
Tarihin akışını değiştiren pek çok metin vardır. Ama burada sözünü edeceğimiz metin kadar tahrip edici ve belki de sonsuza kadar dünya barışını tehdit eden başka bir metin yoktur. İngilizler bütün dünyaya sarsılmayacak bir barış sunsalar bile bu yüzyıllık utancın altından kalkamayacaklardır.
Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna yaklaşıldığı sırada 2 Kasım 1917’de İngiltere Dışişleri Bakanı Arthur Balfour'un, siyonizmin ünlü destekçisi Lord Rothchild’e ulaştırılmak üzere sunduğu mektupta şu ifadeler yer alıyordu:
Birkaç satırlık bu metnin içeriği ve sonuçları yüzlerce kitaba konu olduğu halde hâlâ tartışılmaktadır. Çünkü bu bir diplomasi belgesi değil, bir utanç belgesidir. Üstelik hedefleri tamamlanmamış ve hâlâ sürdürülmektedir. Ama bu belgenin hiç ele alınmayan başka bir cephesi daha vardır.
Avrupa’da siyonizm, doğrudan Filistin’de bir yurt arama motivasyonu ile çıkmamıştır. Bilakis Avrupalıların Yahudiler aleyhinde başlattıkları ve zaman zaman katliamlara kadar ulaşan baskıları, yani antisemitizm denilen Yahudi karşıtlığı üzerine bina edilmiştir. Meselenin son yüzyılı bizim coğrafyamızı ilgilendirse de bu sorun esasında Avrupa’nın kendi içinde geliştirip ihraç ettiği bir sorunudur.
Bu gelişme Hristiyanların kutsal mekanı olan Kudüs’ün de tehlikeye girmesi anlamına geliyordu. Bu yüzden en azından Vatikan’ın ciddi muhalefet etmesi bekleniyordu. Ama ne yazık ki olmadı. Osmanlı devletinin o tarihteki Bern büyükelçisinin ifadesi ile bütün Avrupa gazeteleri Yahudileri destekleyen yayınlar yapmaya başlamışlardı. Öyle ki savaşta İtilaf Devletlerinin hasmı olan Almanya basını bile kendi hükümetlerinin bu planı desteklemekte geç kalmasını eleştiriyordu.
Filistin coğrafyasının tarihinde önemli roller üstlenmiş olan Türkiye başından itibaren meseledeki duyarlılığını korumuştur. Tarihi ve vicdani sorumluluğuyla Türkiye Filistin davasına büyük destek verirken; realist devlet politikaları gereği İsrail ile de dengeli bir siyaset takip etmiştir. 2000’li yıllardan itibaren İsrail’in bölgede artan zulmü ve Gazze’nin muhasara altına alınması gibi süreçlerde de Türkiye daha fazla fedakarlık yapmaktan kaçınmamıştır.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.