Yazarlar Hamas, yeni siyaset oluşturabilecek mi?

Hamas, yeni siyaset oluşturabilecek mi?

Süleyman Gündüz
Süleyman Gündüz Gazete Yazarı

Gazze"ye yönelik yeni bir İsrail saldırısı beklentisi yüksek. Birkaç gün önce yapılan saldırılar ve elde edilen istihbarat bilgileri bu yönde. Ortam müsait. Filistin sorununa himaye gösteren ülkeler kendi iç ve bölgesel sorunlarla ilgileniyorlar.

Türkiye, Kürt sorununun çözümü, Suriye"deki iç savaş nedeniyle yapılacak Cenevre-2 görüşmeleri ve komşu ülkelerle başta Irak olmak üzere siyasi ilişkilerin yeniden düzeltilmesine endekslenmiş durumda.

İran, Cenevre"de P 5+1 ülkeleriyle yapılan nükleer görüşmeler, Suriye krizi, Lübnan"da elçiliğine yönelik saldırıyla ortaya çıkan durum ve Hizbullah"ın Suriye iç savaşındaki pozisyonuna yönelik eleştirilerle uğraşıyor. Buna ek olarak nükleer tesislerine yönelik saldırı için oluşturulduğu iddia edilen İsrail-Suudi Arabistan ittifakına yönelik tedbirler almaya çalışıyor.

Mısır, darbe süreciyle ortaya çıkan iç sorunlarla uğraşıyor. Yeni seçim çalışmaları, halkın iradesiyle seçilmiş iktidarın lideri Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi ve arkadaşlarının yargılanmaları sürerken, Sina"da da ordu ile radikal gruplarla arasında çatışmalar devam ediyor.

Mısır"da Hüsnü Mübarek devrildikten sonra göreceli de olsa Gazze"de bir rahatlama yaşanmıştı. Mursi"nin seçilmesiyle birlikte büyük oranda ihtiyaçlar giderilmeye başlanmıştı ve alt yapı çalışmalarında kullanılacak malzemelerin girişi kolaylaşmıştı. Böylece Gazze"de büyük bir hızla yeniden inşa çalışmaları başlamıştı. İsrail başta demir olmak üzere inşaat malzemelerinin silah yapımında kullanılır diye Gazze"ye girişini yasaklamıştı. Mısır"daki askeri darbeyle Gazze eski günlerinden daha kötü bir duruma geldi.

Orta Doğu"daki her sorunun ilk etkilediği yer şüphesiz Gazze olmuştur. Buna Mısır darbesini ekleyin çaresizliğin ne kadar artmış olduğunu tahmin edebilirsiniz. Çaresizlik sadece insani ihtiyaçlar çerçevesinde değil; siyasetteki belirsizliği de buna eklemek gerekir.

2006 tarihinden sonra Orta Doğu"da oluşmuş ittifakların değişmesi ve Hamas"ın bu zeminde siyaseti yeniden yorumlamaya mecbur bırakılmasının bugün yaşanılan olaylara katkısı büyük.

2006"da Hamas"ın demokratik yollarla ve şeffaf bir şekilde seçimleri kazanmış olması bölge halkları ve Filistin açısından önemli bir konumdu. O günlerde Batı, İsrail ve İslam dünyasındaki ülkelerin bir kısmının siyaset anlayışı Filistin"deki gelişmelerden memnun kalmamış ve halkın iradesiyle oluşmuş yönetimi gayri meşru ilan etmişlerdi. Bunun sonucunda İsrail"deki Likud iktidarı Hamas"ın seçilmiş siyasilerini büyük bir kısmını tutuklamış. Parlamento başkanından, milletvekillerine ve belediye başkanlarına kadar birçok siyasetçi tutuklanmış ve hapse atılmıştı.

2011"e kadar olan gelişmelerin sonucunda Hamas müttefiki olduğu cepheden ayrılarak(!) Katar"a siyasi büro açtı ve ardından El Fetih"le birlikte masaya oturdu.

Bölgedeki gelişmeler ve Mısır"da gerçekleşen darbe El Fetih-Hamas uzlaşmasını anlamsız hale dönüştürdü. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas El Fetih"in dışındaki tüm grupların itirazlarına rağmen 3 yıldır kesilmiş olan barış görüşmelerinde İsrail ile tek başına masaya oturdu. Abbas liderliğinde El Fetih Filistin siyasetini İsrail-Suudi Arabistan eksenine oturtmuş bulunuyor.

Bugün gelinen noktada Hamas elde ettiği siyasi gücü büyük oranda kaybetti ve Gazze"ye hapsedildi.

Mısır darbesiyle birlikte Orta Doğu"da saflar yeniden belirlenirken; Hamas da yeni bir siyaset oluşturma gayreti içine düştü ve eski ittifak blokuyla yeniden ilişki kurmanın yollarını aramaktadır. Yeni siyaset kurgulamanın en önemli dinamiği başarısız olanların bedelini ödemeleridir. Önümüzdeki günlerde yeni gelişmeler beklenebilir.

Yeni siyasetin ilk adımları olarak: Mısır"daki darbecilerle uzlaşılacak bir formülün bulunması, Refah kapısının açılması ve İran"la ilişkilerin düzeltilmesi geliyor.

İran"a görüşme talebinin iletilmesinin yanı sıra Lübnan"da İran Büyükelçiliği"ne yapılan saldırının kınaması ve Suriye"de muhaliflerin safında resmen gönderilmiş savaşçının olmadığının açıklanması ilk sinyaller sayılabilir.

Hamas yeni siyaset oluşturmak için çaba sarf ederken; Gazze"yi de içinde bulunduğu durumdan kurtarmaya çalışıyor.

Her iki durumda da Hamas"ı zorlu günler bekliyor.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.