Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye'de Arap aşiretlerinin YPG işgaline karşı başkaldırmasının öngördükleri bir husus olduğunu belirterek, "YPG terörünün meşru bir güçmüş gibi gösterilmesi son bulmalı. Olmazsa (Deyrizor'da) gördüğümüz çatışmalar sadece bir başlangıç" dedi.
Fidan, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun Komşuluk ve Genişlemeden Sorumlu Üyesi Oliver Varhelyi ile bakanlıktaki görüşmesinin ardından ortak basın toplantısında konuştu.
Fidan, "Avrupa Birliği'nden siyasi engellemelere müsamaha göstermemesini bekliyoruz. İlişkilerimizin ilerlemesi için gerekli iradeyi sergilemelerini ve daha cesur davranabilmelerini istiyoruz" dedi.
'Arapların, Türkmenlerin, Kürtlerin herkesin bulundukları yerde yaşaması önemli'
Suriye'de Arap aşiretlerinin YPG işgaline karşı başkaldırmasının öngördükleri bir husus olduğunu belirten Fidan, bunun aksinin olmasının mümkün olmayacağını söyledi.
Fidan, Türkiye'nin Suriye politikasının önemli bir unsurunun Suriye'deki halkların herkesin bulunduğu yerde yaşaması olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti:
"Kimsenin toprağından sürülmemesi ve başkasının boyunduruğuna girmemesi. Yani Arapların, Türkmenlerin, Kürtlerin herkesin bulundukları yerde yaşaması önemli. Fakat, Amerikan destekli YPG'nin Arap topraklarını işgal ederek, özellikle onları boyunduruk altına alması neticesinde, yani uzun zaman önce biz bu türden girişimlerin başlayacağını öngörüyorduk. Bunlar maalesef uzun süreli iki toplum arasında kan davasına dönüşecek sonuçları da beraberinde getirmekte. YPG terörü, PKK terörü bir gün ortadan kalkacak ama hem Amerika'nın hem YPG'nin hep beraber Kürtlerle Araplar arasına ektikleri fitne tohumlarının tedavisi, rehabilitasyonu uzun yıllar alacak. Biz buradan tekrar sesleniyoruz, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'ne ve diğer ilgili devletlere: 'Bölgede özellikle Arapların YPG eliyle baskı altına alınması politikasına son verilmeli. YPG terörünün bölgede meşru bir güçmüş gibi gösterilmesi ve bunun bir baskı aracı haline dönüştürülmesi artık bir son bulmalı. Yani bu son bulma eğer olmazsa (Deyrizor'da) bu gördüğümüz çatışmalar sadece bir başlangıç. Yani bölgemiz için daha tehlikeli senaryoların olmasını öngörmek kaçınılmaz. Biz hem sınır güvenliğimizle ilgili hem dost unsurlarımızın güvenliğiyle her türlü tedbiri alıyoruz. Orada bir sıkıntımız yok. Sadece oradaki çatışmaları şu anda yakından takip ediyoruz."
Türkiye’deki seçimlerin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’nin AB perspektifine ilişkin değerlendirmelerini aktaran Bakan Fidan, “Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik perspektifinde herhangi bir değişiklik yok. Bu çok güçlü bir politik irade” dedi.
Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bunu politik iradeyle tekrar vurgulamasının önemli olduğunu söyledi.
Avrupa ve tüm dünyanın çeşitli sınamalarla karşı karşıya olduğu bir dönemden geçildiğini belirten Fidan, böyle bir dönemde Türkiye-AB ilişkilerinin sağlıklı bir zeminde ilerletilmesinin her zamankinden daha da önemli hale geldiğini söyledi.
Türkiye-AB ilişkilerinin bazı üye ülkelerin siyasi çıkarlarına rehin edilmemesi gerektiğini vurgulayan Fidan, "Avrupa Birliği, Türkiye'siz gerçek manada bir küresel aktör olamaz. Türkiye'nin AB'ye üyelik sürecinin önünün açılması, ilişkilerimizin üyelik perspektifi temelinin yeniden canlandırılması elzemdir." ifadesini kullandı.
Fidan, AB'nin genişleme politikasının, jeopolitik kaygılarla, AB gündemine yerleştiği bir dönemde Türkiye'yi bu sürecin dışında tutmanın büyük bir stratejik hata olacağının, AB'nin Türkiye'yi müzakere eden bir aday ülkesi olarak ve ahde vefa ilkesinin gereklerini yerine getirmesi gerektiğinin altını çizdi.
6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından AB'nin gösterdiği dayanışmanın kendileri için çok değerli olduğuna işaret eden Fidan, "Umuyorum bu dayanışma ruhu önümüzdeki dönemde Türkiye-AB ilişkilerinin tüm boyutlarına yansır" dedi.
Fidan, Komisyonun hazırlayacağı Türkiye-AB İlişkileri Raporu'nda, vizyoner bir yaklaşım ve somut adımlar görmek istediklerini vurguladıklarını, özellikle ortak çıkarlara zarar veren 15 Temmuz 2019 tarihli Konsey kararlarının kaldırılmasını, bu rapor vesilesiyle ele alınmasını beklediklerini dile getirdi.
"Gümrük Birliğinin güncellenmesine öncelik veriyoruz"
Türkiye-AB Yerleşik Diyalog Mekanizmaları'nın yeniden hayata geçirilmesinin de ilişkilerde güven tesisi için elzem olduğunu ifade eden Fidan, şunları kaydetti:
"Gümrük Birliğinin güncellenmesine öncelik veriyoruz. Gümrük Birliğinin, günün ihtiyaçlarına ve yarının gereksinimlerine uygun şekilde yenilenmesi her iki tarafın da çıkarına olacaktır. Vize serbestliği sürecinde ilerleme kaydedilmesi de Avrupa Birliği'nden beklentilerimiz arasındadır. Vize serbestisi, insandan insana diyaloğu artıracak Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği yönündeki sorunların ve ön yargıların kaldırılmasına şüphesiz katkı sağlayacaktır. Sayın Varhelyi'ye son dönemde vatandaşlarımızın vize başvurularında yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi beklentimizi de vurguladım. Düzensiz göçle mücadelede adil bir yük paylaşımı temelinde iş birliğimizin artırılmasına ihtiyaç duyduğumuzu yineledim. Düzensiz göç sorununu çözmek için öncelikle kaynak ülkelerde istikrarın sağlanması gerekeni bir kez daha hatırlattık."
İş insanları ve öğrencilere vize kolaylığı konusunda "anlayış mutabakatı"
Dışişleri Bakanı Fidan, daha sonra gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.
AB'nin genişleme ve Türkiye'nin AB üyelik sürecine ilişkin soruya yanıt veren Fidan, bir süredir çeşitli nedenlerden ötürü AB ile Türkiye arasındaki bazı konulardaki temaslarda bir gerileme olduğunu söyledi.
Fidan, yeni dönemde bunu telafi edecek çalışmaların neler olabileceği konusunda adımlar attıklarını, Varhelyi'nin Ankara ziyaretinin buna güzel bir örnek teşkil ettiğini dile getirdi.
Bakan Fidan, "Kısa vadede atılacak adımlar, orta vadede atılacak adımlar, bunların ne olduğu konusunda bir çerçeve anlayışına en azından ulaştık bugünkü görüşmelerimizde" ifadelerini kullandı.
Özellikle vize konusunda vatandaşların sıkıntı yaşadığını kaydeden Fidan, bu konuda vize kolaylaştırması ve vize serbestisi olmak üzere 2 konu olduğunu aktardı.
Fidan, vize serbestisi meselesinin orta vadeli bir konu olduğunu, burada yapmaları gereken birkaç konu olduğunu ve bununla ilgili de çalışmaya başladıklarını aktardı.
Bakan Fidan, "Özellikle iş adamlarımız ve öğrencilerimiz için vize kolaylığı konusunda Sayın Komiser'le anlayış mutabakatı içerisindeyiz. Arkadaşlarımız o konuda çalışmaya başlayacaklar" diye konuştu.
Varhelyi ile Gümrük Birliği konusunda somut adımların neler olabileceğini konuştuklarını ifade eden Fidan, Gümrük Birliği anlaşmasının yenilenmesiyle ilgili müzakerelerin bir an önce başlaması konusunda hemfikir olduklarını, gelecek hafta itibarıyla heyetlerin bir araya geleceğini, çalışmaların hız kazanacağını belirtti.
Fidan, düzensiz göçle ilgili yapılan çalışmaların, bununla ilgili bütçe ayırmaların ve bunun harcanmasıyla ilgili konuların müzakere konularından biri olduğunun altını çizdi.
"Pozitif gündemi devam ettirme konusunda mutabık kaldık"
Varhelyi ile AB fonları ve yatırımlarıyla ilgili de görüş alışverişinde bulunduklarına değinen Fidan, bu konuyla ilgili somut miktarların belirlendiğini bildirdi.
Bakan Fidan, "Bunlar, an itibarıyla gerçekten Avrupa Birliği'yle, Avrupa Birliği kurumlarıyla tekrar ilişkilerimizin canlandırılması için başlangıç olarak somut ve iyi adımlar diye düşünüyoruz. Bu pozitif gündemi devam ettirme konusunda mutabık kaldık. Pozitif gündemi devam ettireceğiz. Daha büyük hedeflere ulaşma konusunda da çalışacağız" değerlendirmesinde bulundu.
Belirli bir noktadan sonra siyasi liderliklerin bu konudaki iradelerinin belirleyici olacağını vurgulayan Fidan, o aşamaya kadar ele alınacak çok konu olduğunu, bir an önce kolları sıvayıp çalışmaya başlayacaklarını sözlerine ekledi.
Komşuluk ve Genişlemeden Sorumlu AB Komiseri Varhelyi: AB-Türkiye ilişkilerini ilerletebileceğimizi düşünüyorum
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun Komşuluk ve Genişlemeden Sorumlu Üyesi Oliver Varhelyi, "Ankara’da yeni hükümetin kurulmuş olmasıyla birlikte AB-Türkiye ilişkilerini ilerletebileceğimizi düşünüyorum" dedi. Varhelyi, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Dışişleri Bakanlığındaki görüşmesinin ardından ortak basın toplantısında konuştu.
Dostluğun, ittifakın ve Türkiye ile sahip olunan ortaklığın yeniden canlandırılması için burada olduğunu belirten Varhelyi, "Ankara’da yeni hükümetin kurulmuş olmasıyla birlikte AB-Türkiye ilişkilerini ilerletebileceğimizi düşünüyorum" ifadesini kullandı.
'Türkiye bizim için dost bir ülkedir'
Varhelyi, çok güçlü siyasi ve ekonomik taahhütlerinin olduğuna işaret etti.
Türkiye ile olan ilişkilerin her zaman kilit öneme sahip olduğunun altını çizen Varhelyi, şunları kaydetti:
"Göç dalgası söz konusu olduğunda, tahrip edici depremin zararları söz konusu olduğunda biz Türkiye halkıyla bir arada olduk ve jeopolitik öneme sahip olan bölgede de, bizim etrafımızda ve Türkiye'nin etrafında olan dalgalanmalara da birlikte yanıt verdik. Türkiye, daha önce de Sayın Bakan tarafından söylendiği gibi bizim için dost bir ülkedir."
Görüşmede, yeni zorluklar ve jeopolitik ortamın getirdiği güçlüklerle nasıl baş edileceğinin konuşulduğunu kaydeden Varhelyi, "Biz birlikte barışı, istikrarı ve refahı sağlamak istiyoruz" dedi.
Varhelyi AB Konseyi tarafından kendilerine AB-Türkiye ilişkilerindeki olumlu gündem üzerine rapor hazırlama görevi verildiğini hatırlatarak, "O nedenle benim bugünkü ziyaretimde de altını çizeceğim şey, bu işbirliğinin tasarımını yapmak. Bu ortaklığın inandığım kadarıyla çok önemli bir potansiyele sahip olduğunu hepimiz görüyoruz" şeklinde konuştu.
AB ile Türkiye arasında yeni ortaklık anlaşması Dijital Avrupa Programı'nın tamamlanarak imzalandığına işaret eden Varhelyi, programın yatırımları kolaylaştıracağını kaydetti.
Varhelyi, ekimde Türkiye Yatırım Platformu'nun açılışı için Türkiye'de bulunduğunu hatırlatarak, 370 milyon avro değerinde bir bütçenin kamu ve özel sektör yatırımlarında, en az 2 milyar avroluk yatırım ortamında bu platformun operasyonel hale getirildiğini belirtti.
Platformun Türkiye ekonomisine katkı sağlayacağını vurgulayan Varhelyi, "Bu sadece ekonomik bağlarımızı güçlendirmeyecek, aynı zamanda Türkiye'de ve Avrupa'da istihdamı da artıracaktır" şeklinde konuştu.
"Hızlı bir şekilde hareket etmek istiyoruz"
Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası yapılan çalışmalardan bahseden Varhelyi, "1 milyar avroluk bir taahhütte bulunuldu Avrupa Birliği tarafından. Önümüz kış biliyorsunuz ve hızlı bir şekilde hareket etmek istiyoruz" dedi.
Varhelyi, halihazırda 150 milyon avroluk bir insani yardımda bulunulduğunu ve ayrıca 470 milyon avroluk başka paket hazırlandığını hatırlatarak, bunun deprem yardımı ve yeniden yapılandırma için kullanılacağını kaydetti.
Bunun yanı sıra, rehabilitasyon ve yeniden yapım çalışmalarına AB Dayanışma Forumu aracılığıyla da katkıda bulunulmak istendiğini söyleyen Varhelyi, "Bu da yine Türkiye tarafından talepte bulunulmuştu, 400 milyon avroluk bir fon. Şu anda halihazırda Komisyonda bulunuyor ve eş yasa koyucular tarafından değerlendiriliyor Komisyonun tavsiyeleri doğrultusunda" diye konuştu.
Varhelyi, ayrıca, Avrupa Yatırım Bankasının olumlu geri bildirimde bulunduğunu söyleyerek, bunun depremde etkilenen bölgelerdeki belediyelere yönelik kullanacağını aktardı.
Türkiye'nin sığınmacılar konusunda yaptığı çalışmalar için müteşekkir olduğunu aktaran Varhelyi şunları kaydetti:
"Türkiye, Suriye'den 4 milyon mülteciye ev sahipliği yapmakta. Uzun yıllardır bu kişilere ev sahipliği yapmakta ve şu anda 1 milyar avroluk yardımda bulunuldu ancak tabii ki bu Türkiye'nin bütün çabalarını karşılamıyor. Biz bunun farkındayız ancak biz şu anda son sözleşmeyi imzalıyoruz bugün bu süreçle ilgili olarak. Bu da 781 milyon avroluk bir sözleşme. Bu, göç ve mültecilerle ilgili AB'nin şimdiye kadar imzaladığı en büyük sözleşme ve bu da doğrudan Türkiye'deki mültecilere yönelik kullanılacak."
Varhelyi, gümrük birliği, piyasaya erişim ve vize kolaylaştırması alanlarında ilerlemeye hazır olduklarını, bu konulara ilişkin oldukça iyimser olduğunun altını çizdi.
Ortak çalışmalar neticesinde yıl sonuna doğru Türkiye'yle somut adımlar atılacağına işaret eden Varhelyi, "(AB) Yüksek Temsilci Josep Borrell'in sunacağı belgede de bununla ilgili olumlu sonuçlar yer alacaktır diye düşünüyorum" dedi.
"2030 itibarıyla yeni üyeler olacaktır"
Basın mensuplarının Türkiye'nin AB'den beklentilerine ilişkin sorusunu cevaplayan Varhelyi, şimdiye kadar AB Konseyi Başkanı Charles Michel'in beyanlarının her yerde duyulduğunu aktararak, AB Komisyonu'nun hazır olduğunu teyit edebileceğini dile getirdi.
Varhelyi, 2030'da genişleme için çalışmalara başlandığını ve yeni üyelere AB'nin kapılarını açabileceğini ifade ederek, "Biz kendi tarafımızda durmadan çalışıyoruz. En nihayetinde üye devletlerin de yavaş yavaş siyasi olarak harekete geçtiklerini, yatırımlarda bulunduklarının görüyoruz. 2030 itibarıyla yeni üyeler olacaktır. Olması için her iki tarafın da çalıştığını söyleyebilirim" dedi.
Türkiye'nin AB'ye aday ülke olarak konumuna bakıldığında AB'nin bulunduğu konumun son derece net olduğunu vurgulayan Varhelyi, AB Konseyi tarafından 2018'de bu karara varıldığını ve müzakerelerin şu an bekleme aşamasında olduğunu anımsattı.
Varhelyi, müzakerelerin yeniden başlaması için AB Konseyi tarafından bazı kriterlerin öne sürüldüğünü kaydederek, "Bu kriterler demokrasi ve hukukun üstünlüğü ile ilgilidir. Bu alanlarda, bu reformlarda ileriye dönük inandırıcı bir yol haritası hazırlanması, tabii ki liderler arasında yeni tartışmaları tetikleyebilir. Sonuçta mevcut durumu değiştirmek isteyen liderler arasında bu konuyu tetikleyecektir" dedi.