Yeni Şafak okuru bilinçli tüketici

Yazılarımızdan sonra muayene saatlerinde doktorlara ilaç tanıtımının yasaklandığını duyurmuştuk. Araştırmamıza Mustafa Ateş''in şikayeti ışık tutmuştu. Ateş''in bu gelişmeden sonra gönderdiği mektubu, köşemizin işlevini örneklemesi bakımından büyüteçe almak istiyorum: "Önceleri, tüketici köşelerine pek dikkat etmezdim. Bir mağazayla ilgili problemimiz girişiminizle çözülmüştü. O tarihten sonra, tüketicilerle ilgili haber ve yazıları daha dikkatli takip etmeye başladım. Bizim gazete-Yeni Şafak''ta çıkan tüm yazılarınızı kaçırmadan okuyorum. Hastanelerde sunulan ''ayıplı hizmet'' konusunda Sağlık Bakanlığı''nın bir genelge yayımlayarak menfi duruma son vermesine vesile olduğumuz için mutluyum. Gayretli ve duyarlı çabalarınız olmasaydı, herhalde resmi makamlar böyle bir girişimde bulunma zahmetine girmezdi. Ayrıca yazdığınız üniversite araştırması sonucunda belirtildiği gibi reçetelerin hastanın durumu değil de, firmaların pazarlama politikaları ve verdikleri hediyelerin değeri gibi kıstaslara göre yazılması da, ahlak ve namus anlayışı ile bağdaşmayan bir davranıştır. Tüketici hassasiyeti, böyle bir ''kirli pazarlığı'' da deşifre etmeye vesile olduysa ne mutlu. Karşılaştığım her olumsuz durumu not ediyorum. Haksızlıklara ''dur'' demeyi ilke edindim. Ancak maalesef toplumumuzun büyük bir kısmı ''çekingen'' davranıyor. Halbuki fert olarak hak aramak yanlışlıkların önündeki en büyük engeldir. Basınımızın güzide şahsiyetleri bu konudaki uyanış ve bilinçlenmeye büyük katkı sağlıyor."

Tüketici hakları için konsey toplanıyor

Tüm dünyada Tüketici Hakları Günü olarak kutlanan 15 Mart tarihi ve yine bu ay içinde yasanın öngördüğü doğrultuda gerçekleşecek Tüketici Konseyi toplantısı bizim için önemli. Özellikle Ankara''da bulunan okurlarımın Sanayi ve Ticaret Bakanlığı''nın organize edeceği 15 Mart kutlamalarını ve ardından 19 Mart''ta düzenlenecek Tüketici Konseyi toplantılarını izlemelerini rica ediyorum. Organizasyonları izlerken yapacağınız değerlendirmelere ışık tutması bakımından, ülkemizde yürürlükte bulunan kanunla da teyid edilmiş evrensel tüketici haklarını bir kez daha hatırlamakta fayda var. İşte tüm dünya tüketicilerinin ortak hakları:

Tüketicinin temel gereksinmelerinin karşılanmasını talep etme hakkı vardır; barınma, ısınma, aydınlanma, içecek ve kullanılacak su bulma, ulaşım, haberleşme tüketicilerin en temel haklarıdır. Tüketici bu imkanlara ulaşabilmeli. Sağlık ve güvenliğinin korunması hakkı; tüketilmek üzere satışa sunulan her türlü mal ve hizmetin yaşam ve sağlık açısından kullanıcılarına zarar vermeyecek durumda bulunması gerekir.

Ekonomik çıkarlarının korunması hakkı; çok çeşitli kaliteli mal ve hizmetlerin ucuz fiyattan sunulması, satış sonrası hizmetlerin yeterli düzeyde olması yanında; satıcının suistimalini gösterir tek taraflı sözleşmeler, sözleşmedeki haksız hükümler, zorlayıcı kredi şartları ve baskı yaratan satış yöntemlerine karşı korunma hakkı vardır.

Bilgilenme hakkı; tüketicinin yanlış, yanıltıcı, eksik reklam, etiket ve ambalaja karşı korunması hakkıdır.

Eğitilme hakkı; tüketicinin yönlendirilen değil, yönlendiren konumda olması amacıyla hakları konusunda bilgilendirilmesi gerekir.

Zararların tazmin edilmesi hakkı; kusurlu malın geri alınması, yenisiyle değiştirilmesi, kusurlu hizmetin yeniden görülmesi veya gerekirse tazminat ödenmesi gerekir.

Temsil edilme hakkı; tüketicilerin, hükümetlerin ekonomi politikalarının oluşturulmasında dikkate alınma, kamu organlarında temsil, firmalarda özellikle ürün geliştirme aşamasında görüşü alınma hakkı vardır.

Ayrıca sağlıklı bir çevrede yaşamak da tüketicinin hakkıdır.