Ankara’nın binlerce yıllık tarihini simgeleyen Ankara Kalesi, kentin siluetinde her zaman merkezi bir yere sahip oldu. Ancak bu görkemli yapının en kritik savunma noktası olan Akkale, bugüne kadar büyük ölçüde hafızanın dışında kaldı. Halkın girişine kapalı olan ve yılda yalnızca bir gün açılan bu burç, Ankara’nın askeri, siyasi ve kültürel tarihinin kilit taşı niteliğinde. Tarihçi Erdinç Akgül, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Müzeler Genel Müdürlüğü’nden alınan özel izinle girdiği Akkale’de, Ankara’nın “görülmeyen yüzünü” kayıt altına aldı.
Belirsizlikten stratejiye
Ankara Kalesi’nin ilk inşa tarihinin kesin olarak bilinmediğini belirten Akgül, kalenin tarihsel sürekliliğine dikkat çekti. dedi. Akgül’e göre Ankara’nın Selçuklu döneminde önem kazanmasının temel nedenlerinden biri, kalenin iki ana burç üzerinden kenti kontrol edebilme kapasitesi.
Osmanlı Dönemi ve üçüncü sur
Osmanlı döneminde Ankara Kalesi’nin yeniden tahkim edildiğini anlatan Akgül, Celali isyanlarının bu süreci hızlandırdığını belirtti. dedi. Bu durumun Ankara’nın savunmasının yalnızca kale duvarlarıyla sınırlı olmadığını gösterdiğini ifade eden Akgül, değerlendirmesinde bulundu.
Akkale’de bir esaret hikayesi
Akkale’nin tarihindeki en dramatik anlardan biri, 1402 Ankara Savaşı sonrası yaşananlar. Akgül, Timur’un Ankara’yı kuşattığı döneme ilişkin şu bilgileri paylaştı: Yakup Bey’in mezarının bugün Altındağ’da, Eski İtfaiye Parkı civarında bulunduğunu belirten Akgül, bu ayrıntının Ankara tarihindeki yerel direniş geleneğini gösterdiğini söyledi.
Yılda bir gün açılan kapı
Akkale’nin günümüzde neden kapalı olduğunu da anlatan Akgül, burcun yalnızca 13 Ekim, Ankara’nın başkent oluşunun yıldönümünde açıldığını belirtti. Akgül, dedi. Bu ritüelin, Ankara’nın modern Türkiye’deki rolünü tarihsel bir süreklilik içinde yeniden ürettiğini vurguladı. Burcun duvarında Abidin Paşa tarafından çizdirilen Osmanlı tuğrasının da önemli olduğunu vurgulayan Akgül, bu tuğranın Milli Mücadele döneminde askere moral olması için çizdirildiğini aktardı.
Ali Taşı: İnanç ve rivayet
Akkale’nin aynı zamanda Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin depo alanı olarak kullanıldığını hatırlatan Akgül, buradaki taşların sıradan olmadığını söyledi. En çarpıcı taşlardan birisi ise Ali Taşı. Akgül, bu taşın Alevi-Bektaşi inancında kutsal kabul edildiğini belirterek, dedi.
Cumhuriyet ve Akkale
Mustafa Kemal Atatürk’ün Akkale’yi Türkiye’nin ilk resmi müzesi olan Etnografya Müzesi olarak değerlendirdiğini hatırlatan Akgül, ifadelerini kullandı.
Bitmeyen gizem
Akkale içinde yer alan ve sarnıç mı yoksa gizli bir geçit mi olduğu henüz kesinleşmeyen yapı da araştırmacıların ilgisini çekiyor. Akgül, dedi.