İran’a karşı 28 Şubat’tan beri savaş yürüten ABD Başkanı Donald Trump, temmuz ayının ortasından itibaren sonlandırdığı askeri operasyonların yerine İran’a ekonomik savaş ilan etti. İran yönetiminin özellikle İsviçre’de açıklanan mutabakat zaptının ardından kendisine verilen müzakere fırsatını iyi kullanmadığını öne sürerek, bugünden itibaren İran’a ekonomik savaş başlattığını bildirdi. Komşu ülkelere de tehdit savuran Trump, İran’la ekonomik ilişki kuracak herhangi bir ülkenin vahim ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı uyarısını yaptı. İran cephesinde ise Trump’ın bu açıklamaları küçümseyici bir tavırla karşılanıyor. İranlı yetkililer, kuşatma nedeniyle petrol ihraç edemediklerini kabul etse de Trump’ın bu açıklamasının “kendi başarısızlığını örtme girişimi” olduğunu öne sürdü.
NORMANDİYA’YA BENZETTİ
Ekonomik savaş ilanını kendisine ait sosyal medya platforma Truth Social üzerinden yapan Trump’ın burada yayınladığı açıklamada, “D-Day” ve “Normandiya Çıkarması” terimlerini kullanması dikkat çekti. Trump, bu ilanın İkinci Dünya Savaşı sırasında müttefik kuvvetlerin Fransa’yı Nazi işgalinden kurtarmak için yaptığı 1944 Normandiya Çıkarması gününü ifade eden “D-Day” (savaş günü) terimiyle açıkladı. ABD Başkanı, onanmasının yok edildiğini, hava kuvvetlerinin imha edildiğini, askeri fabrikalarının enkaz halinde olduğunu, para biriminin değersiz ve ülkenin pamuk ipliğine bağlı durumda olduğunu öne sürdüğü İran’a bu ekonomik savaşla bir Normandiya Çıkarması yapacaklarını bildirdi.
İRAN’DAN KÜÇÜMSEYEN AÇIKLAMA
Trump’ın D-Day ilanına cevap veren İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "Ekonomik D-Day operasyonu"nun, Washington'ın artan borç ve faiz maliyetlerinden kaynaklanan ekonomik krizini örtmeye yönelik bir girişim olduğunu savundu. ABD'nin başarısız politikalarını sürdürmesinin Washington'a "daha fazla yenilgi" getireceğini öne süren Arakçi, bunun aynı zamanda İranlıların ABD'ye yönelik düşmanlığını da artıracağını kaydetti. Arakçi’nin yardımcısı Kazım Garibabadi ise "Askeri savaş sonuç vermedi, şimdi bir sonraki yenilginin adını 'ekonomik savaş' koydular" açıklamasını yaptı.
PETROL İTİRAFI
Buna karşılık İran Merkez Bankası Başkanı Abdulnasır Himmeti’nin, ülkesinin petrol ihracatı yapamadığı yönündeki açıklaması, ekonomik kuşatmanın etkili olduğu itirafı olarak niteleniyor. ABD’nin İran limanlarına yönelik mart ayından beri uyguladığı kuşatmanın İran’dan petrol ihracatını tamamen durdurduğunu belirten Himmeti, "Katarlılarla veya Iraklılarla konuştuğumuzda ihracatlarının sıfıra düştüğünü söylüyorlar. Sonuçta bizim için de aynı durum söz konusu, hiç petrol ihraç etmiyoruz. Gerçek bu, fakat biz bunu öngörmüştük" aynı sorunu Körfez ülkelerinin de yaşadığını ima etti.
Hürmüz’de koridor açıldı iddiası
- Axios’a konuşan üst düzey ABD’li yetkililer, ABD ile İran arasında gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı’nda, ABD ordusunun petrol tankerlerinin geçişi için koridor açmayı başardığını iddia etti. Yetkililer, “birkaç haftadır devam eden operasyon kapsamında her gece 15 ila 20 petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'nın güney kanalından geçerek bölgeye giriş ve çıkış yapıyor” dedi. ABD'li yetkililer, bu yolla Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün dünya enerji piyasalarına ulaştırıldığını öne sürdü.