Aylardır İran’ın çevresine büyük bir askeri yığınak yaparak saldırı tehditleri savuran ABD yönetimi, geçtiğimiz hafta müzakerelere başlasa da askeri baskıyı gevşetmiyor. ABD’ye ait uçak gemisi USS Abdraham Lincoln, Umman Denizi’nde faaliyetlerini sürdürürken her geçen gün yeni savaş gemileri bölgedeki askeri güce katılmaya devam ediyor. İran’ın nükleer faaliyetlerini sonlandırmasını isteyen Washington yönetimi, bunu sağlamak için ek baskı araçlarına da başvurmaya hazırlanıyor. Wall Street Journal’in (WSJ) verdiği bilgiye göre, Washington’daki üst düzey yetkililer, İran’la petrol ticareti yapan tankerlere el koymayı tartıştı. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın geçtiğimiz cuma günü 20 şirkete yaptırım ilan etmesi, bu şirketlere ait tankerlerin hedefte olabileceğine işaret ediyor.
HEDEFTEKİ PETROL ŞİRKETLERİ
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından 6 Şubat’ta yayınlanan açıklamada, İran merkezli 15 petrol ve petrokimya şirketi ile İran ile ticaret yapan 5 şirkete ait 14 gölge filonun yaptırım listesine alındığı ilan edildi. Listenin, “Tahran rejiminin yurt dışında terörizmi desteklemek ve ülkesindeki protestoculara yönelik uyguladığı şiddeti finanse etmek için kullandığı” şirketleri kapsadığına dikkat çekilen açıklamada, bu şirketlere karşı harekete geçileceği vurgulandı. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Bakht Al-Azhar, Hindistan merkezli Elevate Marine, Türkiye merkezli üç şirket ve Panama, San Marino ve Kazakistan gibi çok sayıda ülkenin bandıralını taşıyan tankerler yer alıyor.
NÜKLEER ANLAŞMAYA ZORLAMAK
WSJ’nin haberine göre, Umman’ın başkenti Maskat’ta başlayan müzakerelere eş zamanlı olarak ABD yönetimi, İran’ı nükleer programına ilişkin anlaşmaya zorlayacak yeni tedbirler arıyor. Bu kapsamda, Washington’da üst düzey güvenlik yetkilileri arasında yapılan toplantıda, İran çevresine askeri güç yığınağının sürdürülmesinin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın 2018’deki ilk görev süresinde nükleer anlaşmayı iptal ederken belirlediği “İran ile sıfır petrol ticareti” hedefi kapsamında petrol şirketlerine ait tankerlere el konulmasının da seçeneklere eklendiği ifade edildi. ABD ordusunun Umman Denizi, Basra Körfezi ve Kızıldeniz civarında devriye atan savaş gemileri aracılığıyla bu bölgeden Hürmüz Boğazı’na giden söz konusu gemileri durdurması yönünde bir karar çıkabileceği ileri sürüldü.
TRUMP-NETANYAHU GÖRÜŞMESİ
Bu gelişmeler yaşanırken ABD ve İsrail arasında da bilgi alış verişi sürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün Trump ile görüşmek üzere Washington’a gitti. Netanyahu’nun ziyareti öncesinde ise Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, Tel Aviv’i ziyaret ederek Netanyahu’ya İran ile Maskat’ta yapılan ilk müzakere oturumuna dair bilgi verdi. İsrail tarafı, müzakerelerde masaya nükleer programın tamamen bitirilmesi, balistik füze üretiminin sınırlandırılması ve İran’ın bölgedeki silahlı vekil güçlerine desteğini kesmesi taleplerinin de getirilmesini istiyor. Netanyahu’nun Washington ziyaretinde de bu istekleri Trump’a ileteceği aktarıldı.
İSFAHAN’DA SALDIRIYA HAZIRLIK
Öte yandan, İran yönetimi de geçtiğimiz haziran ayında İsrail ve ABD tarafından nükleer tesislerine yönelik düzenlenen hava saldırılarına benzer bir saldırı ihtimaline karşı önlemlerini alıyor. Washington merkezli Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü’nün yayınladığı uydu görüntülerinde, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) ülkenin en büyük ikinci kenti İsfahan yakınlarındaki nükleer tesislere giden tünelleri toprakla örterek korumaya aldığı görülüyor.
Katar Emiri ile telefon görüşmesi
- Katar Emirlik Divanı, Katar Emiri Temim Bin Hammad Âl-i Sâni’nin dün ABD Başkanı Donald Trump ile bölgesel gelişmeleri ele aldığı bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini bildirdi. Emirlik Divanı’ndan yapılan açıklamada, görüşmede bölgedeki İran eksenli gerilimin düşürülmesi ile bunu hedefleyen müzakerelerin durumu ele alındı. Açıklamada ayrıca, tarafların diplomatik çabaları sürdürmek ve ortak konular için koordinasyonu sürdüreceği vurgulandı.