Sürü İHA'ları TORAMAN yönetecek

Türkiye, TORAMAN Projesi'yle savunma sanayiinde yeni bir dönemi aralıyor. Projeyle insansız hava, kara ve deniz araçlarının koordinesiyle sistem oluşturulup sürü halinde yönetilebilecek.

Canberk Doğan
Fotoğraf: Arşiv

Türkiye savunma sanayiinde yerli ve milli teknolojilerle önemli bir adım daha atıyor. 2024 yılı itibarıyla başlatılan Müşterek Sürü Yeteneği Kazanılması (TORAMAN) Projesi, insansız hava (İHA), kara (İKA) ve deniz araçlarının (İDA) tek bir merkezden yönetilmesini mümkün kılacak yeteneklerin geliştirilmesini hedefliyor. Ar-Ge’ye yapılan yatırımlar kapsamında ilk adımları atılan TORAMAN ile birlikte 22 proje daha var.

TEK İSTASYONDAN KONTROL SAĞLANACAK

Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen proje ile birlikte, farklı görevleri otonom şekilde gerçekleştirebilecek heterojen sürü sistemleri geliştirilecek. Bu sistemler sayesinde, çeşitli platformlardan oluşan insansız araçlar aynı anda ve ortak bir yer kontrol istasyonu üzerinden takip edilip yönlendirilebilecek. Bu istasyon; araçların konum bilgileri, sağlık durumları ve görev planlamalarını eş zamanlı olarak yönetebilecek donanıma sahip olacak. TORAMAN Projesi'nin en dikkat çekici yönlerinden biri ise, Türkiye’de ilk kez dolanan mühimmatlar ile insansız deniz araçlarının tam otonom sürü zekâsı ile görev paylaşımı yapabilecek kapasiteye ulaşacak olması. Bu gelişme, savunma sistemlerinde önemli bir teknolojik sıçrama anlamı taşıyor.

KAPALI ALANLARDA DA ÇÖZÜMÜ VAR

Proje kapsamında, hava, kara ve deniz platformlarında yer alacak farklı sensör gruplarına sahip araçların temel hareket altyapıları oluşturulacak. Araçlar arası ve yer kontrol istasyonu ile hızlı, güvenli ve milli haberleşme altyapısı kurulacak. Ayrıca GNSS sinyallerinin erişilemediği kapalı alanlarda Visual SLAM teknolojisiyle seyrüsefer gerçekleştirilmesi sağlanacak. Diğer yandan, Millî Eğitim Bakanlığı ile yapılan iş birliği sayesinde, yurt dışında yürütülecek yüksek lisans ve doktora çalışmalarına da yön veriliyor. Otonom ve insansız ulaştırma teknolojileri (rota planlama, navigasyon, sürü kabiliyeti, çevresel haritalama/görüntüleme) artık desteklenen akademik konular arasında yer alıyor. Bu sayede nitelikli insan kaynağının artırılması ve teknolojinin sürdürülebilirliği hedefleniyor.