Rusya ve Ukrayna’nın Karadeniz ile Azak Denizi’ndeki limanlara, tahıl terminallerine ve ticari gemilere yönelik karşılıklı saldırılarını artırması, bölgedeki deniz taşımacılığını aksatarak küresel gıda güvenliği endişelerini tırmandırdı. Ukrayna’nın ihracatında ana güzergah olan Odessa ve çevresindeki limanlarda güvenlik riskleri nedeniyle ticari gemi trafiği büyük ölçüde dururken, Rusya tarafında da Taman ve Azak Denizi’ndeki terminaller saldırılar ve operasyonel kısıtlamalar yüzünden yavaşladı.
ALTERNATİF ROTALAR YETERSİZ KALIYOR
Saldırılar nedeniyle gemi sahiplerinin Ukrayna limanlarına seferlerini askıya alması ve Maersk gibi küresel taşımacılık devlerinin hizmetlerini durdurması ihracatı kilitledi. Ukrayna yetkilileri, alternatif kara ve nehir güzergahlarının tam kapasiteye ulaşsa dahi deniz yolunun sunduğu kapasitenin ancak yarısını karşılayabileceğini belirtirken; Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası kuruluşlar küresel gıda piyasalarındaki olumsuz etkilerin görülmeye başladığı konusunda uyarıda bulunuyor.
2022'de imzalanan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın ardından oluşturulan alternatif rotaların da bu yoğun saldırı ortamında işlevsiz kalması, yeni hasat döneminde ürünlerin dünya pazarlarına ulaşmasını belirsizliğe soktu.
AFRİKA VE ORTA DOĞU TEHDİT ALTINDA
Gerilimin devam etmesi halinde, özellikle bölgeden yapılacak tahıl ithalatına bağımlı olan Afrika ve Orta Doğu ülkelerinde ciddi fiyat artışları ve gıda arzı krizlerinin yaşanabileceği öngörülüyor.