Oyun gibi başlıyor suça dönüşüyor

Çocuklar dijital platformlarda suç ağlarının hedefinde. Bu gruplarda 'birini aramak' gibi masum görünen görevlerle sisteme dahil edilen çocuklara, 'seçilmiş' oldukları hissi veriliyor. Süreç ilerledikçe görevler suça dönüşüyor. Birçok çocuk yaşadıklarını anlatırken aynı cümleyi kuruyor: “Başta böyle değildi…”

Saliha Engin
Arşiv.

Türkiye’de suça sürüklenen çocuk sayısı artarken, sürecin büyük bölümü artık sokakta değil dijital platformlarda başlıyor. Oyun ve sohbet platformları üzerinden çetelerle tanışan çocuklar, kısa süre içinde bu çetelerin birer parçası oluyor. Discord ve Telegram gibi kapalı gruplarda çocuklara önce “mesaj iletmek”, “link kontrol etmek” ya da “bir numarayı aramak” gibi masum görünen görevler veriliyor. Zamanla bu küçük adımlar organize suçların parçası haline geliyor. Çocuklara özellikle “seçilmiş” oldukları hissettirilerek güçlü bir aidiyet duygusu oluşturuluyor; bu sahte bağ ilerleyen aşamada tehdit ve baskıyla pekiştirilerek geri dönüşü zor bir sarmala dönüşüyor. Uzmanlar, “evde olduğu için güvende” düşüncesinin yanıltıcı olduğuna dikkat çekiyor.

OYUN GİBİ BAŞLAYIP TEHDİDE VARIYOR

Duygusal açıdan zor durumda olan çocukların daha kolay hedef seçildiğini belirten Çocuk ve Ergen Psikoloğu Zeynep Kayhan, “Günlük hayatta hissedilen yalnızlık ilk kez bir yerde karşılık buluyor. ‘Beni anlayan biri var’ duygusu çok hızlı yerleşiyor. Bir süre sonra iletişim daha kapalı alanlara taşınıyor” dedi. Genellikle Discord ve Telegram’da bu gibi küçük grupların kurulduğunu ifade eden Kayhan, “Çocuğa açık ya da örtük biçimde ‘seçilmiş’ olduğu hissettiriliyor. İlk başta suç gibi algılanmayan küçük görevler ve sadakat testleri oluyor. Çocuk hâlâ yanlış yaptığını düşünmüyor” diye konuştu. Zamanla baskının arttığını vurgulayan Kayhan, şunları söyledi: “Tehdit daha görünür hale geliyor. Çocuğa ‘Bizden çıkarsan bunun bir bedeli olur’ mesajı veriliyor. Süreç ilerledikçe kaygı, uyku bozuklukları ve okuldan kaçınma gibi belirtiler ortaya çıkıyor. Birçok çocuk durumu bir yetişkine açtığında aynı cümleyi kuruyor:

“Başta böyle değildi…”

ÇOCUKLAR SUÇ İŞLEDİĞİNİN FARKINDA DEĞİL

Dijital Medya Uzmanı Oğuzhan Saruhan, suç ağlarının artık dijital ortamda örgütlendiğine dikkat çekerek, “Çocuk kendisine ‘sadece ara, konuş, kapat’ denildiğini söylüyor ama bu arama karşı taraf için ‘sıra sana geliyor’ anlamına geliyor. Çocuk bunu bilmiyor ya da sonuçlarını kavrayamıyor” dedi. Yeni nesil mafyacılığın bu yöntemle işlediğini belirten Saruhan, “Çocuklar en görünür ama en savunmasız halka olarak kullanılıyor. Suç işleniyor ama çocuk farkında değil” ifadelerini kullandı. “Dijital tetikçilik sadece bir rol değil, çocukların suçla arasındaki sınırın sistemli silinmesi demek” diyen Saruhan, kapalı gruplarda başlayan yazışmaların zamanla gerçek hayatta eyleme dönüştüğünü vurguladı. Çocukların süreci “Ben sadece yazdım” diyerek anlattığını belirten Saruhan, “Yeni nesil suç yapıları şiddeti tek kişiye yüklemiyor, parçaları dağıtıyor ve çocuklar üzerinden taşıyor. Aileler ‘telefon elinde ama evde’ diye rahatlıyor ama asıl risk burada” değerlendirmesinde bulundu.