Sıkılaştırmanın reel kesim üzerindeki etkileri giderek belirginleşiyor!

Bir süreden bu yana devam eden ve enflasyonu düşürmek amacı ile uygulanan sıkılaştırma programının finansal göstergeler üzerindeki olumlu etkisi sevindirici sonuçlar üretmeye devam ederken, reel sektör tarafındaki bazı gelişmelerden gelen uyarı sinyallerinin frekansı artıyor.

Geçtiğimiz günlerdeki yazılarımda sıkça vurguladığım üzere sanayi üretimi tarafında yavaşlama belirginleşirken kapasite kullanım oranı da her geçen ay düşüyor. Örneğin son veriye göre kapasite kullanım oranı Temmuz ayında da 0,3 puan geriledi.

Diğer yandan Merkez Bankası’nın her ay düzenli olarak yaptığı İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) sonuçlarına göre; Temmuz ayında mevsimsellikten arındırılmış RKGE, 1,8 puan daha azalarak 98,7 seviyesine geriledi.

Ankete katılan ve imalat sanayiinde faaliyet gösteren 1778 işletmenin verdiği yanıtların sonuçlarına göre;

* Son üç ayda üretim hacmi hem aylık bazda hem de geçen yılın aynı ayına göre azalmış.

* Son üç ayın ve mevcut dönemin toplam sipariş miktarlarındaki düşüş sürerken gelecek üç ayda da siparişlerin düşeceği öngörülüyor. Aynı durum iç piyasadaki siparişler için de geçerli.

* Mevcut toplam siparişler mevsim normallerinin altında seyrediyor.

* Katılımcılar ihracat sipariş miktarının da son üç aydır düştüğünü ve gelecek üç ayda da düşüşün devam edeceğini belirtiyor.

* Gelecek üç aylık dönemde toplam istihdamın da düşeceği öngörülüyor.

* İşletmeler içinde bulundukları sektördeki genel gidişat konusunda da ağırlıklı olarak kötümserler.

Ekonomideki ve iç talepteki yavaşlama her ne kadar dezenflasyona destek veriyor olsa da reel sektörün içinde bulunduğu durumu da yakından takip etmek gerekiyor. Reel sektörde kalıcı hasar bırakma riski olan kredi kısıtlamalarının gözden geçirilmesi gerekiyor.

Elbette şu aşamada prematüre bir faiz indirimi süreci konusuna piyasaların hazır olmadığını biliyoruz. Öte yandan her ne kadar Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay “henüz gündemimizde yok” demiş olsa da yılın son çeyreği için faiz indirimlerinin başlayabileceği konusunda yabancı yatırımcılar da dahil olmak üzere yavaş yavaş bir fikir birliği oluşuyor. Ancak faiz indirimleri başlayana kadar mutlaka başta KOBİ’leri desteklemek üzere, TL kredilerdeki aylık %2’lik büyüme sınırının gözden geçirilerek bankaların elinin rahatlatılması gerektiğini düşünüyorum.

Bankaların mevcut kredi kısıtları, kredi faizleri ve mevduat faizleri içindeki durumunu göz önüne alırsak bu yönde atılacak bir adımın sadece özel sektörü değil bankaları da rahatlatacağı aşikar.