Aileler ve öğretmenler dikkat! Okullarda yeni tehlike: Puff bar

Kullan-at tipi elektronik sigara puff barlar gittikçe yaygınlaşıyor. İlkokul öğrencilerine kadar düşen bu rengarenk elektronik sigaralar sanıldığı gibi masum değil. Nikotin, kimyasal maddeler ve zararlı toksinler içeren puff barlar, kullanıcıların sağlığını ciddi anlamda tehdit ediyor. Çocukların beyin gelişiminde olumsuz etkileri olan elektronik sigara tehdidi, bahse konu firmaların herkesin erişimine açık olan internet sitelerinden satışa sunuluyor. Aromalarla çeşitlendirilen ürünlerin likitleri de kolayca elde edilebiliyor. Türkiye'de de üretimi ve satışı yasak olsa da çocuklar kolaylıkla ulaşabiliyor; üstelik flash belleğe benzer görüntüsü sayesinde ailenin ve öğretmenlerin dikkatinden kolayca kaçabiliyor. Ebeveynler, gençler üzerinde de her geçen gün ilginin arttığı gözlemlenen elektronik sigaralara ilişkin yeni ve daha katı önlem alınmasını istiyor.

Haber Merkezi Diğer
Puff Bar kullanıcıları, kalp krizi, felç ve yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunlarına karşı daha savunmasız olabilirler.

Daha az zararlı olduğu iddiasıyla 2000’li yılların başında ortaya çıkan ve ‘masum’ gösterilen elektronik sigaralara erişim kolaylığı özellikle çocuklar için büyük tehdit halini aldı.


Türkiye'de satışı yasak olan elektronik sigaralar internette bile kolaylıkla satılabiliyor. Tütün ürünlerine erişim 18 yaş kısıtlamasına tabi tutulmuşken, internet üzerinden satışı kolaylıkla yapılabilen 'Puff Bar' adıyla piyasaya sürülen elektronik sigaraları her yaştan çocuk satın alabiliyor. Renkli ambalajları ve farklı aromalarıyla küçük yaş gruplarını doğrudan etkileyen bu ürünlerin sigaradan farklı olduğu iddia edilse de oluşturduğu zarar aynı.


Üstelik puff barlar, flash belleğe benzemeleriyle de ailelerin ve öğretmenlerin dikkatinden kaçabiliyor.

Ebeveynler, gençler üzerinde de her geçen gün ilginin arttığı gözlemlenen elektronik sigaralara ilişkin yeni ve daha katı önlem alınmasını istiyor.

'Kaçak e-sigaraların sayısının çok fazla olduğu tahmin ediliyor'

Çocuk ve ergenleri hedef alan bu ürünler, ABD verilerine göre, ortaokul ve lise öğrencileri arasında yayılmaya devam ediyor. Habertürk'ten Demet Demirkır'ın haberine göre, Türkiye'de satışı olmayan ama ülkeye kaçak bir şekilde sokulan bu ürünlerle ilgili Sağlığa Evet Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Tanzer Gezer, şunları söyledi:


"Kaçak ürünler hakkında tahminde bulunmak için bir metodolojimiz yok; ancak derneğin yaptığı bir çalışmada; tek kullanımlık pod e-sigaralar (kartuşlu e-sigara) için kullanılan 'puff bar' anahtar kelimesini kullanıp, arama motorunda çıkan e-ticaret sitelerinin sayısını 65 olarak bulduk. Ruhsatlanmamış (üretimi, satışı ve ithalatı yasak) bir ürünün bu kadar çok sayıda e-ticaret sitesinde satılıyor olması kaçak ürün sayısının çok fazla olduğu tahminini doğuruyor."

'199 satış noktasının yüzde 63,3'ü bu ürünler satıyor'

Gezer, "Sağlığa Evet Derneği'nin ayrıca tütün ürünleri satış noktalarında yaptığı gözlem çalışmasında da puff barların satışa sunulmuş olduğunu tespit etti. 2022 Aralık'ta İstanbul’da yoğun 4 ilçenin 1 km. yarıçaplı merkez bölgelerinde yürüme turu ile belirlenen satış noktalarında gözlem yapıldı. Dört ilçede 199 satış noktası ziyaret edildi. Yüzde 65,3'ünde e-sigara, puff bar, nargile tütünü, mentol topu vb. başka tütün ürünlerinin de satıldığı, yüzde 21,6’sında farklı aroma, nikotin seviyesi ve çekim gücü olan puff bar çeşitlerinin satıldığı tespit edildi."


Gezer, puff bar satışı yapılan noktalarda sigara yerine puff bar ürünlerin şu ifadelerle önerildiğini kaydetti:

"Gençler çok seviyor, sigara almaktan daha ucuza geliyor, az fiyata daha çok nikotin, kokusu güzel üstüne sinmiyor, lezzetli, bir dal sigara 15-20 nefes iken puff barlar 300-500-1,000-5,000-10,000 çekim."


'Sevilen aromalar ve rengarenk paketlerle satılıyor'

Bu tür ürünlerin, çocuk ve ergenlerin hedef alınarak geliştirildiğini belirten Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, "Bunlar, çocukların yiyecek ve şekerlemelerinde kullanılan aromalarla donatıldı. Rengârenk paketlendi. Yasa dışı satışı yapan işletmelerde çocukların göz hizasında şekerlerin ve sakızların yanında sergileniyor. Tütün firmaları, müşterisinin yarısını öldürdüğü bilinen bir ürünü artık genç nesillere satamıyor. Teknoloji meraklısı ergenlere tütünü değil, nikotini tatlandırıcılar katıp elektronik cihazlarla sunuyor" dedi.

'ABD'de eşi benzeri görülmemiş bir salgın var'

Prof. Dr. Dağlı, "Ülkemizde puff barların kullanma yaşını saptayan sistemli çalışmalar yapılmadı ancak ABD verileri ortaokul ve lise öğrencileri arasında eşi benzeri görülmemiş bir salgın olduğunu gösteriyor" ifadelerini kullandı.


Bu tür ürünlerin çoğunun ana maddesinin nikotin olduğunu kaydeden Prof. Dr. Dağlı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Nikotinsiz olduğu iddia edilen ürünlerde bile nikotin saptandı. Üstelik sigaranın içinde bulunanın binlerce katını içerenler var. Ayrıca meyve ve baharat aromaları, serinletici ajanlar ve çeşitli kimyasallar katılıyor. Yurt dışında önemli bir kısmında kanabis (esrar) saptanıyor. E-sigara kullanan ergen ve gençlerde esrar kullanma olasılığı daha yüksek bulunuyor."


'Düşük fiyata satılıyor ya da gençler aralarında paylaşıyor'

Öğrencilerin kullanımına olanak sunacak şekilde uygun fiyatlı olmalarıyla ilgili Prof. Dr. Dağlı, şunları söyledi:

"Yurt dışından ülkemize giren bu ürünlere harçlık yetiştirebilen çok kısıtlı bir zümre var. Ya gençleri alıştırmak için düşük fiyata satılıyor ya da gençler aralarında paylaşarak kullanıyorlar."

Bir sigaradan daha zararlı: Binlerce nikotin var

Puff barların içinde nikotin ve bazen esrar bulunduğunu söyleyen Prof. Dr. Dağlı, bu maddelerin yüksek bağımlılık yapıcı olarak bilindiğini kaydetti.


Prof. Dr. Dağlı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bazı puff barların içinde bir sigaranın binlerce katı nikotin bulunmaktadır. Buharlı cihazlarda kullanılmak üzere değişime uğratılan kenevir yağı kurutulmuş kenevirin 4-30 katı fazla esrar içermektedir. ABD’de lise öğrencilerinin yüzde 6'sı her gün kenevir kullanıyor. 12'nci sınıfa kadar her üç öğrenciden biri kenevir deniyor."



Akciğeri tamamen tahrip eden bir hastalığa yol açıyor

Puff barların kısa ve uzun vadeli zararlarına değinen Prof. Dr. Dağlı, "İnsan beyni 25 yaşına kadar gelişimini sürdürür. Bu süreç içinde nikotinin; karar verme, dürtü kontrolü, hafıza gibi görevleri olan ön beyin bölgesi ile teması ömür boyu kalıcı değişikliklere neden olur. Ayrıca nikotin tek başına kanser yapabilen bir maddedir. Diğer taraftan bu ürünlere katılan yiyecek aromaları akciğerde hasar yapmaktadır. İçinde esrar olanları EVALİ dediğimiz akciğerin tamamen tahrip eden bir hastalığa neden oluyor. Ayrıca mentol yasaklandıktan sonra ürünlere katılmaya başlanan WS-3 ve WS-23 gibi serinletici ajanların tehlike yaratacak kadar yüksek oranda bulunduğu, kanser yapıcı pulegon maddesinin de eklendiği saptandı" ifadelerini kullandı.


'Yasa dışı satan, alan ve göz yuman herkes hukuken sorumlu'

Türkiye'de satış ruhsatı alınmamış hiçbir tütün ve nikotin ürününün satılamayacağını hatırlatan Prof. Dr. Dağlı, "Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerine satış izni verilmemiştir. Bu nedenle bunları yasa dışı satan, alan ve göz yuman herkes hukuken sorumludur" diye konuştu.

DSÖ: Elektronik sigara çocukların beyin gelişimini engelliyor

Dünya Sağlık Örgütü, tüm dünyada giderek artan elektronik ve ısıtılmış sigaraların özellikle çocukların beyin gelişimi üzerinde olumsuz etkileri olduğu konusunda aileleri uyardı.


Amerika Birleşik Devletleri gibi birçok ülkede satışı ve kullanımı serbest olan ancak gençler arasında salgın hale gelen elektronik ve ısıtılmış sigara kullanımı, 194 üyesi bulunan Dünya Sağlık Örgütü'nü (DSÖ) de alarma geçirdi.


DSÖ Türkiye Ofisi, tüm ülkelere elektronik ve ısıtılmış sigaraların ülkeye girişlerinin yasaklanması, kapalı alanlarda da içilmemesine yönelik önlemler alınması konusunda çağrıda bulundu.


DSÖ Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlıklı Yaşam Program Yöneticisi Doç. Dr. Toker Ergüder, tütün endüstrisinin sigaraları elektronik ya da ısıtılmış sigaralarla değiştirmeye çalıştığını ve ürünün yayılması konusunda çalışmalar yürüttüğünü söyledi.


İnternetten alışverişlerde Puff Bar tehdidi: Yaş denetimi olmadan satış yapılıyor