ABD ile İran arasında aylardır sürdürülen diplomatik temaslar, iki kritik başlıkta düğümlenmiş durumda. Tahran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyet mücadelesi. ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı son açıklamalarda hem İran’a yönelik sert mesajlar verdi hem de Washington’un bölgedeki askeri ve ekonomik baskısını artıracağını ortaya koydu. Trump’ın açıklamaları, taraflar arasındaki müzakerelerin artık yalnızca diplomatik değil, aynı zamanda bir güç mücadelesine dönüştüğünü gösterdi.
Nükleer savaş başlar
Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin sürdüğünü belirtirken, Tahran’ın nükleer silah edinmesine kesinlikle izin vermeyeceklerini söyledi. İran’ın nükleer kapasitesini “küresel tehdit” olarak tanımlayan Trump, “İran nükleer silah elde ederse Ortadoğu’da nükleer savaş yaşanır ve bu savaş Avrupa’ya ve ABD’ye uzanır” ifadelerini kullandı. Trump, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun ABD tarafından alınacağını belirterek, “Muhtemelen elde ettikten sonra imha ederiz” dedi. Bu açıklama, ABD’nin yalnızca denetim değil, İran’ın nükleer kapasitesini tamamen ortadan kaldırmayı hedeflediğine işaret etti.
Tam kontrole sahibiz
ABD-İran gerilimindeki ikinci büyük başlık ise dünya enerji ticaretinin merkezlerinden biri olan Hürmüz Boğazı oldu. İran ve Umman’ın boğaz geçişleri için yeni bir ödeme sistemi oluşturma hazırlığı yaptığı iddiaları sorulan Trump, “Hürmüz Boğazı’nda tam kontrole sahibiz” yanıtını verdi. Trump, ABD’nin bölgedeki askeri varlığının İran üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu savunarak, İran bağlantılı gemilerin geçişinin büyük ölçüde engellendiğini söyledi. Washington’ın uyguladığı deniz ablukasının İran ekonomisine günlük yüz milyonlarca dolarlık zarar verdiğini öne süren Trump, buna rağmen boğazın uluslararası bir deniz yolu olarak kalması gerektiğini vurguladı. ABD Başkanı, “Geçiş ücreti olsun istemeyiz. Burası uluslararası bir suyolu” diyerek İran’ın olası ekonomik kontrol girişimlerine karşı çıkacaklarının mesajını verdi.
Küba mesajı dikkat çekti
Öte yandan Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer başlık ise Küba oldu. ABD Donanması’na ait USS Nimitz uçak gemisinin Karayipler’e konuşlandırılmasının Küba’ya yönelik bir gözdağı olup olmadığı sorusuna Trump, “Hayır, Küba’ya yardım etmek istiyorum” cevabını verdi. ABD’de yaşayan Küba kökenli vatandaşların ülkelerine dönerek yatırım yapmak istediklerini söyleyen Trump, önceki Amerikan yönetimlerinin onlarca yıldır başaramadığı dönüşümü gerçekleştirebileceğini savundu. “Kübalı Amerikalılara ülkeye dönüp yardım edebilmeleri için Küba’yı açmak istiyoruz” diyen Trump, Havana ile yeni bir sürecin sinyalini verdi.