Ömer Lekesiz Yazıları – Ömer Lekesiz Kimdir?

06.01.2026, Salı
05:33

Ömer Lekesiz

1949 yazı listeleniyor

Bilmediğini bilmek

06 Ocak 2026, Salı

Sözlükte “ulaşma; varma; yetişme; kavuşma; anlama yeteneği; akıl erdirme; anlayış; algı”… anlamları verilen idrak, Kelam terimi olarak “bir şeyi tam mânasıyla ihata etmek, bir nesnenin sûretinin akılda hâsıl olması, bir şeyin hakikatine ait imaj ve fikirlerin zihinde şekillenmesi’ demektir. Bu yetenek ve melekeye de müdrike denilir.” (Çağbayır Sözlüğü; Topaloğlu – Çelebi, Kelâm Terimleri Sözlüğü) İdrake “Yönlendirilmiş düşünme” diyen ve onu düşünme, hissetme, duyum ve algı esasında dört temel psikolojik

Caminin kuşattığı sesler

03 Ocak 2026, Cumartesi

Önceki yazılarımızdan birinde “Bir cami neleri kuşatır? diye sormuştuk. Mimariden hemen sonra sesi düşünmeyi gerektiren bu soruyu, konun ehliyle yapılmış bir mülakat üzerinden cevaplamamız çok daha iyi olacaktır. Zira konuşan Bekir Sıdkı Sezgin olunca bizim de geriye çekilip onu dinlememiz edeptendir. 5 Mayıs 1978 tarihinde yapılan, Kök mecmuasında Mart-Aralık 1982 tarihleri arasında yedi makale olarak yayımlanan bu söyleşi, Sezgin’e yöneltilen şu soruyla açılıyor: “Klasik musikimiz ile dini musiki

Herkes kendi miladına göre yaşar

01 Ocak 2026, Perşembe

Bugün Avrupa-Amerika takviminin birinci günüdür. Zamanın devirlere, yıllara, aylara, haftalara ve günlere ayrılma yöntemi olarak bu takvimin uygulanması çok uzun bir süreçte gerçekleşmiştir. Zira bu uygulama daha başlangıcında kendi aritmetiğini ve tarihiliğini aşıp, medeniyetler çatışmasına tabi ideolojik bir keskinleştirme aracı olarak öne çıkarılmıştır. Bu manada “Takvim reformu zaman ölçümlerini tek tipleştirme ve geliştirme çabalarının eşzamanlı ve küresel doğasına dair en sert anımsatıcıdır.

Zamanın kötülüğünden kokmak

30 Aralık 2025, Salı

Refikim Yahya Bostan cuma günkü köşe yazısında, ülkesini ve Türkiye’yi seven “Libya Genelkurmay Başkanı Haddad’ın hayatını kaybettiği” uçak kazasını zikrederek, “Bölge gergin” vurgusunu, şu cümlelerle temellendiriyordu: “Bölgede başta İsrail olmak üzere çatışmaları körükleyenler mevzi kaybediyor (…) Kazanımlarını ellerinde tutmak için provokasyon yapıyorlar. Mesela… Ukrayna’da bir yanda masa kurma, diğer yanda çatışmaları derinleştirme çabaları var. Trump ve Putin kazanırken bazı Avrupa ülkeleri

Skyroad Fotoğraf Yarışması ya da karanlık odadan fotoğrafın aydınlığına…

25 Aralık 2025, Perşembe

Işığın ve gözün nitelikleriyle, görmenin mahiyetini karanlık yoluyla keşfetmenin tarihi bizim günümüzden yaklaşık iki bin beş yüz yıl geriye kadar gider. Yine de ‘karanlık kutu’yu (camera obscura’yı) Çinli Filozof Mozi’nin tasavvurundan, İbnü’l-Heysem’in teknik bir düzeye taşımasına ve Joseph Nicéphore Niépce’nin makineleş-tirmesine kadar geçen bu uzun sürede ışık, göz ve göreme konusunun özü hiç değişmemiştir: İbnü’l-Heysem’in ‘beytü’l-muzlim’inden, camera obscura’ya ve buradan fotoğraf makinasının

Kayrevan Ulucamii: Bir, çok ve toplam

23 Aralık 2025, Salı

Önceki yazımızda Kayrevan’ın, İslam fetihlerinin başlangıcında kurulan Basra, Kufe ve Fustat’tan (643) sonra İfrîkiyya’da ilk ordugâh – şehir (ribat) olarak kurulduğunu, fatihi ve kurucu Hz. Ukbe b. Nâfi’nin (ra) bu şehri kendi adıyla da anılan bir mescitle taçlandırdığını İbnü’l-Esîr’den nakletmiştik. Kayrevan Ulucamii’nin maddi yanları yani inşa ve mimarisiyle ilgili söylene-bileceklerin çoğu söylenmiştir ki, onlardan -bizim erişebildiklerimize göre- en önemlileri şunlardır: -Georges Marçais,

Madde ile mananın cilveleştiği cami: Kayrevan

20 Aralık 2025, Cumartesi

Heidegger, önceki yazımızda naklettiğimiz sözlerini, eserin varlığının bir dünya kurmak demek olduğuna da işaret ettiği şu cümlelerle tamamlar: “Kurmak şudur: Eserin teşkili niçin kutsayan ve öven bir kurmadır? Nedeni eser kendi varlığında bunu istediği için. Eser nasıl bu tür teşkil sistemine ulaşır? Bu, eser varlığında teşkil edici olduğu için. Eser eser olarak neyi teşkil eder? Eser kendi içinde yükselerek bir dünya açar ve bunu da kalıcı kılar. Eser varlığı demek bir dünya kurmak demektir. Bir

Mimari eser olarak cami neyin eseridir

18 Aralık 2025, Perşembe

Cami, İslami anlamdaki kulluğun görünürlüğe çıktığı ilk sahadır ve bu niteliğiyle İslam ümmetinin ahlaki ve dini şartlarını, uygulamalarını gösteren bir ayna hükmündedir. Diğer bir söyleyişle müdavimlerinin ahlak ve ibadetleriyle yani müminlerin filleriyle bir camiye birlikte bakmak İslam hakkında ortalama bir bilgiye sahip olmak demektir. Çünkü camiden ilk maksat Allah’ın evi nitelemesine uygun olarak, sadece O’na ait olan ya da O’na tahsis edilen bir mülkte müminlerin ibadet etmesidir. Ancak ibadet

Bir cami neleri kuşatır

16 Aralık 2025, Salı

Arapça toplama, bir araya getirme, biriktirme anlamındaki cemm kelimesinden câmi‘: toplayan, saran, kuşatan; Müslümanların, içinde ibâdet ettikleri yer olmak anlamında ise kaplamak, sarmak, kuşatmak demektir. (Bkz.: Mertol Tulum, Arapça ve Farsça’dan Osmanlı Türkçesi’ne Alıntılar Sözlüğü, Ketebe, İstanbul 2023) Peygamber Aleyhisselam’ın “Yeryüzü bana mescit ve temiz kılındı, onun için ümmetimden namaz vaktine kavuşan herkes (bulunduğu mekânda) namazını kılıversin.” mealindeki hadisince mescit, cami’

‘Algılamak, Hak’ta yükseliş esnasında sana gelen şeyi almandır’

13 Aralık 2025, Cumartesi

Tevhidin, kevn’den (var olmak’tan) yaratma, var etme anlamında tekvinî olduğunu ve “birlikte çeşitlilik / çeşitlilikte birlik” işleyişi içinde, henüz çok azı hakkında bilgi sahibi bulunduğumuz kozmostan, ferdî eylemlerin tümüne kadar yayıldığını bir kez daha tekrarlayarak, şeriatlara dolayısıyla inanışlara mahsus “teklif”lere de tevhidin ortak bir zemin oluşturduğunu söyleyebiliriz. Bu manada tevhidin salt Müslümanlara özgü olmadığını, bilakis muvahhitlik bağıyla onun genel olduğunu yani inanç sahiplerinin