ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlamasının ardından akaryakıt fiyatlarında yaşanan artış, yalnızca ham petrol fiyatlarındaki artışla açıklanamıyor. Ham petrol fiyatının artışıyla birlikte hızla artan pompa fiyatlarının, ham petrol fiyatı düşünce aynı hızla indirilmemesi çarpık bir tablo ortaya çıkardı. 1 Ocak'ta 60,75 dolar olan brent petrolün varil fiyatı, ABD ve İsrail’in İran’a saldırmaya başladığı 28 günü 77,74 dolar seviyesindeydi. Savaşın yayılması ve Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapanmasıyla petrolün varil fiyatı 29 Nisan'da 118 dolar ile yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Ham petrol fiyatlarındaki bu beklenmedik artış, Türkiye’de pompa fiyatlarına yansıyınca akaryakıt litre fiyatları günden güne, haftadan haftaya değişmeye başladı.
EŞEL MOBİL’E RAĞMEN
Litre fiyat içerisindeki ÖTV miktarının artışını frenlemek için Eşel Mobil sistemi devreye alınmasına rağmen motorinin litre fiyatı 81 liraya, benzinin litre fiyatı ise 68 liraya yükseldi. Ham petrol fiyatlarının yansımasıyla birlikte hızla artan pompa fiyatlarının, yine ham petrol fiyatı düşünce aynı hızla aşağı indirilmemesi ise dikkat çekiyor. Tüketicilerin tepkisine neden olan fiyat belirleme politikasındaki bu tavır nedeniyle, ham petrol fiyatı ile pompa fiyatı arasında dengesiz bir durum ortaya çıktı.
30 DOLARLIK FARK NEDEN POMPAYA YANSIMADI?
Ham petrol varil fiyatlarının 118 dolarla zirve yaptığı nisan ayı sonunda motorinin litre fiyatı 71 TL, benzinin litre fiyatı ise 64 TL civarında seyrediyordu. Bugün ise ham petrol 90 doların altında olmasına rağmen motorinin litre fiyatı 80 TL, benzinin litre fiyatı ise 69,90 liradan satılıyor. Petrol fiyatı yaklaşık 30 dolar gerilerken pompa fiyatlarının düşmek yerine rekor seviyelerde seyretmesi dikkat çekiyor. Döviz kuru, vergi yükü, rafineri marjı ve dağıtım maliyetleri gibi kalemlerin etkisi dikkate alınsa bile, motorinin litre başına 10 lira yüksek seyretmesi hem vatandaşın alım gücünü aşındırıyor hem de enflasyon ile mücadeleyi zorlaştırıyor.