Gayrimenkul ilanlarında kullanılan “Türk vatandaşlığına uygun” ifadesi yeniden tartışma konusu oldu. Gazeteci Taha Hüseyin Karagöz, X hesabından yaptığı paylaşımda bazı emlakçıların bu ifadeyi kullanarak konut fiyatlarını piyasa değerinin üzerine çıkardığını ileri sürdü.
Karagöz paylaşımında, “Emlakçılar bir süredir yine ‘vatandaşlığa uygundur’ başlıkları ile satış yapmaya başladı. Piyasa iki ayda yine yükseldi. Dairelerin üzerine 2-3 milyon koydu, 9 milyonluk daireler vatandaşlığa uygun diyerek 12-13’e satılıyor. Hem piyasayı yükseltiyorlar hem de halkta haklı olarak ‘devlet vatandaşlık satıyor’ algısı oluşuyor” ifadelerini kullandı.
Ticaret Bakanlığı inceleme başlattı
Karagöz’ün paylaşımına Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan’dan yanıt geldi. Bakanlık Müşaviri, “Taha Hüseyin Bey, bu konu Ticaret Bakanlığımız tarafından tüm detayları ile inceleniyor. Neticesini de mutlaka paylaşacağım” açıklamasında bulundu.
12-13 milyon liralık ev gerçekten vatandaşlığa uygun mu?
Türkiye’de taşınmaz satın alarak istisnai vatandaşlığa başvurabilmek için en az 400 bin dolar veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul edinilmesi ve tapuya üç yıl satılmama şerhi konulması gerekiyor. Ayrıca işlem bedelinin yetkili değerleme ve tapu sistemi üzerinden teyit edilmesi şartı bulunuyor. Dolayısıyla 12-13 milyon lira bedelle satışa çıkarılan tek bir konut, güncel kur üzerinden 400 bin dolarlık vatandaşlık şartını karşılamıyor. Bu fiyat seviyesindeki bir ilana “vatandaşlığa uygun” başlığı atılması tüketiciyi yanıltıyor.
Öte yandan fiyatı 400 bin doların üzerinde olan her konut da otomatik olarak vatandaşlık hakkı sağlamıyor. Taşınmazın niteliği, satış bedeli, ödeme kayıtları, değerleme süreci, önceki mülkiyet durumu ve tapuya konulacak şerh gibi başka koşulların da yerine getirilmesi gerekiyor.
“Vatandaşlık etiketi” nasıl fiyatları yükseltiyor?
▪️Aynı bina veya bölgede bulunan benzer konutlar için daha yüksek bir ilan fiyatı ortaya çıkıyor. Yeni ilanlar da bu bedeli emsal kabul ettiğinde artış bölgedeki diğer konutlara yayılıyor.
▪️Yabancı alıcılar yalnızca vatandaşlık hakkına odaklanarak taşınmazın gerçek değerinin üzerinde ödeme yapıyor.
▪️Mevzuatta belirlenen yatırım şartıyla emlakçının uyguladığı fiyatlandırma birbirine karışıyor. Böylece özel şirketlerin veya mülk sahiplerinin oluşturduğu fiyat farkı kamuoyunda “devlet vatandaşlık satıyor” algısına dönüşüyor.