Bin yıl sürecek denilen 28 Şubat postmodern darbesinin mimarları yargı önüne çıktı. 28 Şubat sürecinde hükümeti devirmeye teşebbüs ettikleri iddiasıyla 103 kişi hakkında açılan davanın ilk duruşması başladı. Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dava, 6 Eylül'e kadar kesintisiz sürecek. BÇG'nin bir numaralı ismi Emekli Orgeneral Çevik Bir, YÖK eski Başkanı Kemal Gürüz, eski Jandarma Genel Komutanı Teoman Koman ile Balyoz Hükümlüsü Çetin Doğan'ında aralarında yer aldığı sanıkların büyük bir çoğunluğu katılırken 1 numaralı sanık olan dönemin Genelkurmay Başkanı İsmail Hakkı Karadayı hastalığını gerekçe göstererek duruşmaya katılmadı.
AVUKATLAR TAKİPSİZLİK İSTEDİ
Avukatlar, soruşturma için daha önce verilmiş bir takipsizlik kararı bulunduğunu savunarak, davaya konu soruşturma için kararı veren mahkemeden izin alınması gerektiğini savundu. Sanık avukatları duruşmanın hemen durdurularak sanıkların beraat ettirilmesini istedi. 28 Şubat 1997 tarihli Milli Güvenlik Kurulu tutanakları Mahkemenin talebine rağmen MGK hukuk müşavirliği tarafından Mahkeme'ye gönderilmedi.
BİR İLE GÜRÜZ YANYANA
37'si tutuklu 103 sanıklı 28 Şubat Davası'nın görülmesine isim tespitiyle başlandı. Tutuklu sanıkların tamamı duruşmaya katılırken emekli Orgeneral İsmail Hakkı Karadayı ile 6 sanık rapor sunarak mazeret bildirdi. Duruşmayı CHP'li Kamer Genç ile Mahmut Tanal da izledi. Genç ile Tanal salona gelişleri sırasında sanık yakınları tarafından alkışlandılar. Dönemin Genelkurmay 2. Başkanı Çevik Bir'in solunda eski YÖK Başkanı Kemal Gürüz otururken sağında ise emekli Tuğgeneral Refik Zeytinci yer aldı.
Bin değil on yıl sürdü
Adliye önünde protesto gösterisi düzenlendi. Özgür-Der Yönetim Kurulu Üyesi İrfan Öndaş, 28 Şubat'ın insanlık tarihine kara bir leke olarak geçtiğini söyledi. Eğitim Bir-Sen Kadın Komisyonu Başkanı Safiye Özdemir, 28 Şubat'ın tahribatının telafi edilemediğini, toplumun hafızasında tazeliğini koruduğunu söyledi. MAZLUMDER Başkanı Ahmet Faruk Ünsal da 28 Şubat sürecinin 'bin sene sürecek' diye tasarlandığını ancak 10 yılda bittiğini, düzenleyenlerin de 15 yıl sonra yargı önüne çıkarıldığını söyledi.
Başkandan gürültü uyarısı
Davada sanıklar ile müştekiler ayrı salonlara alındı. İki salon arasında açılan turnike şeklindeki kapıyla birleştirilen salonlarda iki salon arasında bağlantı kurulması konusunda büyük problem meydana geldi. İsim tespiti yapan Mahkeme Başkanı Tayyar Köksal salonda sohbet nedeniyle oluşan gürültüye rağmen önce müdahale etmedi, daha sonra uyarmak zorunda kaldı.
Sanık Çevik Bir: Burada
İsim tespitiyle başlanan duruşmada, ismi okunan sanıklar ayağa kalkarak veya oturdukları yerden 'burada' cevabını verdi. Bir, Mahkeme Başkanı Tayyar Köksal'ın 'sanık Çevik Bir!' hitabına ayağa kalkıp 'burada' dedi. Kimlik tespiti sırasında mal varlığı sorulanan Çevik Bir, 'Herkesin olduğu gibi evim var, yazlığım var, arabam da 10 yaşında' cevabını verdi. Tutanaklara Çevir Bir'in aylık geliri 4 bin lira olarak geçti. Yıldırım Türker'in kimlik tespitinde okur-yazar olduğunun tutanaklara geçmesi üzerine 'Okur yazar olduğum tutanaklara geçmese olmaz mı' demesi gülüşmelere neden oldu. Duruşmada bulunan sanıklar arasında Milliyetçi Hareket Partisi milletvekili Engin Alan, dönemin kuvvet komutanları, Balyoz hükümlüsü Çetin Doğan, eski Kara Kuvvetleri Komutanı Erdal Ceylanoğlu ile eski MİT Müsteşarı Teoman Koman da bulunuyor. Duruşmada, Çetin Doğan, Erol Özkasnak, Muhittin Erdal Şenel, Kenan Deniz, İlhan Kılıç, Yıldırım Türker ve Çetin Saner'in kimlik tespitleri tamamlandı.
Reddi hakim talebine red
Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 28 Şubat davasında mahkeme heyeti üyelerinden Hakan Oruç'a ilişkin 'reddi hakim' talebini reddetti. Aradan önceki oturumda bazı sanıklar ve avukatları, Oruç'un, soruşturma aşamasında bazı sanıkların tutukluluk durumlarını değerlendirdiğini belirterek, duruşmada tarafsız olamayacağı iddiasıyla 'reddi hakim' talebinde bulunmuşlardı.
Avukatlar uyardı
Emekli Orgeneral Çetin Doğan, savunmasına ilişkin beyanlarda bulunmak isteyince avukatlar tarafından uyarıldı. Avukatlar, Doğan'a iddianamenin henüz okunmadığını hatırlattı. Doğan'la sanıklar arasında ara sıra münakaşaların yaşandığı da görüldü. Karadayı'nın avukatı Erol Aras ise, müvekkilinin Genelkurmay Başkanı olduğunu hatırlatarak, Yüce Divan'da yargılanması talebini yineledi. Aras, komutanlık yapan sanıkların görevsizlik verilerek serbest bırakılması gerektiğini iddia etti.
MGK 'devlet sırrı'nı vermedi
İsim tespitinin ardından dosyaya gelen evraklar okundu. Cumhuriyet Savcısı Mustafa Bilgili'nin MGK'dan istediği ancak devlet sırrı gerekçesiyle gönderilmeyen belgeler istenmişti. Yaptığı açıklamayla belgelerin istenmesi durumunda göndereceğini belirten MGK Genel Sekreterliği tutanakları göndermedi. Mahkemenin talebine MGK Hukuk müşavirliği tarafından ''Tutanakların açıklanmasına yönelik bir imkan bulunmadığı ifade edilerek'' olumsuz yanıt verildi. 54. hükümetin istifasına ilişkin dilekçe örneğinin mahkemeye ulaştığı görüldü. 14.3.1997 tarihli 28 Şubat dönemi genelgesinin başbakanlık tarafndan kaldırıldığına dair yazı geldiği ifade edildi. 28 Şubat hakkında daha önce verilen takipsizlik kararı olduğunu savunan avukatlar, iddianameyi hazırlayan Bilgili'nin ilgili Mahkeme'den izin almadan soruşturma açtığını savundu. Avukatlarla talebi iddianamenin okunmasının ardından karara bağlamak isteyen heyet arasında tartışma yaşandı. Heyet, İstanbul TMK Başsavcı vekilliğine yazı yazılarak soruşturmanın devam edebileceğine dair cevabi müzekkere yazıldığını kaydetti.
Sesinizi duyamıyoruz
Eski Jandarma Genel Komutanı Teoman Koman'ın da katıldığı duruşmada, salondaki fiziki şartlardan sanık avukatları da rahatsız oldu. Mahkeme Başkanı'nın sesini duyamadıklarını dile getiren avukatlar bu duruma itiraz etti. Duruşmaya ara verilmesini isteyen avukatlar başsavcı ile görüşmek istedi. Mahkeme Başkanı dava başladığı için buna gerek olmadığını ifade etti.
Demirel tanık olarak dinlensin
Savcı Kemal Çetin, taleplere ilişikin mütalaa verdi. Çetin, H. Celal Güzel'in suç duyurusu üzerine açılan soruşturmada Ankara DGM Başsavcılığı tarafından etkin soruşturma yürütülmeden takipsizlik kararı verildiğini, bu durumun o dönem yürürlükte olan Ceza Muhakemesi Kanunu tarafından soruşturma engelini ortadan kaldırdığını dile getirdi. 19.07.2013'de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen soruşturmanın devam ettirilmesi yönündeki karara değinen Çetin kararın doğru olduğunu ve talebin reddedilmesini beyan etti. Çetin, Karadayı'nın TC Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya ve vazife görmesini kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs ettiğini kaydederek bunun görev suçu olmadığını ve Yüce Divan'ın görev alanına girmediğini ifade etti. Çetin'in mütalaasına itiraz eden avukatlar heyetle tartıştı. Öte yandan müşteki avukatları, dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demiren'in tanık olarak dinlenmesini talep etti. Duruşmaya bugün devam etmek üzere ara verildi.
- Davanın bir numaralı sanığı eski Genelkurmay Başkanı İsmail Hakkı Karadayı duruşmaya katılmadı. Sağlık problemi gerekçesiyle duruşKaradayı'nın sağlık raporunu avukatı Erol Aras mahkemeye teslim etti.
- Sanıklardan duruşmaya katılmayan Doğan Temel Özkaynak, Ertuğrul Gazi Kütük, Hamza Özal'ın avukatları da sağlık raporlarını mahkemeye teslim etti.
- Silivri'de tutuklu bulunan sanıklardan Metin Yavuz Yalçın da tedavi görmesi nedeniyle rapor alarak duruşmaya katılamadı.
- Gazeteciler ve avukatlar oluşturulan listeye göre salona alındı.
- Duruşmayı CHP milletvekilleri Mahmut Tanal ve Kamer Genç'te takip etti. Genç'in sanıklardan Çetin Doğan'la sohbet ettiği gözlendi. Doğan'ın kimlik tespiti sırasında sürekli ayakta olduğu görüldü.
- Sanıklardan Kenan Deniz'in avukatı Mustafa Bir mahkeme heyetinde müvekkilinin tutuklama kararını veren üye bulunduğunu soruşturma evresinde yer aldığı için kovuşturma aşamasında bulunamayacağını belirterek itiraz etti.
- Adliye önünde darbe mağdurları ile sanıklara destek için gelen bir grup arasında gerginlik yaşandı.
- Kararname Mağduru Askerler Platformu üyesi grup, adliye bahçesinde basın açıklaması yapmak istedi. Emniyet güçleri grubu, adliye önünde karşıt gruplar olduğu için başka bir noktaya yönlendirdi.
- Kararname Mağduru Askerler Platformu üyeleri, basın açıklaması yaptı. Açıklama sırasında sanıklara destek için gelenler, grubu yuhalayıp, sloganlarla protesto etti.