Organ veya dokuda hücrelerin düzensiz bölünüp çoğalmasıyla oluşan kanser hastalığı genetik miras olabilir. İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Öğretim Üyesi Prof. Dr. N. Faruk Aykan, “Bazı genlerdeki mutasyonlar anne ya da babadan geliyorsa doğumdan itibaren kanser riski taşıdığımızı gösteriyor” dedi. Aykan, detayları Yeni Şafak için yazdı.
VAROLUŞUN KODLARI
- Sigara, alkol, petrol ürünleri gibi kimyasal etmenler ve yanlış beslenme sonucu görülen obezite gibi çevresel faktörlerin yanısıra katılımsal faktörler kanser habercisi.
DOĞUMDAN İTİBAREN RİSK OLABİLİR
Hücre çekirdeğinde 23 çift yani 46 kromozom taşıyoruz, bunun 23’ünü annemizden, diğer 23’ü de babamızdan alıyoruz. Temel yapısını DNA’nın oluşturduğu materyalimizde yaklaşık 22 bin gen mevcut. İşte bu genler hücre, doku ve organların doğru ve sağlıklı çalışmasının kodlarını içeriyor. Kanser hastalığı bazı genlerdeki mutasyonlar sonucu ortaya çıkıyor. Bu mutasyonlara kanserojen ajanlar yol açıyor. Eğer genlerdeki mutasyonlar anne ya da babamızdan geliyorsa işte bu durum doğumdan itibaren kanser riski taşıdığımızı gösteriyor.
SONUÇLAR TESPİT EDİLİYOR
- Son yıllarda dünyada ve ülkemizde de lisanslı moleküler genetik laboratuvarlarında çoklu gen analizi panelleri ile kalıtımsal kanser gen mutasyonları saptanıyor.
KANSER OLMAYABİLİRSİNİZ!
Mutant genlerle doğmak mutlaka kanser hastalığına yakalanacağımız anlamına gelmiyor. Örneğin BRCA1 mutasyonu olan bir kadında ömrünün bir yerinde meme kanseri olma ihtimali yüzde 80’dir, ama yüzde 100 değil! Ne zaman kanserin ortaya çıkacağı da söylenemiyor. Burada penetrans diye genetik bir kavramdan bahsediliyor. Eksik penetransı olan kişilerde kanser kendini göstermeyebilir. Birçok çevresel faktör ve yaşam tarzı burada rol oynayabilir.
KANSERE YAKALANMAKTAN KURTULUN
- Riski saptanan kişilerde çoklu gen analizleriyle mutasyonlar aranabiliyor.
- Eğer kanser saptanırsa tedavi yönetimi için onkoloğa yönlendiriliyorsunuz.
Kimler kalıtımsal kanser riski altında?
- -Bir ailede genç yaşta kanser görülmüşse,
- -Ailede birinci derece akrabalarda (anne-baba, kardeş ve çocuklar) birden fazla vakada aynı kanser (kolon, meme, rahim kanseri gibi) görülmüşse,
- -Bir bireyde çift organların her ikisinde de kanser varsa; örneğin her iki memede, her iki böbrekte ya da her iki yumurtalıkta.
- -Bir ailede 3 ya da daha fazla jenerasyonda kanser vakaları görüldüyse,