İklimle beraber tarım da değişiyor

İklim değişikliği, Türkiye’de tarımsal üretimi doğrudan etkilemeye başladı. Bir yanda uzun süren kuraklık, diğer yanda kısa sürede etkili olan aşırı yağışlar üreticiyi yeni yöntemler aramaya yönlendiriyor. Özellikle son dönemde yaşanan ani sağanaklar, dolu ve sel olayları birçok bölgede tarlalarda zarar oluştururken, toprağı koruyan 'onarıcı tarım' uygulamalarının artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğine dikkat çekiliyor.

Merve Safa Akıntürk
Arşiv.

Ani ve yoğun yağışların artması, bazı bölgelerde tarlalarda su baskınlarına ve erozyona yol açarken; farklı bölgelerde ise yağışların düzensizliği nedeniyle kuraklık etkisi daha belirgin hale geliyor. Bu durum, tarımda hem suyu daha verimli kullanan hem de toprağı koruyan uygulamaları öne çıkarıyor. İklim risklerine karşı Türkiye’de sera gazı emisyonlarının azaltılması, kuraklık takibi ve üretim planlamasının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kuraklık izleme sistemleri, aylık tarımsal kuraklık raporları ve çiftçilere yönelik bilgilendirme faaliyetleri bu sürecin temel araçları arasında yer alıyor. Ayrıca uluslararası iklim müzakereleri ve Paris Anlaşması çerçevesinde, ulusal koşullar dikkate alınarak emisyon azaltımı ve iklim uyumuna yönelik yol haritaları hazırlanıyor.

YENİ UYGULAMALAR TEST EDİLMEYE BAŞLANDI

Arazi kullanımı, arazi değişimi ve ormancılık sektörüne ilişkin karbon yutak kapasitesi hesaplamaları da bu sürecin önemli parçalarından biri olarak öne çıkıyor. İklim krizine karşı en dikkat çeken yaklaşımlardan biri “onarıcı tarım” olarak adlandırılan üretim modeli. Bu yaklaşım, yalnızca üretim verimini değil, toprağın uzun vadeli sağlığını ve ekosistem dengesini merkeze alıyor. Onarıcı tarımda; toprak işlemenin azaltılması, kimyasal gübre ve ilaç kullanımının düşürülmesi, örtü bitkileri ve baklagilin dönüşümlü kullanılması, organik madde ve toprak karbonunun artırılması, biyokömür, organik gübre ve doğal döngülerin desteklenmesi gibi uygulamalar ön plana çıkıyor. Bu yöntemlerin en önemli etkilerinden biri, toprağın su tutma kapasitesini artırması.

HASAT TEKNİKLERİNDE DÖNÜŞÜM ZAMANI

Hem kurak dönemlerde bitkilerin strese girmesi azalıyor hem de ani ve yoğun yağışlarda yüzey akışı ve erozyon riski düşüyor.

İklim koşulları, üreticiyi verim değil sürdürülebilirlik odaklı düşünmeye zorluyor. Toprağın uzun süre çıplak bırakılmaması, gereksiz sürümden kaçınılması ve kimyasal girdilerin kontrollü kullanılması artık temel üretim ilkeleri arasında görülüyor. Azotlu gübre kullanımının azaltılması, maliyetleri düşürmesi çevresel etkileri sınırlaması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.