Akdeniz esintisi: Tarsus Ulu Camii

Türk- İslâm sanatının önde gelen eserlerinden olan Tarsus Ulu Camii, tıpkı Adana Ulu Camii gibi Selçuklu, Memlük ve Osmanlı mimarisinden esintiler taşıyor.

Yeni Şafak Mustafa Cambaz

Kadim şehir Tarsus'un merkezinde bulunan cami, ilk defa Harun Reşit dönemine 788 yılına tarihleniyor. Harun Reşid'in oğlu Halife Me'mun 833 yılında vefat edince caminin doğu tarafına defnedilmiş. 962 yılında Tarsus Bizanslılar tarafından işgal edilince cami kiliseye dönüştürülmüş. Memlükler 1360 yılında Tarsus'u ele geçirince de 1362- 63 yılında caminin arka avlusunda şu an bulunan minareyi yapmışlar. Günümüzdeki cami, 1579 yılında Ramazanoğulları'ndan Pîrî Paşa'nın oğlu İbrahim Bey tarafından yaptırılmış. Adana'yı merkez alarak Çukurova'da hüküm süren Ramazanoğlu Beyliği bu bölgeye birçok eser armağan etmiş. Pîrî Paşa, babası Ramazanoğlu Halil Bey'in yapımını başlattığı Adana Ulu Camii'ni 1541'de tamamlamış. Oğlu İbrahim Bey de Tarsus'taki bu camiyi inşa ettirmiş. Ramazanoğulları 1516'ya kadar Memluklar'a, daha sonra da Osmanlılar'a bağlıydı. Bu nedenle yapılarında hem Memluklu hem de Osmanlı dönemine ait özellikleri kullanmışlar. Tarsus Ulu Camii de tıpkı Adana Ulu Camii gibi Selçuklu, Memluklu ve Osmanlı mimarisinden etkiler taşıyor. Her üç mimari etkinin bir arada görüldüğü yapı bir üsluplar mozaiği gibi. Tek şerefeli minaresi ve iç mekânı Selçuklu ve Osmanlı üslubunda. Avlu taç kapısı Memlük mimari özelliklerini taşıyan siyah beyaz mermerlerle süslenmiş. Aynı Memlük esintileri mihrap süslemelerinde de görülüyor. Caminin kuzeydoğu köşesinde bulunan ve ikinci minare görünümünde olan saat kulesi 1895 yılında, kubbeli ve revaklı avlunun ortasında bulunan şadırvan ise 1905 yılında yapılmış. Üç mimari etkinin bir arada görüldüğü cami, bir üsluplar mozaiği olarak Anadolu yapı taşları içerisindeki yerini alıyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/04/8be1bce41.jpg

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/04/026744c52.jpg

Selçuklu- Osmanlı uslûbunda tek şerefeli minaresi olan caminin yapımında tümüyle kesme taş kullanılmış. Caminin kuzeydoğu köşesinde bulunan ve ikinci minare görünümünde olan saat kulesi 1895 yılında yapılmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/04/b4bcd5b23.jpg

Tarsus Ulu Camii bir üsluplar mozaiği gibi. Tek şerefeli minaresi ve iç mekânı Selçuklu ve Osmanlı üslubunda. Avlu taç kapısı Memlük mimari özelliklerini taşıyan siyah beyaz mermerlerle süslenmiş. Aynı Memlük esintileri mihrap süslemelerinde de görülüyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/04/f5278b814.jpg

Caminin kuzeydoğu köşesinde bulunan ve ikinci minare görünümünde olan saat kulesi 1895 yılında yapılmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/05/f94506015.jpg

Camiye kuzey yönünde abidevî taç kapıyla giriliyor. Bu kapı Memlük mimari özelliklerini taşıyan siyah beyaz mermerlerle süslenmiş.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/05/afd936416.jpg

Abidevî taç kapı Memlük mimari özelliklerini taşıyan siyah beyaz mermerlerle süslenmiş.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/05/3ededd787.jpg

Memlük mimari özelliklerini taşıyan abidevi taç kapıdan detay.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/05/3910bebc8.jpg

Taç kapı detayı.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/06/7aa6c4e79.jpg

Kubbeli ve revaklı avlunun ortasında bulunan şadırvan 1905 yılında yapılmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/06/c05051ac10.jpg

Caminin kubbeli, revaklı bir avlusu var.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/06/bf45e53111.jpg

Üç mimari etkinin bir arada görüldüğü cami, bir üsluplar mozaiği olarak Anadolu yapı taşları içerisindeki yerini alıyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/06/759aec2312.jpg

Avludan camiye girişi sağlayan beş kapı bulunuyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/06/57ebfb4b13.jpg

Ortasında bir şadırvan bulunan avlu taş levhalarla kaplanmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/07/e67340dc14.jpg

Caminin doğu bölümünde yapıya bitişik dikdörtgen planlı türbe bulunuyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/08/f14da82015.jpg

Caminin doğu bölümündeki türbede Hazreti Şit ve Lokman peygamberlerin makamları ve Abbasi Halifesi Harun Reşid'in oğlu olan ve 833 yılında Pozantı'da vefat eden Halife Me'mun'un kabri bulunuyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/08/18d65cdb16.jpg

Cami harimi mihraba paralel üç nefe ayrılmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/09/ac54abef17.jpg

Cami harimi mihraba paralel üç nefe ayrılmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/09/7e26eb1c18.jpg

Hem Memlük, hem de Osmanlı mimari etkisini taşıyan Mihrap, minber ve müezzin mahfili.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/09/924138c819.jpg

İbadet mekanından bir görünüm.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/09/fcf46eb620.jpg

Hem Memlük, hem de Osmanlı mimari etkisini taşıyan Mihrapve minber.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/10/cbaf011421.jpg

Mermer minber.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/10/0864ee6122.jpg

Mermer minberin yan kanadı ve korkuluğundan detay.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/10/3a7eba9223.jpg

Mermer minberin yan kanadından detay.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/10/a5e8319224.jpg

Caminin mermer mihrabı. Memlük esintileri mihrap süslemelerinde de görülüyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/11/e0f9d2b425.jpg

Memlük esintileri mihrap süslemelerinde de görülüyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/11/6970706826.jpg

Mermer mihrabın mukarnaslı kavsarası.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/07/04/11/11/8e1733a427.jpg

Mihrabın mukarnaslı kavsarası.