|

Uluslararası krizlerde Türk istihbarat diplomasisi

04:00 - 21/02/2024 Çarşamba
Güncelleme: 02:51 - 21/02/2024 Çarşamba
Yeni Şafak
Arşiv.
Arşiv.
Tuğba Koç / Doktora Adayı, İstanbul Aydın Üniversitesi

“Bilgi tek başına bir güçtür.”
Bacon

Günümüzde istihbarat teşkilatları potansiyel kriz ve tehditleri önceden tespit edebilme ve değerlendirme kapasitesine sahiptir. Bu sayede devletler krize hazırlıklı olabilmekte ve önleyici tedbirler alabilmektedir. Bunun en büyük sebebi ise iyi istihbaratın kriz durumlarında devletlerin bilinçli karar alabilmeleri için gerekli olan kritik bilgiyi sağlayabilmeleridir. Bununla birlikte istihbarat teşkilatları günümüzde yalnızca bilgi toplama faaliyetlerinde bulunmamaktadır. Artık istihbarat birimlerinin geliştirilmesi bir ülkenin savunma sanayi, askeri, ekonomi ve diplomasi alanlarında da etkin olabilmesi için elzemdir. Günümüzde faaliyet gösteren istihbarat teşkilatları içerisinde MİT’in göstermekte olduğu performans ise uluslararası ilişkiler ve güvenlik hususunda hem teşkilat hem de diğer servisler açısından önemli bir ivme kazanmıştır.

KADİM DEVLET GELENEĞİ

Geleneksel istihbarat faaliyetleri devletlerin bilgi toplama ve birbirlerinin stratejilerini anlamlandırmak için kullanılmıştır. Bu teşkilatların uluslararası krizlerdeki etkinliği onların yeteneklerine, uluslararası iş birliği ağlarına ve hedefledikleri stratejik amaçlara bağlıdır. İstihbarat faaliyetleri, her krizin benzersiz dinamikleri olduğu gerçeğinden yola çıkılarak krizlerin seyrini değiştirme veya devletlerin kriz çözümüne katkıda bulunma potansiyelinin ve analiz kabiliyetinin önemli bir parçası olabilirler. Türk devletleri tarihinde de bu faaliyetler her zaman önemli olmuştur. Esas amacı toplum ve sınır güvenliği olan Türk istihbarat teşkilatının bugün sürekli kendini yenilemesi ve aynı zamanda güçlü bir devlet geleneğini sürdürmesi de başarıyı beraberinde getirmiş ve teşkilat bugün uluslararası krizlerde yürüttüğü diplomasi ile Türkiye’nin bölgesinde önemli bir aktör olmasını sağlamıştır.

Devletin ve toplumun istikrarı için istihbaratın nasıl bir gelenek ile sistemleştirildiği ve çağa uygun olarak modernize edilmesi mühimdir, elzemdir. Zamanın gerekliliklerinin gerisinde kalan bir istihbarat teşkilatı zincirleme bir reaksiyon ile devleti de zayıflatır gerçeğinden yola çıkarak yakın zamanda bölgesinde meydana gelen krizlerde arabulucu aktör olarak yer alan Türkiye’nin yürüttüğü güçlü istihbarat diplomasisi Ukrayna ve Filistin meselelerinde görüldüğü üzere çözümün en önemli parçası olmuştur. Türkiye gibi jeopolitik ve stratejik konuma sahip bir ülkenin köklü bir teşkilata sahip olması, geleneğe sadık kalması ve aynı zamanda modernleşmesi devletin ve toplumun güvenliğini sağlamakla birlikte bölgesel ve uluslararası ilişkiler açısından da ülkeyi önemli bir aktör haline getirmektedir. Türkiye’nin Libya, Suriye ve Filistin konularında arabulucu ülke olarak diğer lider ülkeler ile bulunduğu masada söz sahibi olmasının ve hatta oyun kurucu ülke olmasının sağlanmasında güçlü dış politika ve diplomasinin yanı sıra yürüttüğü istihbarat diplomasisinin etkisini asla göz ardı etmemek gerekir.

İSTİKRARLAŞTIRICI GÜÇ

Millî İstihbarat Teşkilâtı, Türkiye’nin ulusal güvenliğini korumakla görevli ana istihbarat kurumudur. 2020 ve sonrasında MİT ve genel olarak Türkiye’nin istihbarat yapısında bir dizi değişiklik ve adaptasyon gözlemlenmiştir. Esasen bu değişiklikler hem iç hem de dış tehditlere karşı daha etkin bir mücadele stratejisi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Zira 2020 ve sonrasında MİT’in yurtiçi ve yurt dışı operasyon kapasitesinin artırıldığı ve daha proaktif bir rol oynadığı görülmektedir. Teşkilatın artırılan teknolojik kabiliyetleri hem iç hem de dış tehditlere karşı daha etkin bir mücadele yürütmesini sağlamaktadır. Buradaki önemli nokta MİT’in yalnızca iç güvenlik hususunda değil ancak bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrar hususunda elde ettiği roldür.

Sahip olduğu güçlü geleneği ve stratejisi ile Türk istihbarat servisi operasyonel yetkinlik hususunda diğer servislerden ayrılmaktadır. Bu gelenek son dönemlerde özellikle Türk savunma sanayi şirketleri ve kurumları tarafından geliştirilen savunma sanayii araçları ile birlikte uluslararası güvenlikte önemli başarılar elde edilmesi ile sonuçlanmıştır. Bunun yanı sıra insani ve diplomatik çabalar Türkiye’nin bölgesel politikalarını şekillendirme ve uluslararası toplumla diyalog hususunda sahadaki dinamiklerin dengesi açısından istihbarat servisinin başarısının kritik rolünü açıklamaktır. Unutulmamalıdır ki iyi istihbarat sadece güvenlikle ilgili konularda değil aynı zamanda ekonomik, teknolojik ve çevresel gibi geniş bir yelpazede uluslararası ilişkilerin her alanında iyi diplomasiyi destekleyen temel bir unsurdur.



#Diplomasi
#Politika
#İstihbarat
2 ay önce