sevgili okuyucularım;
dikkatimizi siyasi, ekonomik ve sosyal haberlerden, olaylardan teşehhüt miktarı ayırıp bizzat hayatın, yaşamanın mahiyetine ait mânâlar ve hakikatler üzerinde dolaştığımız günler olmuştur.. birçok okuyucumdan bu türlü yazılarınızın zevkle okunduğuna dair sitayişkâr sözler işitmişimdir..
bu okuyucularımı haksız bulmuyorum.. çünkü bu dünyada yaşamaktan, ömür sürmekten, bazen sevinç, bazen kaygı ve hüzün, bazen de elem ve acı hissetmekteyiz.. hayatın kendisi böyledir.. aslında yaşamakda bir nevi san'at hadisesidir.. hayatın birbirini takibeden güzelliklerini, ızdırablarını, heyecanlarını doğuran hareketlerimiz hakikatte birer san'at faaliyetidir.. yine bugün de sağlığımızı, başarılarımızı, mutluluğumuzu, hizmetlerimizi ilgilendiren konular üzerinde düşünmeye, bize rehberlik edecek fikirleri ve prensipleri tekrar hatırlamaya çalışıyoruz.. hikmetli sözlerden, bilgece beyanlardan fırsat buldukça faydalanmanın, gücümüze güç kattığını elbette ki biliyoruz..
ovidius, çiçero, seneca
gibi roma bilge ve ünlülerinden aldığımız aşağıdaki cümlelerin, bizim bugünkü fikir ve kanaatlerimizle bir yakınlığı olup olmadığı hususunda değişik görüşler ileri sürülebilir.. ancak insan tabiatının, tarihin her devrinde müşterek karekterler ve özellikler göstermesinin tabii olduğu düşünülürse bu sözleri tahlil etmenin, her zaman ve mekanda geçerli doğrulara götürebileceğini
de kabul etmek gerekir:
ölümden sakınmanın tek yolu, onu önemsememektir
hem yaşantısından, hem de konuşmasından hoşlandığın kişiyi seç
istediğini değil, ihtiyacın olanı satın al
yazdıklarımızı düzeltmek önemli bir iştir
kibir askere yakışmaz
bir komutanda şu dört özellik olmalı: askeri bilgi, erdem (fazilet), otorite, şans
sorumluluklardan kaçamazsın
tanrı yanında ise korkma
aşkta acı ve sevinç sürekli çarpışır
haksızlıkların çaresi, unutmaktır
dostluğun akrabaya üstünlüğü, iyi niyet olmadan kurulamayışındadır
insanlar öğretirken öğrenir
ödül (mükafat) san'atı besler
sevmek ve affetmek insanca birşeydir
kıskançlık, kibirin yoldaşıdır
ateşe ateş katma (ateşi ateşle söndüremezsin)
adaletsiz hükümranlık (hükümdarlık) uzun sürmez
gerçek mutluluğun meskeni erdemdir
tahkir, aşkı paramparça eder
insanın ilk vazifesi, doğruyu bulmaktır
kıskançlık, sessizce, ama düşmanca öfke duyar
emek, herşeyin üstesinden gelir
haksız kazanç, iflâs kadar kötüdür
yasa öfkeliyi görür de, öfkeli yasayı görmez
yük düzgün taşınırsa hafifler
edebiyat ekmek vermez
önemli bir görev yüklendiysen; hem haklı, hem de haksız tenkidlere hazır ol
kötülükler, kötülüklerden doğar
suçlunun beraat ettiği yerde, yargıç hüküm giyer
uyumak isteyen köpeği azdırma
öfke kısa süren deliliktir
elçiye ne vur ne söv
zaruret icatların anasıdır
hekim tedavi eder, doğa iyileştirir
yalancıya, doğru da söylese inanmayız
servetini tek bir gemiye yükleme
insan doğası, yeniliğe heves eder
iyi niyet en büyük armağandır
birçok kişinin korktuğu insan, birçok kişiden de kendisi korkar
kralların birçok gözü vardır.. birçok da kulağı
ölümü küçümsediğinde bütün korkuları yenmiş olursun
kaçınılması imkânsız birşeyden korkmak budalalıktır
bilge bir adam için aptalların önünde konuşmak züldür
komuta altına girmemiş olan, iyi komutan olamaz
savaşta en korkak, en tehlikede olandır.. cesursa zaten başlıbaşına bir siperdir
dostlarını herkesten uzakta payla, herkesin içinde öv
hayırlı bir iş yapacaksan çabuk yap
bilge, birşey istendiğinde susuyorsa, reddediyor demektir
bilgenin silâhı düşüncesidir
zafer rekabeti sevmez
emir verenden ziyade rica edene itaat et
herkes kendi karakterinin mîmarı olmalıdır
tekrar, hâfızanın anasıdır
sen konuya hâkim ol yeter; kelimeler arkadan gelir
korktuğun şey, beklediğinden de çabuk başına gelir
karısını fuhuştan başka bir sebeple boşayan adam haksızdır
kullanmasını bilmezsen, para ne işe yarar ki!
borç para veren arkadaşını kaybeder, düşmanını ise satın alır
vefa, tehlike ânında belli olur
insan sahibolduğunun değerini onu kaybedince anlar
evvel davranan kazanır
tereddüt tehlikelidir
isteyene verilir
bir efendi, uşağı ile tek hecelik kelimeyle konuşur
yeni arkadaşlar edinirken eskileri unutayım deme
tehlikeyi, tehlikeye girmedikçe atlatamazsın
doğru zamanı bekle
fakirliğin, aşkı besleyecek kaynağı yoktur
bir krala gece boyu uyumak yakışmaz
insanın en temel ihtiyacı dostluktur
uzun müddet avrupa, afrika ve asyadaki toprak parçalarına hükmeden romalıların hukukta, siyasette, idarede gösterdiği performans; bilgeler yetiştirmesinin de kaynağı sayılır.. bize, kısa fakat kurşun gibi keskin cümle parçaları bırakan romalı bilgelere takdir ve teşekkür.. uykularını huzur içinde uyusunlar...
#romalı bilgeler
#ovidius
#çiçero
#seneca
