Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu’da gözler, 1’inci ünitenin ne zaman devreye gireceğine çevrildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Akkuyu'da bitim dönemine girdik” açıklamasının ardından santralde ilk elektriğe giden süreç yeniden gündeme geldi. Ancak yakıtın reaktöre yerleştirilmesiyle elektrik hemen şebekeye verilmeyecek.
GÜÇ KADEMELİ OLARAK VERİLECEK
Önce santralin güvenli şekilde çalıştığı farklı aşamalarda test edilecek, ardından güç kademeli olarak artırılacak. Akkuyu 1’inci ünitede ilk elektrik için artık en kritik adımlardan biri gerçek nükleer yakıtın reaktöre yerleştirilmesi olacak. Santralde haziran ayında 163 adet deneme amaçlı yakıt demeti reaktöre yerleştirildi. Yapılan çalışma, sistemlerin kontrol edilmesi ve santralin çalışmaya hazırlanması açısından önemli bir aşama olarak görülüyor. 6 Ağustos’ta da elektrik üretim bölümündeki sistemlerin birlikte çalışıp çalışmadığını görmek amacıyla yaklaşık altı saat süren bir çalışma gerçekleştirildi.
ÖNCE GERÇEK YAKIT YÜKLENECEK
İlk elektriğe giden süreçte sıradaki kritik adım, gerçek nükleer yakıtın reaktöre yerleştirilmesi olacak. Yakıtın yüklenmesinin ardından santral hemen tam güçte çalıştırılmayacak. Önce farklı sistemler tek tek ve birlikte denenecek. Santralin güvenli biçimde çalıştığından emin olmak için çeşitli testler yapılacak. Buradaki amaç yalnızca “elektrik üretmek” olmayacak. Santralin ürettiği enerjinin güvenli ve kontrollü biçimde dışarıya aktarılabildiği de adım adım kontrol edilecek. Gerçek yakıtın yerleştirilmesinden ilk elektriğin üretilmesine kadar yaklaşık üç aylık bir süreç yaşanacak. Bu nedenle yakıtın eylül sonu veya ekim başında yüklenmesi durumunda ilk elektriğin 2026’nın son günlerinde üretilmesi mümkün görünüyor. Ancak bu tarih kesin bir takvim değil. Yapılacak kontroller, ortaya çıkabilecek eksiklikler ve gerekli resmi onaylar süreci uzatabilir. Yakıt yüklemesi kasım ayına kalırsa ilk elektriğin 2027’nin başına sarkması beklenebilir. Yakıtın aralık ayında yüklenmesi halinde ise ilk elektrik üretimi mart ayına kadar ötelenebilir.
TİCARİ FAALİYET İÇİN 2027 ÖNE ÇIKIYOR
Akkuyu’dan ilk elektriğin üretilmesiyle santral bir anda tam kapasiteyle çalışmaya başlamayacak. Tam tersine, ilk elektrikten sonra yeni ve daha uzun bir süreç başlayacak. Santralin gücü adım adım artırılacak. Her aşamada sistemlerin nasıl çalıştığı kontrol edilecek. Santralin güvenli ve düzenli biçimde çalıştığı doğrulandıkça bir sonraki güç seviyesine geçilecek. İlk elektrik, santralin elektrik üretmeye başladığını gösterecek. Ticari işletmeye geçiş ise santralin gerekli kontrollerden geçmesinin ve belirlenen çalışma koşullarına ulaşmasının ardından gerçekleşecek. Geçmişte aynı tip santrallerde gerçek yakıtın yüklenmesinden ticari işletmeye geçiş yaklaşık 8 ila 10 ay sürdü. Akkuyu’da da benzer bir süreç yaşanması halinde, 1’inci ünitenin ticari olarak elektrik üretmeye başlaması için 2027 yılı daha güçlü ihtimal olarak öne çıkıyor.