Hayatİlk Türk romanıHayal-i Celalmiş

İlk Türk romanı “Hayal-i Celal”miş

Edebiyatımızda “Araba Sevdası” ile çığır açan Recaizade Mahmut Ekrem'in ağabeyi Mehmet Celâl’in yazdığı "Hayal-i Celal" gün yüzüne çıktı. Akademisyen Engin Kılıç, 140 yıl önce yazılan eseri günümüz Türkçesi'ne kazandırdı.

Seray Şahinler DemirYeni Şafak
İlk roman ağabey Recaizade'den
İlk roman ağabey Recaizade'den

Edebiyat dünyasında yeni heyecan... Koç Üniversitesi Yayınları ‘Tuhaf Etki’ kategorisinde Hayal-i Celal adlı kitabı yayımladı. Sabancı Üniversitesi'nden Engin Kılıç’ın, Latin alfabesine çevirdiği ve sadeleştirdiği kitabın yazarı ise edebiyatımızdaki ilk realist roman olan Araba Sevdası'nın yazarı Recaizade Mahmut Ekrem’in ağabeyi olan Recaizade Mehmet Celâl. 213 sayfalık eser, Türkçe'de yayınlanan ilk romanlardan biri olma özelliği taşıyor. Hayal-i Celal'in serüvenini Kılıç'tan dinledik.

BİLİNEN SEYRİ DEĞİŞTİRDİ

Bu eser edebiyat tarihimizin bilinen seyrini değiştiriyor diyebilir miyiz?

Şüphesiz öyle. Zaten bu eserin bugün keşfinden çok, yüz kırk sene boyunca unutulmuş olması daha çarpıcı geliyor bana. Modern Türk edebiyatının başlangıç aşamasında yazılmış romanların sayısı fazla değil. O dönemde yazılmış Hayal-i Celal’in de ihmal edilmeyi gerektirecek, diğerlerinden aşağı kalır bir yanı yok. Bu yüzden, bundan böyle o döneme ilişkin çalışmalar, bu romana, ele aldığı konulara ve ortaya koyduğu özgün perspektife referans verilmeden yapılamayacak.

Engin Kılıç

ROMAN YAZDIĞINI BİLİYOR

Bu eser edebiyatımız için nasıl bir öneme sahip?

Yazar, Recaizade Mahmut Ekrem’in ağabeyi. Recaizade ailesinde bir romancı daha olduğunu öğreniyoruz. Kitap Hicri 1290 yani 1873-1874 arası gibi erken bir tarihte çıkıyor.Bu anlamda modern Türk edebiyatın erken örneklerinden biri. Ancak en dikkate değer özelliği, yazarın kitaba yazdığı “Sonsöz”de kullandığı ifadede gizli. Orada “Ben tasarlayıp yazdığım ve bastırarak kamuoyuna sunduğum böyle bir ‘romana’…” der yazar. Bu neden önemli? Aynı dönemlerde Namık Kemal İntibah romanına yazdığı önsözde “Fransız lisanında hikâyeye ‘roman’ derler” diye yazar. Çok sonra Halit Ziya Uşaklıgil’in kaleme aldığı Hikâye başlıklı inceleme kitabının konusu da aslında romandır. Dolayısıyla, türsel ayrımların adlandırmaların netleşmediği bir geçiş döneminde, roman yazdığının bilincinde olan ve onu öyle adlandıran bir yazarın romanıdır, Hayal-i Celal.

Romanın içeriğinden de bahsedebilir misiniz? Konusu ve üslubu bakımından nasıl bir tablo çıkıyor?

Romanın merkezinde “evlilik” konusu var. Daha doğrusu, bir gencin yaptığı uygunsuz girişimlerin, bu yüzden toplumsal ilişkilerini ve saygınlığını yitirmesinin ve evlenmeye çalışırken farklı kesimlerce cezalandırılmasının hikâyesini okuyoruz. Bu çerçeve okura son dönem Osmanlı toplumunda geçerli evlilik uzlaşımları, toplumsal cinsiyet kodları ve kadın erkek ilişkileri hakkında çok ilginç bakış açıları sunuyor ve tek tek bireyleri suçlamanın ötesinde bu ilişkileri düzenleyen sistemi sorgulatıyor.

Araba Sevdası’ndan 23 yıl önce yayımlanmış olan kitabın, yazarın genç yaşta ölümüyle (1838-1882) unutulduğu tahmin ediliyor.

Züppelik yine ön planda

Kılıç, ağabey-kardeş arasındaki yazın ilişkisi hakkında ise şunları söylüyor: "Roman türüne ait eserler vermeleri ortak bir özellik. Ayrıca eserleri arasında açık bir süreklilik ilişkisini “züppelik” temasında buluyoruz. Recaizade Mahmut Ekrem, Araba Sevdası romanında başkahraman Bihruz Bey üzerinden “alafranga züppe” tipinin en ünlü örneklerinden birini vermiştir. Bu romandan 23 yıl önce ağabeyinin yazdığı Hayal-i Celal’de ise Şeyda Bey karakterinde, pek alafranga olmasa da, züppe tipinin erken bir örneğini görebiliyoruz.

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Nas ve Kevser Surelerini Filistinli Yusuf’tan dinleyelim
Filistinli minik Yusuf'un, Mescid-i Aksa'nın avlusunda Nas ve Kevser Surelerini okuduğu anlar izleyenleri gülümsetti.
PKK'nın korkulu rüyası mavi bereliler sınırda
Türk Silahlı Kuvvetlerinde, karargahlara verilen emir kapsamında sınır birlikleri, olası Afrin operasyonuna yönelik en üst hazırlık seviyesine getirildi. Afrin ve Münbiç'i terörden süpürme harekatına katılacak komandolar uçaklarla Hatay'a sevk ediliyor. Bölgeye sevk edilen birlikler arasında TSK'nın gözde birliklerinden Kayseri Hava İndirme Tugayı ile Kırklareli 55. Mekanize Piyade Tugayı var.




Afrin’e süpürme harekâtı
ABD'nin PYD-YPG ile Suriye'de oluşturmaya çalıştığı terör koridorunun en önemli merkezlerinden Afrin, Türkiye'nin operasyon menzilinde. Türkiye, Fırat Kalkanı ardından kritik bir müdahaleye daha hazırlanıyor. Türkiye'nin operasyona hazırlandığı Afrin'in önemi nedir ve operasyonun nasıl gerçekleşecek?


Öğrenme güçlüğü çekti milyar dolarlar kazandı
67 yıllık hayatına birçok başarıyı sığdıran Richard Branson'a disleksi 5.1 milyar dolar kazandırdı. Branson'ın hayatını Dönüm Noktası'nda ele aldık...


Bu makine şeritleri kendi kendine boyuyor
Şerit boyama makinesi üreten Stim firmasının Kontur 700 isimli modeli herhangi bir sürücüye ihtiyaç duymadan şeritleri boyuyor.
Bunu Gördünüz Mü? Böyle duran top organizasyonu görülmedi
Dünyanın en saçma duran top organizasyonu, Dortmund'lu yıldızın oğlunu ağlatması ve daha fazlası... Tuğçe'nin sunumuyla 'Bunu Gördünüz Mü?'


Katar Şeyhi esir alındı!
Haziran ayından bu yana Katar'a karşı büyük bir ambargo başlayan Arap ülkelerinin arasında bulunan Birleşik Arap Emirlikleri, Katar'daki kraliyet ailesinden Şeyh Abdullah El-Sani'yi esir aldı. El-Sani yayınladığı videoda, başına bir iş gelirse sorumlusunun Abudabi Veliahtı olduğunu söyledi.
ABD’li uzman: Dünyanın yeni katilleri biziz
ABD'li medya uzmanı ve aktivist Jerry Day, Amerika'nın özellikle Ortadoğu ülkelerine yaptığı müdahalesine ve bu müdahalelerin hiçbir yasal gerekçeye dayanmadığına dikkat çekerek, ''ABD, uluslararası tüm anlaşmaları ihlal etti, Müslüman ülkeleri bombaladı, insanları öldürdü. Bu yüzden gittikçe yalnızlaştı. Bir gün sonumuz, İkinci Dünya savaşı sonrası Almanlar gibi olacak. Dünyanın yeni katilleri biziz'' şeklinde konuştu.
Filistinli çocuktan en samimi ‘İsrail’ boykotu
Kudüs'te yaşayan Filistinli küçük bir çocuk, markette alışveriş yaparken babasının şaşırtmacasına rağmen İsrail üretimi ürünleri almıyor. İsrail ürünlerini boykot eden sevimli çocuk, “Hayır o İsrail malı” diyerek diğer ürünü alıyor.
'Sakallı olduğu için' saldırıya uğradı!
Kolombiyalı bir adamın 'sakallı olduğu için' hakaret ve saldırıya uğraması, ABD'de yükselen İslamofobiyi gözler önüne serdi.

Kritik yıl 2019 öncesi milli adım
Cumhurbaşkanlığı sistemi Türk siyasetini yeniden şekillendiriyor. Bunun ilk işareti de AK Parti ile MHP arasındaki 'Milli İttifak' görüşmeleri oldu.
Yaralı Yüz: Franck Ribery
2 yaşında geçirdiği ve hayatı boyunca yüzünde izini taşıyacağı kaza, 23 yaşında Müslüman oluşu... Bilinmeyen yönleriyle Fransız yıldız Ribery'nin hayatındaki dönüm noktaları...


Filistinli Emel artık özgür...
İsrail'in hapse attığı 17 yaşındaki Filistinli Emel'in 1,5 yıllık hapis cezasının ardından özgürlüğe ve ailesine kavuştuğu o anlar…
"Karşınızda ne Osmanlı'nın hasta adamı ne Cumhuriyetin çömez devleti var!"
43. Muhtarlar Toplantısı'nda Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nden tüm dünyaya mesaj verdi.
Muhalifler 20 Esed askerini esir aldı
Türkiye, İran ve Rusya'nın girişimiyle ilan edilen 'çatışmasızlık' bölgelerinden İdlib'de yoğun çatışmalar yaşanıyor. Muhalifler, çatışmalar sırasında Esed rejimi saflarındaki 20 Şii milisi esir aldı.
İsrail zulmünün kurbanı: 15 yaşındaki Muhammed
İsrail askerlerinin başından yaraladığı Filistinli Muhammed Tamimi, yaşadıklarını anlattı. 6 saat ameliyatta kalan Tamimi, 6 ay boyu okula gidemeyecek. Muhammed Tamimi, Filistin direnişinin sembollerinden Ahed'in kuzeni...


İzinsiz aldıkları ekmeklerin parasını bırakıp helallik istediler
Bilecik'te, bir bakkalın dolabından izinsiz ekmek alan öğrencilerin daha sonra para bırakıp yazdıkları notla helallik istemeleri, iş yeri sahibine duygulu anlar yaşattı.
Bunu Gördünüz Mü? Rüzgara karşı paslaşan çılgın genç
Kayserispor'un hocası Sumudica, rüzgarla paslaşan çılgın genç ve çok daha fazlası Tuğçe'nin sunumuyla Bunu Gördünüz Mü?'de...
Oğlunun katilini affeden anne herkesi ağlattı
Suliman Abdu'l Mutakallim isimli genç, sadece 60 dolar için öldürüldü. ABD'de yaşanan olay sonrası Suliman'ın annesi, katili affettiğini açıkladı. Yüreği yanan bir annenin duygulandıran konuşmasında söyledikleri, mahkemedekileri de ağlattı…
Venezuela zor durumda
Ekonomik krizden dolayı halkın temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı Venezuela'da yağma olayları başladı.
Diriliş Ertuğrul rakip gösterilen o diziyi ezdi geçti
Hayat

Diriliş Ertuğrul rakip gösterilen o diziyi ezdi geçti

Star TV'nin merakla beklenen dizisi Babamın Günahları reytingde 26. sırada yer aldı. Diriliş Ertuğrul ile aynı gün ve saatte ekrana gelen Babamın Günahları dizisi Diriliş'e rakip gösterilmişti. TRT'nin fenomen dizisi Diriliş Ertuğrul, Total'de yüzde, izlenme ile birinci oldu.
PKK'nın korkulu rüyası mavi bereliler sınırda
Gündem

PKK'nın korkulu rüyası mavi bereliler sınırda

Türk Silahlı Kuvvetlerinde, karargahlara verilen emir kapsamında sınır birlikleri, Afrin operasyonuna yönelik en üst hazırlık seviyesine getirildi. Afrin ve Münbiç'i terörden süpürme harekatına katılacak komandolar uçaklarla Hatay'a sevk ediliyor. Bölgeye sevk edilen birlikler arasında TSK’nın gözde birliklerinden Kayseri Hava İndirme Tugayı ile Kırklareli 55. Mekanize Piyade Tugayı var. 2 altın madalyaya sahip olan tugay, aynı zamanda Türkiye tarihinde de ilk ve tek hava indirme harekatını gerçekleştiren birlik.
Beşiktaş'ta Boyko krizi Vida'yı engelledi
Spor

Beşiktaş'ta Boyko krizi Vida'yı engelledi

Beşiktaş'ta Boyko'nun Club Brugge'la anlaşamamasının perde arkası ortaya çıktı. Ukraynalı kalecisinin Belçika kulübünden Beşiktaş'ta alacağı maç başı ücretlerini istediği bu yüzden de transferin gerçekleşmediği öğrenildi. Öte yandan Boyko'nun siyah beyazlılara geri dönüşü sebebiyle yeni transfer Vida'nın lisansı çıkartılamadı.
'28 Şubat sürecinde din eğitimlerindeki özgürlüklerimiz kısıtlandı'
Gündem

'28 Şubat sürecinde din eğitimlerindeki özgürlüklerimiz kısıtlandı'

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, TVNET'te Faruk Aksoy ve Hüseyin Likoğlu’nun sunumuyla gündemdeki meseleleri yanıtladı. Erbaş, 28 Şubat döneminde Türkiye'deki din eğitimlerinin kısıtlandığını belirterek, "28 Şubat sürecinde en büyük sıkıntıyı din eğitimleri yaşadı. 28 Şubat sürecinde din eğitimlerindeki özgürlüklerimiz kısıtlandı. Devletin yasaklamasına rağmen merdiven altı dediğimiz bazı cemaat ve gruplar din eğitimine başladı" dedi.
Bitcoin hızla eriyor
Ekonomi

Bitcoin hızla eriyor

Bitcoin fiyatları inişe geçerken yatırımcılar güncel bitcoin ve ethereum fiyatlarını dikkatle takip ediyor. Peki, Bitcoin'de son durum ne? Ethereum fiyatları ne kadar? Sanal para birimi bitcoinin değeri 17 Ocak 2018 itibarıyla 11 bin 69 dolara kadar geriledi ve son üç buçuk haftaki kazançlarının hepsini kaybetti. Ethereum'un değeri ise yüzde 24 kayıpla 966 dolara kadar geriledi.