Türkiye’de son yıllarda nüfus artış hızının düşmesi ve doğurganlık oranlarının gerilemesi ülkenin bir beka meselesi haline geldi.
Demografik yapıda yaşanan bu değişimin uzun vadede sosyal ve ekonomik etkilere yol açması su götürmez bir gerçekken kadın başına ortalama çocuk sayısı 2019’da 1,89 iken sonraki yıllarda düşüşünü sürdürerek 2024 itibarıyla yaklaşık 1,48 seviyesine indi.
Bu oran, nüfusun kendini yenileyebilmesi için gerekli kabul edilen 2,1 seviyesinin altında bulunuyor.
Türkiye'nin geleceğini tehlikeye sokan bu meselenin yanında küresel çapta da artan aile karşıtlığı propagandası küresel firmaların reklam kampanyalarına da yansıdı.
'Çocuk' yerine 'hayvan' fikri aşılanıyor
Bosch Türkiye’nin Anneler Günü kapsamında yayımladığı reklam filmi, sosyal medyada yoğun eleştirilerin odağı haline geldi. Bir Bosch mağazasında geçen ve 'Tam bi' anne hikayesi' başlılığıyla yayınlanan reklamda, iki kadın arasında geçen diyalogda annelik üzerine konuşulduğu izlenimi oluşturuluyor. Diyalog ilerledikçe tarafların çocuklarından bahsettiği düşünülürken, reklamın sonunda “çocuk” olarak ifade edilen varlığın aslında bir hayvan olduğu ortaya çıkıyor.
Hayvan sahipliği ile annelik kavramı aynı düzlemde ele alındı
Reklamda yer alan “annesiniz galiba”, “bende de var iki tane”, “çocuk işte” gibi ifadelerin, hayvan sahipliği ile annelik kavramını aynı düzlemde ele aldığı yönünde değerlendirmeler yapıldı. Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı, söz konusu kurgunun aile yapısını ve çocuk kavramını değersizleştirdiğini savunarak Bosch Türkiye’yi eleştirdi.
"Reklam filmi kaldırılsın"
Reklam, özellikle annelik gibi toplumsal ve kültürel açıdan önemli bir değerin farklı bir bağlamda sunup aile kavramını hedef alırken sosyal medya kullanıcıları Bosch Türkiye'ye tepki gösterip reklam filminin kaldırılması yönünde çağrıda bulundu.
Reklam ajansının sahibi Yahudi iş adamı
Büyük infiale neden olan reklamla ilgili yeni detaylar da ortaya çıktı.
Bosch'un skandal reklamını çeken ajansın Medina Turgul DDB ve kurucu ortağının da Yahudi iş adamı Jeffi Medina olduğu belirlendi.
Söz konusu ajansın 23 Bosch ile İsrail'le bağlantısı nedeniyle boykot listesinde bulunan Algida'nın 24 reklamını çektiği tespit edildi.
Bosch skandal reklamı kaldırdı
Sosyal medyada ve vatandaş nezdinde büyük tepkilere neden olan reklam sonrası Bosch Türkiye geri adım attı.
Firmanın gelen tepkiler sonrası aile kurumunu hedef alan reklamı yayından kaldırdığı görüldü.
RTÜK, Bosch'un Anneler Günü reklam filmine inceleme başlattı
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, aile kavramı üzerinden ekranlarda bir değer erozyonuna hiçbir suretle izin vermeyeceklerini belirterek, Bosch'un Anneler Günü için hazırladığı reklam filmi hakkında inceleme başlatıldığını bildirdi.
Daniş, NSosyal hesabından, Bosch'un Anneler Günü için hazırladığı reklam filmine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Anne sevgisinin insan hayatındaki en derin, en kurucu ve en vazgeçilmez bağ olduğunu vurgulayan Daniş, şu ifadeleri kullandı:
"Kainattaki tüm canlılara duyulan sevgi elbette kıymetlidir. Hayvanlara merhamet, bizim kültürümüzün de inancımızın da önemli bir parçasıdır. Buna itirazımız yok. Ancak anne-evlat bağı gibi derin, kurucu ve toplumsal devamlılığın temelini oluşturan bir değerin, ticari kaygılarla esnetilmesi, sembolleştirilmesi ve sıradanlaştırılması kabul edilemez."
"Anayasamızın 41. maddesinde aile yapısının temel unsurları bellidir: Anne, baba ve çocuk. Ailenin kurucu unsurları dışındaki her türlü konumlandırma, hayatın olağan akışına aykırı bir anlatıdır. Bu yaklaşım, ne hayvan sevgisini doğru temsil eder ne de annelik kavramına hak ettiği değeri verir. Bizler hem tüm canlılara duyulan sevgiyi savunuruz hem de annelik gibi yüce bir değerin değersizleştirilmesine karşı dururuz. Çünkü annelik, reklamla tanımlanmaz, hayatla anlam bulur.
Cumhurbaşkanımızın 'Nüfus ve Aile On Yılı' ilanıyla ortaya koyduğu vizyon da bize, anneliğin bireysel değil, toplumsal bir emanet olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır. RTÜK olarak aile kavramı üzerinden ekranlarda bir değer erozyonuna hiçbir suretle izin vermeyeceğimizi önemle hatırlatıyor, ilgili reklam filmi hakkında Üst Kurulumuzca inceleme başlatıldığını kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz."