Ömer Lekesiz Yazıları – Ömer Lekesiz Kimdir?

20.06.2026, Cumartesi
20:55

Ömer Lekesiz

2020 yazı listeleniyor

Hâl ilmi ve hüsnühat psikolojisi

20 Haziran 2026, Cumartesi

Kur’an ayetlerinin mushaf hâline getirilmesiyle eşzamanlı olarak ortaya çıkan ve İslam toplumunda “güzel yazı sanatı” anlamında yerleşik, itibarlı bir karşılığa sahip olan hüsnihat, bizim zamanımızda “sanat”a yüklenen “özgün yaratım” anlayışı içinde, modern sanat kavrayışının yedeğine alınmıştır. Bugün “geleneksel sanatlar” (?!) tanımına dahil edilerek sanat içinde yeniden asli bir statü kazandırılmaya çalışılan hüsnühattın, “hat yapan” anlamındaki hattat kelimesi “sanatkâr” manasını da ihtiva ettiği

Bir Ziya Osman şiirinde talep, kanaat, teslimiyet, mekân ve sükût estetiği

18 Haziran 2026, Perşembe

Ziya Osman Saba’nın “Her Akşamki Yolumda” adlı şiiri, ilk bakışta yorgun bir insanın akşam vakti bir camiye sığınma arzusunu dile getirir. Fakat şiirin derinine inildiğinde, burada yalnızca yorgunluk değil; talep, kanaat, teslimiyet, mekân ve sükût etrafında kurulmuş zarif bir ruh hâli vardır. Şair şöyle başlar: “Her akşamki yoluma koyulmuş gidiyorum. Her akşamdan vücudum bu akşam daha yorgun. Öyle istiyorum ki bu akşam biraz sükûn, Bir cami eşiğine yatıversem diyorum.” Bu dört mısrada hayatın bütün

Titus Burckhardt: Düzenli formdan ışığın simyasına

16 Haziran 2026, Salı

Titus Burckhardt’ın “İslam Sanatı” adlı eserinde (trc.: Turan Koç, Klasik) İslam mimarisindeki biçim, geometri ve ışık hakkında yaptığı özlü tespitler ilk bakışta İslam sanatına dair estetik bir değerlendirme gibi görünse de aslında çok daha derin bir metafizik çerçeveye dayanır. Burada mesele yalnızca mimari, süsleme ya da geometrik düzen değildir; “varlığın nasıl görünür olduğu”, “birliğin çokluk içinde nasıl tezahür ettiği” ve “ışığın hakikatle nasıl ilişkilendiği” sorularıdır. Bu nedenle onun

Kurtuba Ulu Camii: Işığın maddesizleştiği mekân

13 Haziran 2026, Cumartesi

Kurtuba Ulu Camii’ne en son 2019 yılının Ramazan ayında gelmiştim. Ekran ışığının ustası Abdullah Aydemir ve maharetli kardeşim Umut Ayar’la birlikteydim. Daha önceki gelişlerimde hayranlığımı aşamadığım için gereğince bakamadığım bu mescide, TVNET çekimlerinin önceliği sebebiyle o ziyaretimde de tam bakamamıştım. Şimdi ise Albayrak Medya’nın “Hane” temalı son hüsnihat sergisini, Yunus Emre Enstitüsü aracılığıyla Madrid’e taşıyan değerli bir ekiple birlikte yeniden Kurtuba Ulu Camii’ndeyim. Hayranlıklarını

Le Corbusier: Mimari plan, ışık ve ‘meta-boyut’

11 Haziran 2026, Perşembe

Modern mimarlık düşüncesi çoğu zaman teknik, işlev ve biçim ekseninde değerlendirilir. Ancak bazı mimarlar için yapı, yalnız maddi bir nesne değil; aynı zamanda insan algısını, yönelimini ve idrakini düzenleyen bir tecrübe alanıdır. Le Corbusier’nin “Bir Mimarlığa Doğru” adlı eserindeki (trc.: Serpil Merzi, YKY) “Plan içten dışa doğru gelişir” başlığı altında Bursa Yeşil Cami hakkında yaptığı değerlendirme, onun mimarlığı tam da bu çerçevede düşündüğünü gösterir. Çünkü burada mesele yalnız plan

‘Sakın gözlerini dikme gözünün önünde olan dünyaya’

09 Haziran 2026, Salı

İbn Arabî’nin Fütûhât-ı Mekkiyye’sinden ‘göz ve görme’ye dair altını çizdiğimiz cümleleri bu yazımızda tamamlayalım. “…Yeryüzü üzerine yayılan güneş ışığı -ki o havaya yayılan güneş ışığındandır-, kendisini algılayan gözün ışığı olmadıkça, herhangi bir gerçekliğe sahip değildir. İki göz, yani güneş gözü ile kendisini idrak edenin gözü bir araya geldiğinde ise görülenler aydınlanır ve şöyle denilir: Kuşkusuz ki güneş onların üzerine yayılmıştır. Bu nedenle de engel olan bulutun varlığıyla bu aydınlanma

İbn Arabî ‘göz ve görme’yi nasıl görür?

06 Haziran 2026, Cumartesi

İbn Arabî’nin (k.s.) göze ve görmeye dair Fütûhât-ı Mekkiyye’sindeki (trc.: Ekrem Demirli, Litera) sözlerinden bazılarını, -konuyla yakından ilgili okurlarımızın kaynak talebine bir katkı olarak- nakletmek istiyoruz. İbn Arabî diyor ki: “Basiret (iç göz) görmesi bilgidir, göz görmesi ise bilginin meydana gelme yoludur. (FM 1/112) Yol sadece yaratılmışların görmesi için uzatıldı. (FM 1/130) Bilgi, onun hakkında görerek değil, bilerek gerçekleşmiştir. Bu mevcuttur: Herhangi bir şeyi bilenin onu görmesi

Molla Sadrâ’da hikmetin dört yolculuğu

04 Haziran 2026, Perşembe

Molla Sadrâ, İslam düşüncesinde birbirinden farklı hatta zaman zaman birbirine karşıt görünen büyük damarları yeni bir metafizik terkibe tâbi tutmuş müstesna bir isimdir. O, İbn Sina’nın aklî metafiziğini, İmam Gazzali’nin bilgiyi ahlakî ve ontolojik bir hâl olarak kavrayışını, Maktul Sühreverdî’nin nur merkezli İşrâkîliğini ve İbn Arabî’nin vahdet-i vücûd irfanını aynı ufukta buluşturmuştur. Buna rağmen Molla Sadrâ, yeni Türkiye’nin entelektüel ortamına oldukça geç dahil olmuş bir âlimdir. Bu gecikmede

Güzel’in klasik dünyadaki metafizik ağırlığı

02 Haziran 2026, Salı

Fârâbî ile birlikte İslam düşüncesinde sistemli bir varlık hiyerarisi kurulmaya başlanır. Fârâbî’ye göre bütün varlıklar, en mükemmel ve en basit olan “ilk sebep”ten aşağı doğru derecelenir. Bu ilk sebep ise zorunlu varlıktır: Var olmak için hiçbir sebebe ihtiyaç duymayan mutlak hakikat! Fârâbî’nin ontolojisinde varlık yalnızca “mevcut olmak” anlamına gelmez; aynı zamanda bir yetkinlik derecesini ifade eder. Bu yüzden varlık arttıkça kemal de artar; kemal arttıkça güzellik de artar. Böylece güzel,

Ayşe Taşkent: Estetiğin felsefî grameri

30 Mayıs 2026, Cumartesi

Son yazılarımızda ışık, nur, göz, görme, görünürlük ve estetik meseleleri üzerinde dururken özellikle dikkatli bir güzergâh takip etmeye çalışarak, Meşşâîleri paranteze aldık. Bunun bir eksiklikten yahut ihmâlden değil, bilinçli bir yöntem tercihinden kaynaklandığını şimdi daha açık biçimde ifade etmemiz gerekiyor. Çünkü bizim esas maksadımız, İmam Gazzâlî ve sonrasında bütünüyle “reddedilmeyen” fakat şer‘î bir süzgeçten geçirilerek yeniden yorumlanan düşünce hattını takip etmekti. Başka bir ifadeyle