Geçtiğimiz yılı rekor büyüme ile kapatan Türkiye ekonomisinin istikrarının devamı için üretime yönelik teşvikler son sürat devam ediyor. Özel sektör yatırımlarının devamı ve istihdama katkısını hedefleyen 'Proje Bazlı Teşvik Sistemi' kapsamında desteklenecek 135 milyar lira tutarındaki 23 proje dün açıklandı. 19 firmaya ait projeler, yaklaşık 35 bin kişiye doğrudan, 134 binden fazla kişiye dolaylı istihdam sağlayacak. Sistem kapsamında geçen yıl desteklenen Mardin’in Mazıdağı ilçesindeki Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi de dahil edildiğinde toplam proje sayısı 24, yatırım tutarı ise 137,4 milyar lira oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım, dün Beştepe Millet Kültür ve Kongre Merkezi'nde Proje Bazlı Teşvik Sistemi Tanıtımı ve 2017’de Hazırlıkları Tamamlanan Yatırımlara Teşvik Dağıtım Töreni'ne katıldı.
ENERJİDEN İMALATA 23 DEV PROJE
BMC'nin 4, SASA'nın 2 projesinin destekleneceği sistem kapsamında 23 yatırım projesi için teşvik belgesi düzenlenecek. Alvi Medica, Assan, Atayurt, CFS, Dow Aksa, Ekore, Ersan, İpek Mobilya, Most Makine, Siirt Bakır, Metcap Enerji, TUSAŞ, Oyak Renault, Yıldız Metalurji, Vestel, Sütaş ve Tosyalı'nın yatırımları teşviklerden yararlandırılacak. Yatırım teşviklerinden yararlandırılacak en büyük yatırıma, elektrikli araç enerji depolama sistemlerine yönelik 28 milyar 396 milyon liralık projeyle Vestel imza atacak.
CARİ AÇIĞA YILLIK 19 MİLYAR DOLARLIK KATKI SAĞLAR
23 projenin toplamda 135 milyar liralık yatırımı kapsadığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu yatırımların 6 milyar 318 milyon dolarlık ihracat katkısı olacak. İthalatımızın da 12 milyar lira azalmasını sağlayacak. Cari açığımızda 19 milyar dolarlık bir iyileşme sağlayacağız" diye konuştu. Ülke çapında sürdürülen yatırım seferberliğine de dikkat çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan şöyle konuştu: "Yatırım demek ihracat, teknoloji, hizmet, refah demektir. Türkiye'nin aşması gereken teknik ve psikolojik engel var, o da cari açık sorunudur. Bu sorunu çözmek için yeni yaklaşımlar gerekiyor. Akkuyu Nükleer Santrali'nin temelini bu nedenle attık. Cebimizden para çıkmıyor, 22 milyar dolarlık bir yatırım. Enerjimizin yüzde 10'unu buradan elde edeceğiz. Mühendislerimiz Rusya'da yetiştiriliyor. 3 bin 500'lük istihdam 10 bine ulaşacak. Savunma sanayinde adımlar atıyoruz. S-400 denilince rahatsız oluyorlar. Türkiye kaderini kendi belirleyecek. Yerli ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda çalışmalar yapıyoruz. S-400 için uygun kredi faizi veriliyor. Biz yüzde 3 faizle kredi alıyorsak icazet almaya gerek yok. En uygun neredense oradan alırız. İyi olacak. Enerji atılımımızı, yüksek teknolojili ürünlerin ülkemizde üretimini sağlayarak cari açık sorununu kökten çözmeye yönelik irademizi ortaya koyduğumuza inanıyorum."
Proje Bazlı Teşvik Sistemi’yle yatırımcılar; Gümrük Vergisi muafiyeti, KDV istisnası, bina inşaat harcamaları için KDV iadesi, yatırım tutarının 2 katına kadar Kurumlar Vergisi indirimi veya 10 yıla kadar Kurumlar Vergisi istisnası, 10 yıla kadar sigorta primi işveren hissesi desteği, 10 yıl süreyle Gelir Vergisi stopajı desteği, nitelikli personel desteği, yatırımın finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar faiz veya kar payı desteği, sermaye katkısı, 10 yıla kadar enerji desteği, yatırım yeri tahsisi ve belirli şartlarda söz konusu taşınmazın bedelsiz yatırımcıya devredilmesi, altyapı desteği, kamu alım garantisi gibi desteklerden yararlanacak.
Üretim üssü olacağız
Törende konuşan Başbakan Binali Yıldırım da, “80 yılda yapılanın 12 katını 16 yıl gibi kısa bir sürede ülkemiz başarmıştır. 2017 yılını yatırımlarda yüzde 81 oranında artışla kapattık” dedi. Bu sistemin özelliğini cari açığı kapatmaya destek olacak, ihracata katma değer artırımını sağlayacak alanlara özel teşvik vermek olarak planladıklarını ifade eden Başbakan, “Bu teşvik sistemi sektörel bazda ve firma bazında katma değeri orta-yüksek teknoloji gerektiren yatırımları ilgilendiriyor” diye konuştu.
ÖZEL SEKTÖRLE KALKINMA
Türkiye’yi yatırım ve üretim üssü ülke haline getirmek için gece gündüz çalıştıklarını söyleyen Yıldırım şu ifadeleri kullandı: “Devlet 125 milyar lira yatırım yapıyor. 15 yılda nereden nereye geldiğimizi gösteren bir rakam. Türkiye, özel sektör eliyle kalkınmasını yapıyor. 2003’te ifade ettiğimiz bir hedef var “Serbest piyasa şartlarında bütün gücümüzle özel sektörün gelişmesinden yana olacağız” diyorduk. Bu kararlılık içinde çalışıyoruz. Bu yürüyüşte siz yatırımcılarımızın destekleri yol gösterici oldu. Türkiye’nin bugün yatırım çeken ülkelerden biri olmasını beraber başardık. Milli gelirimizi, 851 milyar dolara çıkardık. 10 milyon vatandaşımıza iş ve istihdam sağladık. Karamsar senaryo üretenlerin heveslerini kursaklarında bıraktık.”
- Yüksek faizlerin yatırıma engel olduğunu belirten Cumhurbaşkanı “Öncelikle şu yüksek faizden yatırımcıyı kurtacaksın ki yatırımlar yapılabilsin. Faizler düşecek ki, yatırım olacak, istihdam artacak. Faizden hepiniz dertlisiniz biliyorum. Yüksek faizle yatırım yapılabilir mi?” sorusunu yöneltti.
- Erdoğan, teşvikler kapsamında gümrük vergisi muafiyeti getirileceğini belirterek, “Makine ve teçhizatları ile inşaat malzemeleri için KDV istisnası, yatırımlara kurumlar vergisi indirimi sunuluyor, 10 yıl boyunca tüketimin yarısı kadar enerji desteği, kar payı desteği, yatırım tutarının yüzde 49’una kadar devlet sermaye katkısı sağlanacak” bilgisini verdi. “Geçtiğimiz milli gelirimizi 236 milyar dolardan 860 milyar dolara çıkartarak ülkemizi 3,5 kattan fazla büyütmeyi başardık” tespitini yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Geçtiğimiz sene yüzde 7,4’lük büyümeyle ortalamanın üzerine çıktık. Bazıları ‘Fazla büyüme iyi değildir’ diyor. Niye? Kıskançlık. Büyüme oranınız ne kadar artarsa o kadar güçlü olacaksınız. Türkiye büyüdükçe hep birlikte kazanacağız. 28 milyon 200 bine çıktı çalışan sayımız. 10 milyona yakın bir istihdam artışı var.”
İş dünyası teşvikleri değerlendirdi
Cesaret veren ve cezbedici
İş dünyasının temsilcileri, proje bazlı teşvik sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bugün kamuoyuna açıklanan Proje Bazlı Teşvik Sistemi'nin ve verilen teşvik belgelerinin Türkiye'nin yüksek büyümeyi sürdürmesine olumlu katkı sunacağını belirten iş dünyası temsilcileri, bu teşviklerin "Cesaretlendirici" ve "Cezbedici" olduğunu ve nitelikli sanayi atılımını sağlayacağını belirtiyor.
ÇOK ÖNEMLİ BİR FIRSAT
MÜSİAD Genel Başkanı Abdurrahman Kaan, 2017'de birçok yatırım odaklı teşvik paketinin devreye sokulmasıyla yüzde 7,3 oranında bir yatırım artışının sağlandığını söyledi. Kaan, “Proje Bazlı Teşvik Sisteminin, Türkiye ekonomisinin 2017 yılında yakaladığı yüksek büyümeyi 2018'de de sürdürmesi adına çok önemli bir fırsat olarak görüyoruz. Bilhassa ülkemizin yüksek oranda açık verdiği ham maddeler, sanayi üretimi için kritik rol oynayan ürünler ve yüksek teknolojili ürünlerinin bu teşvikler kapsamında desteklenecek olması, ekonomimizin sürdürülebilir ve güçlü bir büyüme sürecine girmesinde oldukça önemli bir eşik olacaktır" dedi.
CESARET VERİCİ VE CAZİP
ASKON Genel Başkanı Hasan Ali Cesur ise sistemi cesaretlendirici ve cezbedici bulduklarını belirterek, ülke ekonomisi açısından artık büyük düşünme devrinin başladığını söyledi. Sisteme bakıldığında mevcut ve gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçların karşılandığı, arz güvenliğinin sağlandığı, dışa bağımlılığın azaltıldığı ve teknolojik dönüşümün sağlanmasının hedeflendiğinin görüldüğünü dile getiren Cesur, “Gün uluslararası arenada boy gösterme günüdür” diye konuştu.
KÜRESEL YOLCULUKTA BÜYÜK ADIM
İTO Başkanı Öztürk Oran, Proje Bazlı Teşvik Sistemi'nin Türkiye'den dev küresel markalar çıkarmaları için dönüm noktası olacağını söyledi. Süper teşvik görecek 23 projenin 2023 hedeflerinin teminatı olacağını dile getiren Oran, alınan stratejik tedbirlerin, cari açığı ve enflasyonu azaltarak 2018'de kırmaya devam edecekleri büyüme ve istihdam rekorları için de önemli bir çıpa oluşturacağını aktardı.
DEVRİM NİTELİĞİNDE
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, bu büyük yatırım teşvik hamlesini sanayiyi ve üretim ekonomisini destekleyen önemli bir adım olarak gördüğünü söyledi. Açıklanan bu teşvik paketinin İSO olarak yıllardır her platformda dile getirdikleri klasik teşvik paketlerinden farklı olduğunu ve firmaların özel ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulduğunu dile getiren Bahçıvan, Bu paketin, bugüne kadar açıklanan teşvik paketleri ile karşılaştırıldığında vergisel, istihdam, finansal, yatırım yerleri ve kamu alım garantisinden izin ve ruhsatlara, tahsislerden lisans ve tescillerde getirilen kolaylıklara kadar adeta devrim niteliğinde olduğunu aktardı.