeleri dile getirenlerden birisi. Gurria’ya göre; ABD ile Çin arasındaki “ticaret gerilimi” yatırımlar ve büyüme için tehlike teşkil ediyor. Bu konuda hemfikiriz. Ancak esas sıkıntı OECD direktörünün halen “ticaret savaşı” diyememesi. Tüm bu stresi oluşturan Trump bile tweetlerinde “ticaret savaşı” ifadesine yer verirken OECD’nin konuyu sıradanlaştıracak şekilde “ticaret gerilimi” ifadesi kullanması bile bu sorunun çözümünden halen çok uzak olduğumuzu gösteriyor.

BREXIT’TEKİ ESAS RİSK NE?

Yukarıda özet geçmeye çalıştığımız ve küresel ekonomi açısından risk oluşturan pek çok unsura ilave olarak İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması süreci de iki ileri bir geri devam ediyor. Açıkçası piyasalar çoktan bu konuyu fiyatladığı için sadece sürecin nihayete ermesini bekliyoruz. Ancak Brexit ile dünyayı bekleyen daha büyük bir risk var. Brexit ile bir Avrupa Birliği üyesinin, birlikten nasıl ayrılabileceğine ilişkin bir müktesebat da oluşmuş olacak. Bu durum birlik ile sorun yaşayan ve yaşayacak olan diğer ülkeler için hem bir yol haritası hem de cesaretlendirici bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Örneğin İtalya uzun bir süredir birlik ile ciddi sıkıntılar yaşıyor. Peki sıradaki İtalya olabilir mi?

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.