İlk olarak 1967 yılında Colorado'da bir geyikte tanımlanan zombi geyik hastalığı geçen yılın ardından tekrar gündeme geldi. Bilim insanları, geçtiğimiz yıl ABD'de yüzlerce hayvanın yakalandığı "zombi geyik hastalığının", insanlara da bulaşabileceği uyarısında bulundu. CWD'nin "Zombi Geyik Hastalığı" olarak adlandırılması, hastalığın hayvanlarda yarattığı nörolojik semptomlar ve davranış değişiklikleri nedeniyle popüler medyada kullanılan bir tabirdir. Peki, zombi geyik hastalığı neden olur, belirtileri neler ve nasıl bulaşır? İşte soruların yanıtları.
ZOMBİ GEYİK HASTALIĞI NEDİR?
Zombi geyik hastalığı ilk olarak 1967 yılında Colorado'da bir geyikte tanımlanmıştır. Bu hastalık kronik zayıflama hastalığı (CWD) olarak da bilinen bir prion hastalığıdır.
CWD, merkezi sinir sistemini enfekte eder ve hayvanlarda agresif semptomlar ve koordinasyon eksikliğine neden olur.
ZOMBİ GEYİK HASTALIĞI NEDEN OLUR VE NASIL BULAŞIR?
Zombi geyik hastalığının nasıl bulaştığı tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak, hastalığın enfekte hayvanların dışkı, idrar ve tükürük gibi vücut sıvıları yoluyla bulaştığı düşünülmektedir. Hastalık, enfekte hayvanların eti veya sakatatı tüketildiğinde de bulaşabilir.
Zombi geyik hastalığını önlemek için, enfekte hayvanların eti veya sakatatının tüketilmesinden kaçınılması ve enfekte hayvanların dışkı, idrar ve tükürük gibi vücut sıvıları ile temastan kaçınılması önemlidir.
ZOMBİ GEYİK HASTALIĞI İNSANA BULAŞIR MI?
CWD'nin insanlara bulaşıp bulaşmadığı konusunda kesin bir bilgi yoktur. Ancak, bazı araştırmalar, hastalığın insanlara bulaşabileceğini düşündürmektedir.
Şu ana kadar, CWD'nin insanlara bulaştığına dair bir kanıt yoktur. Ancak, prion hastalıklarının doğası gereği, uzmanlar bu konuda dikkatli olunmasını önermektedir.
Bilim insanları, hastalığın insanlara bulaşıp bulaşmayacağını anlamak için sürekli araştırmalar yapmaktadır. İnsan sağlığı üzerindeki potansiyel etkileri hala aktif olarak incelenmektedir.
ZOMBİ GEYİK HASTALIĞI BELİRTİLERİ NELER?
Zombi geyik hastalığının belirtileri genellikle hastalığın ileri aşamalarında ortaya çıkar ve şunları içerebilir:
Kilo Kaybı: Enfekte hayvanlar zamanla aşırı derecede zayıflar ve bu durum "wasting" (atrofi) olarak adlandırılır.
Koordinasyon Eksikliği: Hareketlerde belirgin koordinasyon kaybı ve dengesizlik görülür.
Davranış Değişiklikleri: Normalden farklı davranışlar sergileme, insanlara ve diğer hayvanlara karşı anormal derecede uysal olma.
Salgılar ve Su İçme: Aşırı salya salgılama ve su içme davranışında artış.
Yeme Problemleri: Yemek yeme zorluğu, yemek yeme davranışlarında değişiklik.
Göz ve Kulak Duruşu Değişiklikleri: Gözlerde donukluk ve kulaklarda anormal duruş.
Fiziksel Durumda Bozulmalar: Genellikle kürkünde matlaşma ve bakımsızlık belirtileri.
Hareketsizlik ve Letarji: Hareket etmeme veya normal aktivite seviyelerinde belirgin düşüş.
ZOMBİ GEYİK HASTALIĞI TÜRKİYE’DE VAR MI?
Zombi geyik hastalığı Türkiye'de resmi olarak bildirilmemiştir. Ancak, hastalık genellikle kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da çeşitli geyik türlerinde gözlemlenmiştir.