Sahte faturaya KURGAN freni

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Sahte Belgeyle Mücadele Stratejisi’nin ilk yılına ilişkin ilerleme raporu açıklandı. KURGAN sistemiyle bir yıldan kısa sürede 120 milyar lirayı aşan vergi matrahı inceleme başlamadan düzeltildi. Otomasyonla bazı incelemelerde süre 25-35 güne kadar inerken, organize yapılara yönelik denetim kapasitesi de güçlendirildi.

Oğuzhan Ürüşan
Arşiv.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, sahte faturayla mücadelede geçmiş işlemleri yıllar sonra inceleyen modelden, riskli işlemi mümkün olan en erken aşamada tespit eden sisteme geçti. 1 Ekim 2025’te uygulamaya alınan Sahte Belgeyle Mücadele Stratejisi’nde erken tespit, cari denetim, risk analizi, gönüllü uyum ve otomasyon aynı yapı içerisinde yürütülmeye başlandı. Sahte belge riski taşıyan işlemleri erken aşamada tespit ederek mükellefi uyaran ve gerektiğinde denetim sürecini başlatan risk analiz sistemi KURGAN kullanıma açıldı.

MÜKELLEF SAYISININ 3 KATINA ULAŞILDI

Stratejinin en dikkat çeken sonuçlarından biri KURGAN sistemi üzerinden elde edildi. Riskli işlemleri belirleyen sistem aracılığıyla mükelleflere inceleme başlamadan bilgi verilerek kayıt ve beyanlarını gözden geçirme imkânı sağlandı. Bir yıldan kısa sürede 120 milyar 141 milyon liralık vergi matrahı, herhangi bir vergi incelemesine gerek kalmadan mükellefler tarafından düzeltildi. Gözetim çalışmalarıyla Vergi Denetim Kurulu'nun (VDK) klasik inceleme yöntemiyle bir yılda ulaşabileceği mükellef sayısının yaklaşık üç katına erişildi. Düzeltme yapan mükelleflerin inceleme planlarından çıkarılmasıyla denetim kapasitesinin daha yüksek riskli alanlara yönlendirilmesinin önü açıldı. Rapor Otomasyon Sistemi de denetim sürelerini önemli ölçüde kısalttı. Sahte belge düzenleme incelemelerinde ortalama iş bitirme süresi 50-80 gün bandına inerken, sistemin doğrudan kullanıldığı dosyalarda süre 25-35 güne kadar düştü. Sistem bugüne kadar 20 bin 860’tan fazla rapora destek verdi. 16 bin 846 mükellef otomasyon kapsamına alındı. KURGAN’ın cari dönem analizlerinde 481 satıcı ile bin 896 alıcının işlemleri riskli bulundu. Yapılan kontrollerin ardından 446 satıcı incelemeye sevk edildi. Bunlardan 307’sinin incelemesi tamamlandı. VDK, bundan sonraki süreçte her ay cari dönem denetim paketleri oluşturarak denetimin ağırlığını güncel işlemlere kaydıracak.

Organize yapılara ağ analizi

  • Ankara ve İstanbul’da faaliyete geçirilen Organize Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlıklarıyla da tek tek şirketler yerine sahte belge zincirinin tamamının, para akışlarının, paravan şirketlerin ve gerçek faydalanıcıların ortaya çıkaracak. Vergi İstihbarat Sistemi ile şirketler, ortaklar, yöneticiler, alıcılar, satıcılar ve para hareketleri ağ tabanlı analiz ediliyor. Yeni nesil risk analiz araçlarıyla incelenen dört büyük organizasyonda tespit edilen toplam kamu zararı 47,8 milyar liraya ulaştı. Bu yapılarla bağlantılı 300’ün üzerinde mükellefe yönelik incelemeler sürüyor.