Mısırlı ulema geçtiğimiz günlerde IMF"ten beklenen4.8 milyar dolarlıkkredi için"helaldir, uygundur"fetvası verdi.Mısır, 2011 yılı Nisan ayından beriIMF"i kredi verme konusunda ikna etmeye çalışıyor. Ülkedeki sosyal ve ekonomik istikrarsızlık yüzünden "yılan hikayesine" dönen 4.8 milyar dolarlıkIMFkredisinin bu hafta yapılacak olan görüşmeler sonrasında Nisan ayı içerisinde onaylanması ümit ediliyor.IMFile uzun zamandır süren kredi görüşmelerinin henüz sonuçlanamamasının nedeniIMF"in Mısır"ın ekonomisine
Mısırlı ulema geçtiğimiz günlerde IMF"ten beklenen
4.8 milyar dolarlık
kredi için
"helaldir, uygundur"
fetvası verdi.
Mısır, 2011 yılı Nisan ayından beri
IMF
"i kredi verme konusunda ikna etmeye çalışıyor. Ülkedeki sosyal ve ekonomik istikrarsızlık yüzünden "yılan hikayesine" dönen 4.8 milyar dolarlık
IMF
kredisinin bu hafta yapılacak olan görüşmeler sonrasında Nisan ayı içerisinde onaylanması ümit ediliyor.
IMF
ile uzun zamandır süren kredi görüşmelerinin henüz sonuçlanamamasının nedeni
IMF
"in Mısır"ın ekonomisine ilişkin endişeleriydi. Ancak ABD Dış İşleri Bakanı
John Kerry
"nin Mısırlı siyasetçiler ile dün gerçekleştirmiş olduğu görüşmeler,
Kerry
"nin IMF"e giden yolda uzlaştırıcı bir etkisi olacağı sinyallerini verdi.
Şu an hükümet, ekonomistler ve de Mısır kamuoyu
IMF
"ten gelecek olan kredinin ülkenin dertlerine bir nebze de olsa deva olmasını umuyor. Hatta bundan üç dört yıl önce aile düzenlerini bozduğu gerekçesiyle Türk dizilerinin izlenmemesi fetvasını veren din adamları bile!
Ancak 2012 ile beraber Mısır"ın ekonomik göstergeleri pek de hayra alamet değil. Yatırımlar ve döviz girişi durmuş halde. Geçtiğimiz Ocak ayında toplam rezerv miktarı 13.6 milyar dolara düştü; 2011 yılının aynı döneminde ise bu rakam 36 milyar dolardı. Yani neredeyse üç katı... Mısır poundu (EGP) ise son iki ay içerisinde dolara karşı %8 değer kaybetti. Geçtiğimiz Aralık ayında %4.7 olan enflasyon oranı ise Ocak ayında %6.3"e yükseldi.
Ocak ayı sonlarına doğru yayınlanan
Pharos Holding
"in raporuna göre
IMF
"ten alınacak olan bu kredi, düşük olan likidite arzını artırabilir, EGP"nin güçlenmesini sağlayabilir ve enflasyonun düşmesine yardımcı olabilir. Rapora göre 2011 sonunda Mısır''daki birçok banka da zorunlu karşılık oranlarını taşımakta zorlandığı için 2012 yılının ilk yarısında
Mısır Merkez Bankası
zorunlu karşılık oranlarını düşürme kararı aldı.
Elbette
IMF
"ten gelmesi muhtemel bu kredi Mısır"ı toparlamaya yetmeyecek ama en azından piyasalar üzerinde sakinleştirici olacak, kısa dönem için de olsa ayağa kalkmalarına yardım edecek. Mısır"ın işi zor. Zira
IMF
"in 2012 verilerine göre Mısır"ın toplam borcu gayri safi yurtiçi hasılasının %79.7"sine tekabül ediyor. O nedenle önemli bankaların yabancı sermayeye satışı da söz konusu. Bunlardan biri 2013"ün ilk çeyreğinde ihalesi beklenen
NSGB
(National Societe Generale Bank).
NSGB
600 bin müşteri, 4 bin 200 çalışanı ve 160 şubesiyle Mısır"ın en büyük özel bankası. Qatar National Bank"ın (
QNB
) 2.55 milyar dolar teklifle bankanın tamamına talip olması bekleniyor.
Olur da
IMF
krediyi onaylamazsa bu durumdan en çok turizm, emlak ve ilgili sektörler zarar görecek. Yani büyüme daha da yavaşlayacak.
Şartlar bu kadar zorken; Mısır"da sosyal, siyasal ve ekonomik istikrarsızlık kol gezerken
Müslüman Kardeşler
hükümeti de
IMF
"i bu krediyi geri ödeyebileceklerine dair ikna etmeye çalışıyor. Bu amaçla hazırlanan program 2013 Haziran sonuna kadar –yani seçimlerin gerçekleşmesi ve kabinenin kurulması bitene kadar- döviz rezervlerini 19 milyar dolara çıkarmayı, bu arada bütçe açığını da %10.9 oranında azaltmayı vaad ediyor.
İdeoloji ve ekonomik büyüme arasındaki tezatlar
Uzmanlar hükümetin sunduğu bu programın uygulanabilir olmadığını, IMF"i ikna etmeye yetmeyeceğini söylüyorlar. Çünkü Mısır"ın en yüksek harcama kalemlerinden beşincisini teşkil eden "elektrik ve benzin sübvansiyonları"nın yıllık maliyeti 15 milyar doları buluyor. IMF"in ise bu sübvansiyonlara kesinti ve daha yüksek vergi uygulanmasını talep edeceği bekleniyor.
Mısır"ın diğer taraftan batı nezdindeki itibarı ise son dönemde yaşanan hükümet-muhalefet gerginliğiyle giderek zedeleniyor. Örneğin hükümet geçtiğimiz ay 140 bin adet Amerikan menşeli göz yaşartıcı gaz satın almış. Bu alım ise 1.7 milyon GBP"ye yani 2.57 milyon dolara mal olmuş.
New York Times
"ın köşe yazarlarından
Thomas L. Friedman
19 Şubat"ta kaleme aldığı "Göbek dansı barometresi" başlıklı köşe yazısında bu soru işaretlerini gayet net bir şekilde ifade etmiş. Hatta
Müslüman Kardeşlere
"ideolojiniz ve ekonomik büyümeniz arasındaki tezatları satın alabilecek kadar zengin değilsiniz. Buna yetecek kadar petrol ve gaz rezerviniz yok"
minvalinde bir telkinde bulunmuş.
Önümüzdeki aylarda Muhammed Mursi"nin Washington"u ziyaret etmesi bekleniyor. Bakalım Mursi nasıl mesajlarla geri dönecek; ABD mali yardımların devamı için ne gibi yaptırımlar/yükümlülükler öngörecek, bu öngörülere Mısırlı ulema "helaldir, uygundur" fetvası verecek mi?
