Irak’ta 2003 yılındaki işgalle başlayan ve yıllar boyunca savaş, yıkım ve ağır can kayıplarına sahne olan ABD askeri varlığı sona eriyor. Son ABD askerleri bugün Irak’tan çekilecek. Irak ile ABD, Eylül 2024’te ülkedeki ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun askeri misyonunun sona erdirilmesine ilişkin iki aşamalı bir geçiş planı açıklamıştı. Bu planın ilk aşamasında Irak’taki askeri misyonun tamamlanarak ikili güvenlik işbirliklerine geçilmesi, ikinci aşamasında ise Suriye’deki DEAŞ karşıtı operasyonlara Irak topraklarından verilen desteğin sürdürülmesi öngörülmüştü.
MÜTEKABİLİYETE DAYALI İLİŞKİLER
ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyon Güçleri, önceki gün Irak’taki ana üssü konumundaki başkent Bağdat’taki havalimanında bulunan ana karargahı Irak ordusuna teslim etmişti. ABD güçlerinin ülkeden çekilmesine ilişkin açıklama yapan Irak Başbakanı Ali el-Zeydi’nin Askeri Sözcüsü Sabah el-Numan, "Son koalisyon askeri 30 Eylül’de ayrılacak ve böylece Irak'ın tam egemenliği geri dönmüş olacak" dedi. 30 Eylül'den sonra koalisyon ülkelerinin bazılarıyla ikili ilişkiler kurulacağını ifade eden Numan, bu ilişkilerin eşitlik ve karşılıklılık temelinde yürütüleceğini söyledi. Uluslararası koalisyonun Irak güçlerine hava savunması, hava desteği, eğitim ve mühimmat temini gibi alanlarda katkı sunduğunu belirten Numan, kara operasyonlarının ise tamamen Irak Silahlı Kuvvetlerince yürütüldüğünü kaydetti.
DEAŞ’A KARŞI HAVA DESTEĞİ
DEAŞ terör örgütünün 2014 yılında Irak’ın en büyük ikinci kenti Musul’un yanı sıra Suriye’de de geniş alanları işgal etmesinin ardından kurulan Uluslararası Koalisyon Güçleri, 2020 yılında DEAŞ’ın tamamen yenilgiye uğratıldığını ilan etmişti. Koalisyon, operasyonlar sırasında Irak güçlerine hava, istihbarat ve eğitim desteği sağlarken, Irak güvenlik güçleri DEAŞ’ın kontrolündeki kent ve bölgelerin geri alınması için geniş çaplı kara operasyonları yürütmüştü. Bağdat ile Washington arasında Eylül 2024’te ulaşılan anlaşma kapsamında Irak’ta muhtemel DEAŞ tehdidine karşı karada operasyonları tamamen Irak ordusu yürütecek ancak ihtiyaç duyulması halinde ABD güçleri, Irak ordusuna hava desteği sağlayacak.
Barzani: Çekilme zamansız
ABD ordusuna bağlı kuvvetler, geçtiğimiz hafta Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) başkenti Erbil’deki üslerinden çekilmişti. Konuya dair bir açıklama yapan IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, çekilmenin çalkantılı bir dönemde geldiğini söyleyerek, IKBY’nin kendisini savunacak bir savunma gücüne sahip olmadığını bu yüzden ABD’nin tamamen çekilmesi için zamanlamanın yanlış olduğunu savundu.
Suriye’de 3 bin sivili öldürdü
ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Suriye’den çekilme süreci bu yılın başında tamamlanmıştı. Koalisyonun 2014 yılından itibaren Suriye’deki saldırılarına ilişkin bir rapor yayınlayan Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR), bu tarihten beri koalisyon güçlerinin düzenlediği saldırılarda 3 bin 48 Suriyeli sivilin yaşamını yitirdiğini tespit ettiklerini bildirdi. SNHR raporunda, koalisyona katılan ülkelerin Suriye’de sebep oldukları can ve mal kayıpları için tazminat ödemesi gerektiğini belirterek, hükümetten bu konuyu uluslararası platformlara taşımasını talep etti.