Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen uygulama, 2026 yılında İstanbul'da, 2027'de ise Türkiye genelinde devreye alınacak. Sistemle birlikte taşınmazların gerçek piyasa değeri, parsel parsel dijital haritalara işlenecek, vergi, kamulaştırma ve yatırım kararları bu veriler üzerinden şekillenecek.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ TEKNOLOJİ KULLANILDI
Değer Bilgi Merkezi'nin temel hedefi, gayrimenkul sektöründe uzun yıllardır tartışma konusu olan kayıt dışı işlemler, spekülatif yönlendirmeler ve fahiş fiyat artışlarının önüne geçmek. Yapay zeka destekli sistem, taşınmazların konumu, çevresel özellikleri, benzer satışlar ve piyasa hareketlerini analiz ederek gerçekçi piyasa değerleri üretecek. Taşınmazlar parsel bazında dijital haritalara işlenecek. Vatandaşlar, almak ya da satmak istedikleri taşınmazla ilgili bilgilere tek bir tuşla ulaşabilecek. Bir konutun ya da arsanın değeri, aynı mahalledeki diğer taşınmazlarla karşılaştırılabilecek, böylece 'emsal belirsizliği' büyük ölçüde ortadan kalkacak.
SPEKÜLASYON ÖNLENİNCE VATANDAŞ KAZANACAK
Uygulama yalnızca mevcut değeri göstermekle sınırlı kalmayacak. Konut arz-talep dengesi de sistem üzerinden analiz edilecek. Vatandaşlar, yatırımın olası getirisi, maliyeti ve satış fiyatı tahminlerini detaylı şekilde görebilecek. Bu şeffaf yapı, piyasadaki manipülasyonları azaltacak.
GERÇEK FİYATLAR GERÇEK VERGİ
Değer Bilgi Merkezi, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın uzun süredir devam ettirdiği gerçek değere dayalı vergilendirme hedefiyle de örtüşüyor. Tapu işlemlerinde belediye rayiç bedeli üzerinden yapılan satışların, gerçek piyasa değerinin çok altında kalması nedeniyle 3–4 kata varan tapu harcı kaybı oluştuğuna dikkat çekiliyor. Yetkililer, yeni sistemle birlikte tapudaki satış değerlerinin gerçek değerler üzerinden yapılmasının sağlanacağını, buna bağlı olarak harç ve vergilerin de daha adil ve şeffaf şekilde tahsil edileceğini belirtiyor. Bu kapsamda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Maliye Bakanlığı arasında veri paylaşımı da güçlendirilecek.