PISA nedir? PISA sonuçları ne işe yarar, nerede kullanılır?

“Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı” olarak bilinen PISA, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından üç yılda bir gerçekleştirilen uluslararası bir araştırmadır. Program kapsamında 15 yaş grubundaki öğrencilerin okuma becerileri, matematik ve fen alanlarında edindikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne ölçüde kullanabildikleri değerlendirilmektedir. Araştırma sonuçları ülkelerin eğitim sistemlerinin karşılaştırılmasına imkân sağlarken Türkiye’ye ilişkin veriler de ulusal rapor hâlinde yayımlanmaktadır. PISA uygulamasına tüm okullar ve öğrenciler katılmamakta, OECD tarafından belirlenen kriterler doğrultusunda seçilen okul ve öğrenciler araştırmaya dâhil edilmektedir. Peki, PISA hangi okullarda uygulanıyor ve sınava hangi öğrenciler katılıyor?

PISA sonuçları

OECD'nin açıkladığı PISA 2025 sonuçlarında, Türkiye'deki resmi okullar fen bilimlerinde 497, okumada 475 ve matematikte 464 puana ulaşarak tüm ana alanlarda özel okulları geride bıraktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "(PISA 2025 sonuçları) Türkiye'nin her 3 alandaki başarı sıralaması yüzde 50 arttı. Her 3 alanda da performansını anlamlı düzeyde artıran tek ülke olduk" dedi. Peki PISA'nın temel amacı nedir, PISA hangi okullarda uygulanmaktadır? İşte detaylar.

PISA'nın temel amacı, öğrencilerin okulda öğrendikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda kullanma becerisini ölçmektir. Ayrıca gençlerimizi daha iyi tanımak; onların öğrenme isteklerini, derslerdeki performanslarını ve öğrenme ortamları ile ilgili tercihlerini daha açık bir biçimde ortaya koymaktır.

PISA neyi ölçmektedir?

PISA'da zorunlu eğitimin sonunda örgün eğitime devam eden 15 yaş grubundaki öğrencilerin; Matematik okuryazarlığı, Fen Bilimleri okuryazarlığı ve Okuma Becerileri konu alanlarının dışında, öğrencilerin motivasyonları, kendileri hakkındaki görüşleri, öğrenme biçimleri, okul ortamları ve aileleri ile ilgili veriler toplanmaktadır.

PISA araştırmasında kullanılan "okuryazarlık" kavramı, öğrencinin bilgi ve potansiyelini geliştirip, topluma daha etkili bir şekilde katılmasını ve katkıda bulunmasını sağlamak için yazılı kaynakları bulma, kullanma, kabul etme ve değerlendirmesi olarak tanımlanmaktadır.

PISA kimler tarafından yürütülmektedir?

PISA; kısa adı OECD olan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın bir eğitim araştırmasıdır. Bu araştırma, OECD Eğitim Direktörlüğü'ne bağlı olan PISA Yönetim Kurulu tarafından yürütülmektedir. Araştırmada kullanılan testlerin ve anketlerin geliştirilmesi, analizlerinin yapılması, uluslararası raporun hazırlanması gibi işlemler, PISA Yönetim Kurulu gözetiminde belirlenen bir konsorsiyum tarafından yapılmaktadır.

PISA'nın ulusal düzeyde çeviri ve uyarlama işlemlerinin yapılması, araştırmanın uygulanması, analizlerin yapılması ve ulusal raporun hazırlanması gibi işlemler ise araştırmaya katılan her ülkede belirlenen ulusal merkezler tarafından gerçekleştirilmektedir.

PISA hangi okullarda uygulanmaktadır?

PISA araştırması kapsamında geliştirilen başarı testleri ve anketleri, ülkemizde Nisan ayı içerisinde uygulanmaktadır. Araştırmaya katılan ülkelerde; örgün öğretimde kayıtlı olan 15 yaş grubu öğrencilerin bulunduğu tüm okullar (Ortaokul, Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler Lisesi, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi, Spor Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Çok Programlı Anadolu Lisesi) bu araştırma katılabilir.

Ülkemizin bu araştırmaya katılma amacı nedir?

Küreselleşen dünyamızda, eğitim alanında yapılan ulusal değerlendirme çalışmalarının yanı sıra, uluslararası düzeyde konumumuzu belirlemek amacıyla eğitim göstergelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle belirli referans noktalarına göre ülkemizin eğitim alanında hangi düzeyde olduğunun, giderilmesi gereken eksikliklerin ve alınması gereken tedbirlerin belirlenmesidir. Ülkemiz de OECD üyesi olarak, eğitim düzeyinin yükseltilmesi amacıyla bu araştırmaya katılmaktadır.

PISA ne zamandan beri uygulanmaktadır? Ülkemiz bu araştırmaya hangi yıldan beri katılmaktadır?

PISA, 2000 yılında uygulanmaya başlamıştır. Üçer yıllık dönemler hâlinde uygulanan araştırmaya ülkemiz, ilk kez 2003 yılında katılmıştır.

PISA'da hangi soru türleri kullanılmaktadır?

PISA'da; çoktan seçmeli, karmaşık çoktan seçmeli, açık uçlu, kapalı uçlu gibi değişik soru türleri kullanılmaktadır.

PISA'ya katılan okul ve öğrencilerin seçiminde hangi yöntemler kullanılmaktadır?

PISA araştırmasına katılacak olan okul ve öğrencilerin seçim işlemi, OECD tarafından tesadüfi (seçkisiz) yöntemle belirlenmektedir.

PISA nasıl uygulanmaktadır?

Öğrenciler, Bilgisayar Tabanlı Değerlendirme uygulamasının ardından anket uygulamasına katılmaktadır.

PISA araştırmasının sonuçları nerede ve nasıl kullanılacaktır?

PISA araştırmasından elde edilen sonuçlar ulusal bir rapor hâlinde düzenlenmektedir. Bu sonuçlar, eğitim-öğretim programlarının geliştirilmesinde karşılaşılan eksiklerin giderilmesinde ve eğitim alanında yapılan araştırmalara kaynak olarak kullanılmaktadır.