Yazarlar Küresel enflasyon geçici mi yoksa kalıcı mı olacak?

Küresel enflasyon geçici mi yoksa kalıcı mı olacak?

Levent Yılmaz
Levent Yılmaz İnternet Yazarı
Abone Ol Google News

Covid-19 pandemisi ile beraber ortaya çıkan dönem pek çok belirsizliği de beraberinde getirdi. Finans piyasalarının bu denli girift ve haber akışının bu kadar yoğun olduğu bir dönemde yaşanan bu belirsizliğin maliyeti de gün geçtikçe artıyor. Diğer yandan önümüzü görmek için de çok erken. Zira bir yanda pandemi devam ederken diğer yanda da pandeminin ekonomiler üzerinde kalıcı hasar bırakma riski sürüyor.

KÜRESEL ENFLASYONİST BEKLENTİLER NE DURUMDA?

Pandeminin başından bu yana ortaya çıkan tabloda küresel enflasyonist baskının geçici olacağına dair genel bir eğilim var. Bu eğilime büyük oranda ben de katılıyorum. Ancak pandemi dönemine has belirsizlikler uzadıkça söz konusu beklentilere ilişkin olumsuz yaklaşımlar da artıyor. Örneğin eş anlı yaşanan arz-talep şokunun ardından meydana gelen tedarik ve lojistik sorunları fiyatları yukarı yönlü baskılıyor. Mesela “çip krizi” otomotiv sektörünü çok derinden etkiledi ve pek çok büyük üretici üretimi durdurmak zorunda kaldı. Tabii bir diğer etken de fiyat yapışkanlığı.

FİYAT YAPIŞKANLIĞI MESELESİ

İktisadi literatürdeki ampirik bulgulara göre firmaların fiyat artışları ve azalışlarına verdiği tepkiler asimetrik oluyor. Yani uygulamada gördüğümüz üzere fiyatlardaki hareket yukarı yönlü ise yansıması daha hızlı olurken aşağı yönlü hareketlerin yansıması genellikle daha yavaş oluyor. Bu durumun pandemi dönemi sonrasında çok daha belirginleşeceğine ilişkin korkular artıyor. Bu hali ile baktığımızda küresel enflasyonist baskının geçici değil kalıcı olma riski doğuyor. Elbette henüz bu durumu piyasalar fiyatlamıyor. Küresel ekonomiye yön veren IMF ve Dünya Bankası gibi kurumlar bu konudaki sakinliğini koruyor. Ancak eğer onlar da küresel enflasyonist baskının kalıcı olabileceği algısına kapılırsa ve Covid-19 varyantları aşıların etkinliğini azaltırsa dünya ekonomisi için tehlike çanları çalmaya başlayabilir.

NE YAPMAK LAZIM?

Dünyanın şu anda karşı karşıya olduğu enflasyonist baskının geçici olduğu yönündeki görüşün ağır bastığı bir dönemdeyiz. Eğer beklentiler bu yönde devam ederse ekonomileri desteklemeyi öncelemeye devam etmek gerekiyor. Ancak küresel enflasyonun kalıcı olacağına ilişkin sinyaller artarsa gelişmiş ülkelerin sert tedbirler alması muhtemel. Elbette bu durum bizim gibi gelişmekte olan ekonomiler için iyi haber değil.

Ancak hangi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin şunu unutmamak gerekiyor; enflasyonla mücadele sadece toplam talebi kısacak şekilde para politikaları ile değil aynı zamanda üretici fiyatlarını yukarı yönlü baskılayan finansman ve girdi maliyetlerini düşürecek şekilde yapısal politikalarla da desteklenmelidir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.